Ortak İnşaatta Payını Ödemeyen Ortağın Arsa Payı Alınabilir mi? Kat İrtifakı Sahiplerinin Borçları
Arkadaşlarınla ortak bir arsa aldınız, üzerine bina yapıp daireleri paylaşacaksınız. Tapuda herkesin kat irtifakı var. Ama ortaklardan biri inşaat için düşen payını ödemiyor ve bina yarım kaldı. Ya da kooperatif usulü yapılan bir binada bir paydaş taahhüt ettiği parayı yatırmadığı için diğerlerinin daireleri gecikiyor. "Borcunu ödemeyen ortağın payı ne olacak? İnşaatı nasıl tamamlarız?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Kat Mülkiyeti Kanunundaki kat irtifakı sahiplerinin yükümlülüklerini anlatıyoruz.
Kat irtifakı nedir?
Kat irtifakı, henüz bitmemiş veya yapılacak bir bina için, ileride kat mülkiyetine çevrilmek üzere arsa payına bağlı olarak kurulan haktır. Bina tamamlanıp iskân alındığında kat irtifakı kat mülkiyetine çevrilir.
İki kavram arasındaki farkı Hakkını Sor'daki kat irtifakı ve kat mülkiyeti farkı rehberinde bulabilirsin.
Kat irtifakı sahiplerinin yükümlülükleri
Kat irtifakı sahipleri, ortak arsa üzerinde yapılacak binanın sözleşmeye ve plana göre tamamlanması için karşılıklı olarak şu yükümlülüklerin altındadır:
- Kendilerine düşen borçları zamanında yerine getirmek, örneğin inşaat masraflarından paylarını ödemek
- Yapı işini dürüstlük kurallarına uygun şekilde kolaylaştırmak
Yani bir paydaş, inşaatın ilerlemesini engelleyemez veya kendi payını ödemeyerek diğerlerini mağdur edemez.
Borcunu ödemeyen paydaşın payı devredilebilir
Kat irtifakı sahiplerinden biri kendisine düşen borcu yerine getirmezse:
- Önce noter aracılığıyla ihtar gönderilir ve borcun yerine getirilmesi istenir.
- İhtar tarihinden itibaren iki ay içinde borç yerine getirilmezse,
- diğer paydaşların yazılı istemi üzerine hakim, borcunu ödemeyen paydaşın arsa payının ve kat irtifakının diğer paydaşlara arsa payları oranında devrine karar verir.
Devir bedelsiz olmaz. Devredilen arsa payı ve kat irtifakının karara en yakın tarihteki değeri, borcunu ödemeyen paydaşa ödenir.
Önemli: İhtarın noter aracılığıyla yapılması ve iki aylık sürenin beklenmesi şarttır. Sözlü uyarı veya mesaj yeterli olmaz.
Bina yapılamazsa tazminat
Kat irtifakı, binanın kanuni süre içinde yapılmaması halinde düşebilir. Paydaşlardan birinin kusuru yüzünden bina zamanında yapılamaz ve kat irtifakı düşerse, kusurlu paydaş diğerlerinin bu yüzden uğradığı zararı tazmin etmek zorundadır.
Arsa sahibi ve müteahhit ilişkisi farklıdır
Bu kurallar, kat irtifakı sahiplerinin kendi aralarındaki ilişkiyi düzenler. Arsa sahibi ile müteahhit arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi ise ayrı kurallara tabidir. Müteahhidin daireyi teslim etmemesiyle ilgili haklarını Hakkını Sor'daki topraktan alınan daireyi müteahhit teslim etmiyor rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Paydaşlar arasındaki ödeme planını ve inşaat sözleşmesini yazılı olarak yap.
- Yapılan ödemeleri banka yoluyla yap ve belgele.
- Payını ödemeyen paydaşa noter aracılığıyla ihtar gönder; ihtarda borcun miktarını ve ödeme süresini açıkça yaz.
- İhtardan itibaren iki ay bekle; ödeme yapılmazsa diğer paydaşlarla birlikte yazılı olarak mahkemeye başvur.
- Devir bedelini karşılayıp karşılayamayacağınızı önceden hesaplayın.
- Bir paydaşın kusuru yüzünden bina yapılamazsa zararınızın tazminini isteyin.
Dayanak mevzuat
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 26: Kat irtifakı sahipleri, yapının sözleşme ve plana göre tamamlanması için borçlarını vaktinde yerine getirmek ve yapı işini kolaylaştırmakla yükümlüdür; noter ihtarına rağmen iki ay içinde borcunu yerine getirmeyen paydaşın arsa payı ve kat irtifakı, diğerlerinin yazılı istemiyle, değeri karşılığında arsa payları oranında onlara devredilir; kusuruyla yapının süresinde yapılamamasına ve kat irtifakının düşmesine yol açan paydaş zararı tazmin eder.
En çok sorulan sorular
Ortak inşaatta payını ödemeyen ortağın payı alınabilir mi?
Evet. Noter ihtarından itibaren iki ay içinde borcunu ödemezse, diğer paydaşların yazılı istemiyle hakim payının onlara devrine karar verir.
Borcunu ödemeyen paydaşa para ödenir mi?
Evet. Arsa payının ve kat irtifakının karara en yakın tarihteki değeri ona ödenir.
İhtarı noterden çekmek zorunlu mu?
Evet. Kanun ihtarın noter aracılığıyla yapılmasını ve iki ay beklenmesini şart koşar.
Bir paydaş yüzünden bina yarım kaldı, zararımızı isteyebilir miyiz?
Onun kusuru yüzünden bina süresinde yapılamaz ve kat irtifakı düşerse, uğradığınız zararın tazminini isteyebilirsiniz.
Bu kurallar müteahhit için de geçerli mi?
Hayır. Bu kurallar kat irtifakı sahiplerinin kendi arasındaki ilişkiyi düzenler. Müteahhitle ilişki inşaat sözleşmesine göre değerlendirilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.