Nişan Bozulursa Takılar ve Hediyeler Ne Olur?
Nişanlandıktan sonra evlenmekten vazgeçildiyse, akla ilk gelen sorular şunlardır: Takılar ve hediyeler ne olacak? Düğün için yapılan masrafları kim ödeyecek? Nişan bozulduğu için tazminat istenebilir mi? Bu rehberde nişanın bozulmasının hukuki sonuçlarını anlatıyoruz.
Nişan nedir?
Nişanlanma, bir kadın ve bir erkeğin evlenme vaadinde bulunmasıyla kurulur (TMK md. 118). Nişan için yüzük takılması ya da tören yapılması şart değildir; evlenme konusunda karşılıklı söz verilmesi yeterlidir.
Evlenmeye zorlanabilir misin?
Hayır. Nişanlanma, evlenmeye zorlamak için dava açma hakkı vermez (TMK md. 119). Nişanlın evlenmek istemiyorsa, onu evlenmeye zorlayamazsın. Ancak nişanın bozulmasından doğan zararların karşılanmasını isteyebilirsin.
Hediyelerin iadesi
Nişan, evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlılar birbirlerine ve aileleri nişanlılara verdikleri alışılmışın dışındaki hediyeleri geri isteyebilir (TMK md. 122).
- Hediyeler aynen, yani olduğu gibi geri verilir.
- Hediye aynen geri verilemiyorsa, örneğin satıldıysa ya da kaybolduysa, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değeri istenebilir.
- Nişan bozulmasında kimin kusurlu olduğuna bakılmaksızın hediyeler geri istenebilir.
Hangi hediyeler geri istenebilir?
Geri istenebilecek hediyeler, alışılmışın dışındaki hediyelerdir. Mahkemeler genellikle şunları alışılmışın dışında kabul eder:
- Altın, bilezik, yüzük ve diğer takılar.
- Değerli saatler ve mücevherler.
- Para ve yüksek değerli eşyalar.
Buna karşılık şunlar kural olarak geri istenemez:
- Doğum günü ya da bayram gibi özel günlerde verilen küçük hediyeler.
- Giyilerek ya da kullanılarak tüketilen eşyalar, örneğin elbiseler ve ayakkabılar.
- Yiyecek ve çiçek gibi tüketilen hediyeler.
Nişanın ölüm nedeniyle sona ermesi hâlinde hediyeler geri istenemez.
Maddi tazminat
Nişanı haklı bir sebep olmadan bozan ya da kusuruyla nişanın bozulmasına sebep olan taraf, diğer tarafın ve ailesinin iyi niyetle yaptığı evlenme hazırlıkları için uğradığı zararı uygun bir şekilde karşılamak zorundadır (TMK md. 120).
Maddi tazminat olarak şunlar istenebilir:
- Düğün salonu ve organizasyon için ödenen kaporalar ve masraflar.
- Ev için alınan eşyaların bedeli ya da değer kaybı.
- Gelinlik ve damatlık masrafları.
- Davetiye ve nişan töreni masrafları.
Ancak evlenme hazırlığı dışında kalan ve kullanılmaya devam edilen eşyalar için tazminat istenemeyebilir. Örneğin alınan beyaz eşyaları kendin kullanmaya devam ediyorsan, bunların tam bedelini isteyemezsin.
Manevi tazminat
Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakların saldırıya uğradıysa, kusurlu taraftan manevi tazminat isteyebilirsin (TMK md. 121). Örneğin:
- Nişan, düğüne çok kısa bir süre kala ve haklı bir sebep olmadan bozulduysa.
- Nişanlın seni aldattıysa ve bu durum çevrede duyulduysa.
- Nişan bozulurken hakarete ya da küçük düşürücü davranışlara maruz kaldıysan.
Mahkeme, manevi tazminatın miktarını tarafların kusuruna, ekonomik durumuna ve olayın etkisine göre belirler.
Süre
Nişanın bozulmasından doğan dava hakları, nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK md. 124). Bu süre hediyelerin iadesi, maddi ve manevi tazminat davalarının hepsi için geçerlidir.
Hangi mahkemede açılır?
Nişanın bozulmasından doğan davalar aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla bakar.
Deliller
- Hediyelerin fotoğrafları ve nişan töreninin videosu.
- Altın ve takıların faturaları.
- Düğün hazırlıkları için yapılan ödemelerin dekontları ve sözleşmeleri.
- Nişanın neden bozulduğunu gösteren mesajlar.
- Nişan törenine katılan tanıklar.
Kısaca yapılacaklar
- Verdiğin ve aldığın hediyelerin listesini çıkar.
- Nişan törenindeki takıların fotoğraflarını ve videolarını sakla.
- Düğün hazırlıkları için yaptığın masrafların belgelerini topla.
- Önce karşı tarafla hediyelerin iadesi konusunda anlaşmayı dene.
- Anlaşma olmazsa nişanın bozulmasından itibaren bir yıl içinde aile mahkemesinde dava aç.
En çok sorulan sorular
Nişan bozulursa takılar geri istenebilir mi?
Evet. Altın, bilezik ve yüzük gibi alışılmışın dışındaki hediyeler kusura bakılmaksızın geri istenebilir.
Hangi hediyeler geri istenemez?
Özel günlerde verilen küçük hediyeler, giyilerek tüketilen eşyalar ve yiyecek, çiçek gibi tüketilen hediyeler.
Nişanlım evlenmezse onu zorlayabilir miyim?
Hayır. Nişanlanma evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez.
Düğün masraflarını kimden isteyebilirim?
Nişanı haklı sebep olmadan bozan ya da bozulmasına kusuruyla sebep olan taraftan.
Nişan bozulması nedeniyle hak düşürücü süre var mı?
Evet. Nişanın bozulmasından doğan davalar, nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.