Oturduğum Ev Satıldı: Kiracı Çıkmak Zorunda mı?
Oturduğun ev satıldıysa ve yeni ev sahibi sana "Evi boşalt" diyorsa, hemen paniğe kapılma. Evin satılması, kira sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi anlamına gelmez. Bu rehberde ev satıldığında ya da ev sahibi vefat ettiğinde kiracının haklarını anlatıyoruz.
Ev satılınca kira sözleşmesi ne olur?
Kiralanan ev satılırsa, yeni malik kira sözleşmesine taraf olur (TBK md. 310). Yani:
- Kira sözleşmen aynen devam eder.
- Kira bedeli, depozito ve sözleşmedeki diğer şartlar yeni malik için de geçerlidir.
- Yeni malik, kirayı artık kendi hesabına ödemen için seni bilgilendirmelidir.
Evin satıldığını öğrendiğinde, kira ödemelerini kime yapacağını yazılı olarak teyit et. Eski ev sahibine ödeme yapmaya devam edersen ve yeni malik bunu kabul etmezse sorun yaşayabilirsin.
Yeni malik seni çıkarabilir mi?
Yeni malik, evi kendisi ya da yakınları için kullanmak istiyorsa, belirli şartlarla tahliye davası açabilir (TBK md. 351).
İhtiyaç nedeniyle tahliye şartları
- Yeni malikin, evi kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu ya da kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut olarak kullanma ihtiyacı olmalı.
- Bu ihtiyaç gerçek, samimi ve zorunlu olmalı.
Süreler
Yeni malik iki yoldan birini izleyebilir:
- Evi edindiği tarihten itibaren bir ay içinde ihtiyacını kiracıya yazılı olarak bildirir ve edinme tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra tahliye davası açabilir.
- Ya da kira sözleşmesinin süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir.
Yeni malik bir ay içinde yazılı bildirim yapmadıysa, altı ay sonra dava açma imkânını kaybeder. Bu durumda ancak sözleşme süresinin sonunda dava açabilir.
Dava açılırsa
Yeni malik dava açarsa, ihtiyacının gerçek ve samimi olduğunu ispat etmek zorundadır. Mahkeme, yeni malikin başka evi olup olmadığına, şu an nerede oturduğuna ve ihtiyacın gerçek olup olmadığına bakar. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Yeni malik evi başkasına kiralarsa
İhtiyaç nedeniyle seni çıkaran malik, haklı bir sebep olmadıkça evi üç yıl geçmeden eski kiracıdan başkasına kiralayamaz (TBK md. 355). Kiralarsa, eski kiracı olarak sana son kira yılında ödediğin bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemek zorundadır.
Evden çıktıktan sonra evin başkasına kiralanıp kiralanmadığını takip edebilirsin.
"Evi boşaltmazsan çıkarırım" baskısı
Yeni malik ya da emlakçı seni baskıyla evden çıkarmaya çalışabilir. Unutma:
- Mahkeme kararı ya da geçerli bir tahliye taahhütnamesi olmadan kimse seni evden zorla çıkaramaz.
- Elektrik ya da suyun kesilmesi, kapı kilidinin değiştirilmesi gibi baskı yöntemleri hukuka aykırıdır ve suç oluşturabilir.
- Baskı altında tahliye taahhütnamesi imzalama. Kira sözleşmesiyle aynı anda ya da baskı altında imzalanan taahhütnameler geçersiz sayılabilir.
Ev sahibi vefat ederse
Ev sahibi vefat ederse kira sözleşmesi sona ermez. Ev sahibinin mirasçıları kira sözleşmesine taraf olur ve sözleşme aynen devam eder. Mirasçılar da evi kendileri için kullanmak istiyorlarsa, yeni malik gibi ihtiyaç nedeniyle tahliye yoluna gidebilir.
Kirayı kime ödeyeceğin konusunda mirasçılar arasında anlaşmazlık varsa, kirayı notere ya da mahkemenin belirleyeceği bir yere yatırarak temerrüde düşmekten kurtulabilirsin.
Kiracı vefat ederse
Kiracı vefat ederse, kiracının mirasçıları kira sözleşmesini yasal fesih bildirim süresine uyarak en yakın fesih dönemi sonu için feshedebilir (TBK md. 333). Mirasçılar evde oturmaya devam etmek istiyorsa, sözleşme kural olarak devam eder.
Kısaca yapılacaklar
- Ev satıldığında kirayı kime ödeyeceğini yazılı olarak teyit et.
- Yeni malikin bir ay içinde yazılı bildirim yapıp yapmadığını kontrol et.
- Baskı altında tahliye taahhütnamesi imzalama.
- Tahliye davası açılırsa ihtiyacın samimi olmadığını gösteren delilleri topla.
- Ev başkasına kiralanırsa tazminat talep et.
En çok sorulan sorular
Ev satılınca kira sözleşmem biter mi?
Hayır. Yeni malik sözleşmeye taraf olur; kira bedeli ve diğer şartlar aynen devam eder.
Yeni malik beni hemen çıkarabilir mi?
Hayır. Ancak gerçek, samimi ve zorunlu bir konut ihtiyacı varsa ve kanundaki sürelere uyarak tahliye davası açabilir.
Yeni malik hangi sürelere uymalı?
Edinmeden itibaren bir ay içinde yazılı bildirim yapıp altı ay sonra dava açabilir ya da sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir.
İhtiyaç nedeniyle çıkarıldım, ev başkasına kiralandı; ne yapabilirim?
Malik haklı sebep olmadan evi üç yıl içinde başkasına kiralayamaz; kiralarsa ondan tazminat isteyebilirsin.
Elektriğimi kesip kilidi değiştirebilir mi?
Hayır. Mahkeme kararı ya da geçerli tahliye taahhüdü olmadan seni zorla çıkaramaz; bu davranışlar suç oluşturabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.