Nereye Park Etmek Yasak? Hatalı Park ve Duraklama Cezası, Aracın Çekilmesi
Markete girmek için aracını beş dakikalığına kaldırıma yakın bıraktın, döndüğünde camda bir ceza tutanağı vardı. Ya da sokağındaki geçiş yolunun önüne biri her gün park ediyor ve aracını çıkaramıyorsun. "Duraklamak ile park etmek arasında ne fark var, nereye park etmek yasak?" diye soruyorsan, bu rehberde hatalı park ve duraklama cezasını, aracın çekilmesini ve itiraz yollarını anlatıyoruz.
Duraklama ve park etme farkı
Trafikte bu iki kavram birbirinden farklıdır:
- Duraklama: Yolcu indirip bindirmek veya kısa süreli yükleme yapmak gibi nedenlerle aracın kısa süre durdurulmasıdır. Sürücü genellikle aracın başındadır.
- Park etme: Aracın duraklama süresini aşacak şekilde bırakılmasıdır.
Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır. Ama park etmenin yasak olduğu bazı yerlerde kısa süre duraklamak serbest olabilir.
Şehir dışında yolda durmak
Yerleşim yerleri dışındaki karayollarında, zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır. Aracın arızalandıysa veya başka bir zorunluluk varsa:
- Aracı mümkün olduğunca yol dışına çek,
- Dörtlü ikaz lambalarını yak,
- Reflektörü aracın arkasına uygun mesafeye koy.
Zorunlu bir halde bile bu önlemleri almadan durmak ceza gerektirir. Ayrıca şehir dışında yol üzerinde zorunlu hal olmadan durmak veya önlem almamak, bir kaza olursa seni asli kusurlu yapar.
Duraklamanın yasak olduğu yerler
Taşıt yolu üzerinde şu yerlerde duraklamak yasaktır:
- Duraklamanın bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
- Sol şerit (raylı sistem bulunan yollar hariç),
- Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitler,
- Kavşaklar, tüneller, rampalar, köprüler ve bağlantı yolları ile bunlara şehir içinde beş metre, şehir dışında yüz metre mesafe,
- Görüşün yetersiz olduğu tepelere yakın yerler ve virajlar,
- Otobüs, tramvay ve taksi durakları,
- Duraklamış veya park edilmiş araçların yanı, yani ikinci sıra,
- Park izni verilen yerler dışında işaret levhalarının yaklaşım yönünde şehir içinde on beş, şehir dışında yüz metre mesafe.
Park etmenin yasak olduğu yerler
Duraklamanın yasak olduğu yerlere ek olarak şu yerlerde park etmek de yasaktır:
- Park etmenin trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
- Geçiş yollarının, yani garaj ve otopark girişlerinin önü veya üzeri,
- Yangın musluklarının her iki yönünde beş metre,
- Toplu taşıma duraklarını gösteren levhaların her iki yönünde on beş metre,
- Kurallara uygun park etmiş araçların çıkmasını engelleyecek yerler,
- Ambulans ve itfaiye gibi geçiş üstünlüğü olan araçların giriş ve çıkış levhasına on beş metre,
- Levhada izin verilen süre ve zaman dışında,
- Kamuya açık ve yönetmelikte belirtilen yerlerin giriş ve çıkış kapılarının her iki yönünde beş metre,
- Park için yer ayrılmamışsa alt geçit, üst geçit ve köprüler ile bunlara on metre mesafe,
- Belirli kişi ve kurumlara ayrılmış ve levhayla gösterilmiş park yerleri,
- Yönetmelikte izin verilen haller dışında kaldırımlar ve yaya yolları,
- Engelli araçları için ayrılmış park yerleri.
Cezası nedir?
Duraklama ve park yasaklarına uymayan sürücüye idari para cezası uygulanır. Kanunda yazılı tutar her yıl başında yeniden değerleme oranında artırılır. Engelli park yerine park edildiğinde ceza iki katına çıkar; bunun için Hakkını Sor'daki engelli park yeri cezası rehberine bakabilirsin.
Sürücü araç başında değilse tutanak plakaya göre düzenlenir ve araç sahibine gönderilir. Tutanak bazen cama bırakılır, bazen de posta ile gelir.
Aracım çekilir mi?
