YouTube

Polis Haksız Yere Üstümü Aradı: Haksız Arama Suçu ve Şikayet Yolu

Sokakta yürürken polis seni durdurdu, hiçbir açıklama yapmadan ve herhangi bir karar göstermeden üstünü, çantanı ve telefonunu aradı. Belki de bir kamu görevlisi, yetkisi olmadığı halde işyerindeki eşyalarını karıştırdı ya da arama sırasında seni herkesin önünde küçük düşürecek şekilde davrandı. "Bu arama yasal mıydı, şikayet edebilir miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde haksız arama suçunu, aramanın hangi kurallara bağlı olduğunu ve şikayet yolunu anlatıyoruz.

Arama hangi durumlarda yasaldır?

Bir kişinin üstü veya eşyası ancak kanunda gösterilen hallerde ve usulüne uygun şekilde aranabilir. Suç soruşturmasında yapılan aramalar için:

Bunların dışında, suçun önlenmesi amacıyla yapılan önleme aramaları da ayrı kurallara bağlıdır. Ayrıntılar için Hakkını Sor'daki polis arama yetkisi rehberine bakabilirsin. Evde yapılan aramalar için ise ev araması rehberine bakabilirsin.

Haksız arama suçu nedir?

Hukuka aykırı olarak bir kişinin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi haksız arama suçunu işler. Örneğin:

Bu suçun cezası üç aydan bir yıla kadar hapistir. Suç şikayete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.

Bu suçu kimler işleyebilir?

Bu suçu yalnızca kamu görevlileri işleyebilir: polis, jandarma, bekçi, zabıta, gümrük görevlisi gibi. Kamu görevlisi olmayan birinin izinsiz olarak üstünü veya çantanı araması ise duruma göre başka suçları oluşturabilir.

Özel güvenlik görevlilerinin arama yetkisi daha sınırlıdır ve ayrı kurallara bağlıdır. Bunun için Hakkını Sor'daki özel güvenlik arama yetkisi rehberine bakabilirsin.

Aramanın ölçüsüz yapılması

Arama kararı olsa bile arama ölçülü yapılmalıdır. Aramanın gereğinden fazla zarar verecek, seni aşağılayacak veya amacını aşacak şekilde yapılması da hukuka aykırıdır.

Hakkındaki arama kararı ölçüsüz şekilde uygulanan kişi, uğradığı maddi ve manevi zararın tazminini devletten isteyebilir. Arama sırasında eşyana koşulları oluşmadan el konulduysa veya eşyan zamanında geri verilmediyse de tazminat isteyebilirsin.

Arama sırasında ne yapmalısın?

Şikayet yolu

Arama hukuka aykırıysa:

Hukuka aykırı arama sonucunda elde edilen deliller, hakkında bir ceza davası açılırsa hükme esas alınamayabilir. Bu durumu davadaki savunmanda mutlaka ileri sür.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Polis karar olmadan üstümü arayabilir mi?

Suç soruşturmasında arama kural olarak hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcının ya da kolluk amirinin yazılı emriyle yapılır. Önleme aramaları ise ayrı kurallara bağlıdır.

Haksız aramanın cezası ne?

Hukuka aykırı olarak bir kişinin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.

Bu suç şikayete bağlı mı?

Hayır. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.

Aramaya karşı koyabilir miyim?

Fiziksel olarak direnmemelisin; bu seni başka bir suçla karşı karşıya bırakabilir. İtirazını tutanağa yazdırıp sonradan şikayet yolunu kullan.

Haksız arama için tazminat alabilir miyim?

Arama kararı ölçüsüz uygulandıysa veya eşyana haksız yere el konulduysa uğradığın maddi ve manevi zararı devletten isteyebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al