YouTube

Nafaka Artırımı, Azaltımı ve Kaldırılması: Hangi Durumlarda Dava Açılır?

Boşanmanın üzerinden yıllar geçti. Ya aldığın nafaka artık hiçbir ihtiyacını karşılamıyor ya da ödediğin nafaka gelirine göre çok ağır gelmeye başladı. Belki de eski eşinin yeniden evlendiğini ya da biriyle evliymiş gibi yaşadığını öğrendin. "Nafaka artırılabilir mi, azaltılabilir mi, tamamen kaldırılabilir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde nafaka artırım, azaltım ve kaldırma davalarını anlatıyoruz.

Nafaka türleri

Boşanmayla ilgili en sık karşılaşılan iki nafaka türü vardır:

Her iki nafakanın miktarı da sonradan değişen koşullara göre yeniden belirlenebilir.

Nafaka artırılabilir mi?

Evet. Kanuna göre tarafların mali durumlarının değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafakanın artırılmasına karar verilebilir. Çocuk için ödenen iştirak nafakasında da durum değiştiğinde hakim nafaka miktarını yeniden belirleyebilir.

Hangi durumlarda artırım istenir?

Ne kadar artırılır?

Mahkeme, tarafların güncel ekonomik ve sosyal durumlarını, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti dikkate alarak yeni miktarı belirler. Uygulamada artırım davalarında enflasyon oranları (özellikle üretici fiyat endeksi gibi resmi endeksler) ve tarafların gelirlerindeki değişim dikkate alınır.

Gelecek yıllar için artış

Hakim, talep edilmesi halinde, nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir. Örneğin her yıl belirli bir endeks oranında artırılmasına karar verebilir. Bu sayede her yıl yeniden dava açman gerekmez. Bu talebi boşanma davasında ya da artırım davasında mutlaka ileri sürmelisin.

Nafaka azaltılabilir mi?

Evet. Nafaka ödeyen tarafın mali durumunun kötüleşmesi ya da nafaka alan tarafın durumunun iyileşmesi halinde nafakanın azaltılması istenebilir.

Hangi durumlarda azaltım istenir?

Kendi isteğinle işten ayrıldıysan

Nafaka ödememek için kasıtlı olarak işten ayrılmak ya da gelirini gizlemek, mahkeme tarafından dikkate alınmayabilir. Mahkeme, kişinin gerçek kazanma gücünü değerlendirir.

Nafaka ne zaman kaldırılır?

Kendiliğinden kalkan durumlar

Kanuna göre irat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, şu durumlarda mahkeme kararına gerek olmadan kendiliğinden kalkar:

Mahkeme kararıyla kaldırılan durumlar

Şu durumlarda nafaka, nafaka ödeyenin açacağı davayla mahkeme kararıyla kaldırılır:

Bu durumları ispat etmek için tanık, fotoğraf, sosyal medya paylaşımları, adres kayıtları ve gelir belgeleri gibi deliller kullanılabilir.

İştirak nafakası

Çocuk için ödenen iştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Çocuk ergin olduktan sonra eğitimine devam ediyorsa, ana ve baba eğitimi bitene kadar ona bakmakla yükümlü olabilir. Ancak bu durumda nafakayı ergin çocuk kendisi talep eder.

Süresiz nafaka ile ilgili yeni gelişme

Anayasa Mahkemesi, Haziran 2026'da verdiği kararla, yoksulluk nafakasını düzenleyen maddedeki "süresiz olarak" ifadesini iptal etti. Bu kararın 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girmesi öngörüldü. Bu tarihe kadar yasama organının yeni bir düzenleme yapması bekleniyor. Mevcut nafakaların bu karardan nasıl etkileneceği, yapılacak yeni düzenlemeye bağlıdır. Bu yüzden bu konudaki gelişmeleri takip etmelisin.

Dava nasıl açılır?

Yetkili mahkeme

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Davalar aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Kim açar?

Dava sonuçlanana kadar

Nafaka kaldırma ya da azaltma davası açmak, mevcut nafakayı ödeme borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Mahkeme yeni bir karar verene kadar mevcut nafakayı ödemeye devam etmelisin. Aksi halde hakkında icra takibi başlatılabilir.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?

Hayır. Mahkeme kararında gelecek yıllar için bir artış oranı belirlenmediyse, nafaka kendiliğinden artmaz. Artış için dava açman gerekir. Bu yüzden davada gelecek yıllar için endeksli artış talep etmen önemlidir.

Eski eşim sevgilisiyle yaşıyor, nafakayı kaldırabilir miyim?

Kanuna göre nafaka alan tarafın evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması halinde, mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir. Bunu tanık, fotoğraf, adres kayıtları gibi delillerle ispat etmen gerekir.

İşsiz kaldım, nafaka ödemeyi bırakabilir miyim?

Hayır. Nafakayı ödemeyi kendiliğinden bırakamazsın. Azaltım ya da kaldırma davası açman ve mahkeme kararını beklemen gerekir. Bu süre içinde ödemediğin nafakalar için hakkında icra takibi başlatılabilir.

Süresiz nafaka kaldırıldı mı?

Anayasa Mahkemesi Haziran 2026'da "süresiz olarak" ifadesini iptal etti, ancak iptal kararı 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar mevcut düzenleme uygulanmaya devam eder. Yeni düzenlemenin içeriği henüz belli değildir.

Nafaka artırım davası ne kadar sürer?

Dava süresi mahkemenin iş yüküne ve tarafların ekonomik durumlarının araştırılmasına göre değişir. Mahkeme genellikle tarafların gelir durumlarını resmi kurumlardan ve sosyal ve ekonomik durum araştırmasıyla tespit eder.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al