Otoparkta Aracım Hasar Gördü veya Çalındı: Otopark Sorumlu mu?
Aracını ücretli bir otoparka bıraktın, döndüğünde kapısında derin bir çizik, kırık bir far ya da hiç fark edemediğin bir çarpma izi buldun. Belki de aracın tamamen kaybolmuştu. Otopark görevlisi duvardaki "Otoparkımız araçlardaki hasar ve kayıplardan sorumlu değildir" tabelasını gösterdi. Bu rehberde otoparkın sorumluluğunu ve zararını nasıl isteyeceğini anlatıyoruz.
Otoparka araç bırakmak hangi sözleşmeyi doğurur?
Ücret karşılığında aracını bir otoparka bıraktığında, otopark işletmesiyle arana bir saklama (vedia) ilişkisi kurulur. Otopark, aracı teslim aldığı hâliyle geri vermek ve bu süre içinde onu korumak için gereken özeni göstermekle yükümlüdür.
Yani otoparkın işi yalnızca yer kiralamak değildir. Aracını korumak da sunduğu hizmetin bir parçasıdır.
"Sorumlu değiliz" tabelası geçerli mi?
Çoğu zaman hayır. Bunun birkaç nedeni var:
- Ağır kusurdan sorumlu olmayacağını önceden kararlaştırmak, kanuna göre geçersizdir (TBK md. 115). Görevlinin aracı çarpması, güvenlik önlemi alınmaması ya da aracın kimin aldığına bakılmadan başkasına verilmesi, bu kapsamda değerlendirilebilir.
- Sen bir tüketici olarak hizmet alıyorsan, seninle tek tek müzakere edilmeden konulmuş ve aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şart sayılabilir.
- Tabela, işletmenin aracı koruma borcunu tamamen ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle tabelayı gördün diye hakkından vazgeçmen gerekmez.
Hangi durumlarda otopark sorumlu olur?
- Aracın otoparktayken çalınması.
- Görevlinin aracı park ederken ya da çıkarırken çarpması.
- Başka bir aracın, otopark içinde aracına çarpıp kaçması.
- Araçtaki parçaların, örneğin jantların ya da aynaların sökülmesi.
- Aracın, fişi ya da kartı olmayan birine teslim edilmesi.
Araçtaki eşyalar için de sorumlu mu?
Araç içinde bıraktığın değerli eşyalar, örneğin dizüstü bilgisayar ya da para için durum daha tartışmalıdır. Otoparkın bu eşyaları bilmesi ve saklamayı üstlenmesi beklenemeyeceği için, bu tür taleplerde ispat daha zordur. Değerli eşyaları araçta bırakmamak en güvenlisidir.
Ücretsiz otoparklarda durum ne?
Alışveriş merkezi, hastane, otel ya da restoran gibi yerlerin müşterilerine sunduğu otoparklar ücretsiz olsa bile, işletmenin sunduğu hizmetin parçası olarak görülebilir. Bu durumda işletmenin de araçları koruma konusunda özen göstermesi beklenir. Ücretsiz olması, sorumluluğu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Ancak bir kamu yolunda ya da kimsenin denetlemediği açık bir alanda park ettiysen, burada saklama ilişkisi kurulmaz. Böyle bir durumda zararı, aracına çarpan kişiden istemen gerekir.
Vale hizmetinde durum
Vale, aracını teslim aldığında onu korumayı ve sağlam şekilde geri vermeyi üstlenmiş olur. Valenin aracı kullanırken verdiği zararlardan, hizmeti sunan işletme sorumludur.
Hasarı fark edince hemen ne yapmalısın?
- Otoparktan ayrılmadan önce hasarı görevliye göster ve yazılı tutanak tutulmasını iste.
- Aracın ve hasarın fotoğraflarını, otoparkın görülebileceği şekilde çek.
- Otopark fişini ya da ödeme belgesini mutlaka sakla.
- Otoparkta kamera varsa, kayıtların silinmemesi için yazılı olarak talepte bulun.
- Araç çalındıysa ya da başka bir araç çarpıp kaçtıysa, polise haber ver.
- Tanık varsa, iletişim bilgilerini al.
Otoparktan ayrıldıktan sonra hasarı bildirirsen, hasarın otoparkta oluştuğunu ispat etmen zorlaşır.
Zararını nasıl istersin?
İşletmeye yazılı başvuru
Önce otopark işletmesine yazılı olarak başvur, zararını ve ödenmesini istediğin tutarı bildir. Hasar onarım faturasını ya da servis tahminini ekle.
Kasko
Aracının kaskosu varsa, hasarı kaskodan karşılatabilirsin. Kasko şirketi, ödediği tutarı daha sonra otoparktan isteyebilir.
Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi
İşletme ödemezse, tutara göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsin. Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya gitmen gerekebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Hasarı otoparktan ayrılmadan fark et ve görevliye göster.
- Tutanak tutturup fotoğraf çek, fişi sakla.
- Kamera kayıtlarının korunmasını yazılı olarak iste.
- Hırsızlık veya çarpıp kaçma varsa polise bildir.
- İşletmeye yazılı başvur, sonuç alamazsan tüketici hakem heyetine veya mahkemeye git.
En çok sorulan sorular
Ücretli otopark aracımdan sorumlu mu?
Evet. Arada saklama ilişkisi kurulur ve otopark aracı teslim aldığı hâliyle geri vermekle yükümlüdür.
"Sorumlu değiliz" tabelası geçerli mi?
Çoğu zaman hayır. Ağır kusurdan sorumsuzluk anlaşması geçersizdir ve tüketici aleyhine haksız şart sayılabilir.
Araçtaki eşyalarım çalındıysa otopark sorumlu mu?
Tartışmalıdır; otoparkın eşyaları bilmesi ve saklamayı üstlenmesi beklenebilir.
AVM'nin ücretsiz otoparkında da sorumluluk var mı?
Olabilir. Ücretsiz otopark da işletmenin sunduğu hizmetin parçası sayılabilir.
Hasarı fark edince ne yapmalıyım?
Otoparktan ayrılmadan görevliye göster, tutanak tutturt, fotoğraf çek ve kamera kayıtlarının saklanmasını iste.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.