YouTube

Mobbing (Psikolojik Taciz) ve Tazminat Hakkın

İş yerinde sürekli aşağılanıyor, dışlanıyor ya da istifaya zorlanıyorsan yaşadığın şey mobbing olabilir. Mobbing yalnızca moral bozan bir durum değildir; iş sözleşmeni tazminatını alarak sona erdirmene ve manevi tazminat istemene imkân veren bir hukuka aykırılıktır. Bu rehberde mobbingi nasıl tanıyacağını ve hangi adımları atacağını anlatıyoruz.

Mobbing nedir?

Mobbing, iş yerinde bir çalışanı yıldırmak, işten soğutmak ya da istifaya zorlamak amacıyla belli bir süre boyunca sistemli olarak uygulanan psikolojik baskıdır. Bunu bir yönetici yapabileceği gibi iş arkadaşları da yapabilir.

Tek seferlik bir tartışma ya da bir kez yapılan sert eleştiri genellikle mobbing sayılmaz. Mahkemeler davranışların tekrarlanıp tekrarlanmadığına, belli bir süreye yayılıp yayılmadığına ve bir amaca yönelik olup olmadığına bakar.

Hangi davranışlar mobbing olabilir?

Kanun ne diyor?

İşveren, çalışanların kişiliğini korumak ve iş yerinde psikolojik ve cinsel tacize uğramamalarını sağlamakla yükümlüdür (TBK md. 417). Mobbingi bizzat işveren yapmasa bile, iş arkadaşlarının yaptığı baskıdan haberdar olup önlem almazsa işveren de sorumlu olur.

İşveren seni dil, ırk, cinsiyet, inanç, sendika üyeliği gibi nedenlerle diğer çalışanlardan farklı tutuyorsa bu ayrıca eşit davranma borcuna aykırılıktır (4857 s.K. md. 5).

1. Her şeyi kayıt altına al

Mobbing davalarında en zor kısım ispattır. Bu yüzden baskıyı yaşadığın günden itibaren düzenli kayıt tut:

Mahkemeler mobbingde kesin ispat aramaz; olayların bütününe bakıldığında mobbing yapıldığına dair güçlü belirtilerin varlığını yeterli görebilir. Yine de ne kadar çok delil toplarsan o kadar güçlü olursun.

2. İşverene yazılı olarak bildir

Mobbingi bir yönetici veya iş arkadaşı yapıyorsa durumu insan kaynaklarına ya da işverene yazılı olarak bildir ve önlem alınmasını iste. Bu yazının bir kopyasını sakla. İşveren bildirime rağmen bir şey yapmazsa bu durum ileride senin lehine delil olur.

Ayrıca ALO 170 hattından ya da Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na başvurarak şikâyette bulunabilirsin.

3. Haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı

Mobbing nedeniyle çalışmaya devam edemeyecek durumdaysan iş sözleşmeni haklı nedenle hemen feshedebilirsin (4857 s.K. md. 24/II). Bu durumda en az bir yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatına hak kazanırsın.

Dikkat etmen gerekenler:

4. Manevi tazminat iste

Mobbing nedeniyle kişilik hakkın zedelendiği için işverenden manevi tazminat isteyebilirsin (TBK md. 417 ve md. 58). Tedavi gördüysen tedavi giderlerini ve gelir kaybını da maddi tazminat olarak talep edebilirsin. Eşit davranma borcuna aykırılık varsa ayrıca dört aya kadar ücretin tutarında ayrımcılık tazminatı isteyebilirsin.

İşçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurman zorunludur. Adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvuru ücretsizdir.

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Mobbing nedir?

Bir çalışanı yıldırmak ya da istifaya zorlamak için belli bir süre boyunca sistemli olarak uygulanan psikolojik baskıdır.

Tek seferlik bir tartışma mobbing sayılır mı?

Genellikle hayır. Davranışların tekrarlanması ve belli bir süreye yayılması aranır.

Mobbingi nasıl ispat ederim?

Olayları tarihleriyle not et, mesaj ve e-postaları sakla, tanıkları belirle ve varsa doktor raporlarını topla.

Mobbingi yönetici yapıyorsa işveren sorumlu mu?

Evet. İşveren çalışanları psikolojik tacize karşı korumakla yükümlüdür.

Mobbing nedeniyle hangi haklarım var?

Sözleşmeni haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı alabilir ve ayrıca manevi tazminat isteyebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al