Nüfusta Yaş Düzeltme (Yaş Tashihi) Davası Nasıl Açılır?
Eskiden çocuklar nüfusa çoğu zaman doğumdan aylar ya da yıllar sonra kaydettirilirdi. Bu yüzden birçok kişinin nüfus kaydındaki doğum tarihi gerçek yaşını göstermez. Nüfusta yaşın yanlış yazıldıysa, mahkemeye başvurarak düzeltilmesini isteyebilirsin. Bu rehberde yaş düzeltme davasını anlatıyoruz.
Yaş düzeltme davası nedir?
Yaş düzeltme davası, nüfus kaydındaki doğum tarihinin gerçek doğum tarihine uygun hâle getirilmesi için açılan davadır. Nüfus kayıtlarındaki bilgiler, kural olarak yalnızca mahkeme kararıyla düzeltilebilir (TMK md. 39).
Yaşını büyütmek ya da küçültmek için dava açabilirsin. Ancak gerçek yaşının nüfustaki yaşından farklı olduğunu ispat etmen gerekir.
Hangi mahkemede açılır?
- Dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Davalı olarak nüfus müdürlüğü gösterilir.
- Davada Cumhuriyet savcısı da yer alır.
- Dava, nüfusa kayıtlı olduğun yerde ya da yerleşim yerindeki mahkemede açılabilir.
Gerçek yaşını nasıl ispat edersin?
Mahkeme, yaşının gerçekten farklı olup olmadığını şu delillerle araştırır:
Tıbbi yaş tespiti
Mahkeme, seni yetkili bir hastaneye ya da Adli Tıp Kurumu'na göndererek kemik yaşı tespiti yaptırır. Bu inceleme, röntgen gibi yöntemlerle yaşını belirli bir aralık içinde tahmin eder. Tıbbi rapor, davanın en önemli delilidir.
Aile kayıtları
Nüfus kaydındaki kardeşlerinin doğum tarihleri de incelenir. Örneğin kayıtlara göre bir kardeşinle aranızda biyolojik olarak mümkün olmayan kısa bir süre varsa, bu yaşının yanlış yazıldığını gösterir.
Diğer deliller
- Okul kayıtları ve diplomalar.
- Doğum belgesi ya da hastane kayıtları.
- Doğumunu bilen akraba ve komşuların tanıklığı.
- Eski aile fotoğrafları.
Yalnızca tanık beyanıyla yaşın düzeltilmesi zordur. Tıbbi rapor ve aile kayıtları gibi nesnel delillerin de bulunması gerekir.
Yaş düzeltmenin sonuçları
Mahkeme yaşını düzeltirse, karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kayıtların güncellenir. Ancak yaşının değişmesi her konuda hemen sonuç doğurmayabilir.
Emeklilik
Sigortalı olduktan sonra açılan yaş düzeltme davasıyla değiştirilen yaş, emeklilik hesaplamalarında genellikle dikkate alınmaz. Yani yaşını büyüterek daha erken emekli olmak çoğu zaman mümkün değildir. SGK, kural olarak sigortalılığın başladığı tarihteki nüfus kaydını esas alır.
Askerlik ve diğer konular
Yaş düzeltmesi askerlik, eğitim ve ehliyet gibi konularda farklı sonuçlar doğurabilir. Davayı açmadan önce, yaşının değişmesinin bu konulardaki etkisini öğrenmen faydalı olur.
Kısaca yapılacaklar
- Yaşının nüfusta yanlış yazıldığını gösteren delillerini topla.
- Kardeşlerinin nüfus kayıtlarını kontrol et.
- Okul kayıtlarını ve varsa doğum belgeni bul.
- Asliye hukuk mahkemesinde nüfus müdürlüğüne karşı dava aç.
- Mahkemenin yönlendirdiği tıbbi yaş tespitine katıl.
- Yaş düzeltmesinin emekliliğe ve diğer konulara etkisini önceden öğren.
En çok sorulan sorular
Yaş düzeltme davası hangi mahkemede açılır?
Asliye hukuk mahkemesinde, nüfus müdürlüğüne karşı açılır; davada Cumhuriyet savcısı da yer alır.
Gerçek yaşımı nasıl ispat ederim?
Kemik yaşı tespiti, kardeşlerin doğum tarihleri, okul ve hastane kayıtları ve tanıklarla.
Yalnızca tanıklarla yaşım düzeltilebilir mi?
Zordur. Tıbbi rapor ve aile kayıtları gibi nesnel delillerin de bulunması gerekir.
Yaşımı büyütürsem daha erken emekli olabilir miyim?
Genellikle hayır. Sigortalı olduktan sonra düzeltilen yaş emeklilik hesabında dikkate alınmaz.
Kararın nüfusa işlenmesi için ne yapmalıyım?
Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kayıtların güncellenir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.