Evet. Yasaklara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir. Hangi araçların hangi şartlarda çekileceği yönetmelikte belirlenir. Çekilen aracı geri alabilmen için çekme ve otopark giderleri ile verilen cezayı ödemen gerekir; ödenmeden araç teslim edilmez.
Çekme sırasında aracına zarar verildiyse veya çekme haksızsa ne yapacağını Hakkını Sor'daki aracım çekildi rehberinde bulabilirsin.
Kapının önüne park edildiyse
Garaj veya otopark girişinin önüne park edilmesi yasaktır. Böyle bir durumda:
- 155 polis imdat veya belediyenin zabıta hattını arayarak aracın kaldırılmasını isteyebilirsin.
- Aracı kendin itmeye, zarar vermeye veya lastiğini indirmeye kalkma; bu davranışlar seni sorumlu duruma düşürür.
- Sürekli tekrarlanıyorsa fotoğraflarla belediyeye ve emniyete yazılı başvur.
Apartman otoparkındaki yerine park edilmesi ise farklı bir konudur; bunun için komşum otoparktaki yerime park ediyor rehberine bakabilirsin.
Cezaya nasıl itiraz edilir?
- Ceza tutanağının tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine dilekçeyle başvurabilirsin.
- Yasak işaretinin bulunmadığını veya görünmediğini, aracın yasak alanın dışında olduğunu fotoğraflarla göster.
- Zorunlu bir nedenle durduysan, örneğin araç arızalandıysa veya hastanın inmesi gerekiyorsa, bunu belgeleriyle anlat.
- Cezayı bir ay içinde ödersen dörtte bir indirim yapılır; ödemen itiraz hakkını etkilemez.
Kısaca yapılacaklar
- Park etmeden önce levhalara, yer işaretlerine ve geçiş yollarına bak.
- Kavşak, durak, yaya geçidi ve yangın musluğuna yakın park etme.
- Şehir dışında yol üzerinde zorunlu olmadıkça durma; durursan ikaz lambası ve reflektör kullan.
- Aracın çekildiyse çekme tutanağını ve aracın durumunu fotoğrafla.
- Ceza aldıysan on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz et.
Dayanak mevzuat
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 59: Yerleşim birimleri dışındaki karayolunda zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır; zorunlu halde önlem almadan duraklayan veya park eden sürücülere de idari para cezası verilir.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 60: Trafik işaretiyle yasaklanan yerlerde, sol şeritte, geçitlerde, kavşak, tünel, rampa ve köprülerde, virajlarda, duraklarda ve ikinci sırada duraklamak yasaktır.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 61: Geçiş yolları önünde, yangın musluklarına ve duraklara yakın yerlerde, diğer araçların çıkmasını engelleyen yerlerde, kaldırımlarda ve engelli park yerlerinde park etmek yasaktır; engelli park yerinde ceza iki kat uygulanır; aykırı park eden araçlar kaldırılabilir ve giderler ile ceza ödenmeden araç teslim edilmez.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 84: Yerleşim birimleri dışında taşıt yolunda zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve gerekli tedbirleri almama halinde sürücü kazada asli kusurlu sayılır.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 116: Yasaklanmış yerlerde park etmiş ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakasına göre tutanak düzenlenir.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ek m. 3: Trafik idari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6 ve 27/1: Bir ay içinde ödenen cezada yüzde yirmi beş indirim yapılır; cezaya karşı on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
En çok sorulan sorular
Duraklama ile park etme arasındaki fark ne?
Duraklama, yolcu indirip bindirmek gibi nedenlerle kısa süre durmaktır. Park etme ise aracın bu süreyi aşacak şekilde bırakılmasıdır. Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır.
Kaldırıma park etmenin cezası var mı?
Evet. Yönetmelikte izin verilen haller dışında kaldırıma ve yaya yollarına park etmek yasaktır ve idari para cezası gerektirir.
Kavşağa kaç metre yakın park edilmez?
Kavşak, tünel, rampa ve köprülere şehir içinde beş metre, şehir dışında yüz metre mesafede duraklamak ve park etmek yasaktır.
Hatalı park eden araç çekilir mi?
Evet. Yasaklara aykırı park edilen araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir ve giderler ile ceza ödenmeden araç teslim edilmez.
Park cezasına kaç gün içinde itiraz edebilirim?
Tutanağın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.