Polise Başkasının Kimliğini Vermek Suç mu? Başkasına Ait Kimlik Bilgilerini Kullanmanın Cezası
Bir yakının, hakkında arama kaydı olduğu için polis çevirmesinde senin adını ve kimlik numaranı vermiş. Ya da kardeşin, suç üstü yakalandığında kendini sen olarak tanıtmış ve şimdi hiç bilmediğin bir dosyada şüpheli olarak çağrılıyorsun. "Başkasının kimliğini kullanmanın cezası ne, ben bu dosyadan nasıl kurtulurum?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçunu ve adı kullanılan kişinin yapabileceklerini anlatıyoruz.
Suç nasıl oluşur?
Bir kişi, işlediği bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanırsa bu suç oluşur. Örneğin:
- Kavga sonrası gelen polise kendini kardeşinin adıyla tanıtmak,
- Hırsızlık sırasında yakalanınca arkadaşının kimlik kartını göstermek,
- Hakkında yakalama kararı olan kişinin, başkasının T.C. kimlik numarasını vermesi.
Bu suçu işleyen kişi iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır. İftiranın temel cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Adı kullanılan kişi bu yüzden gözaltına alınır, tutuklanır veya başka bir tedbirle karşılaşırsa ceza artabilir.
Suç şikayete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.
Suç işlemeden kimliği yanlış bildirmek
Suç işlemiş olmadan, örneğin sıradan bir kimlik kontrolünde kamu görevlisine kimlik veya adres bilgisi vermekten kaçınan ya da yanlış bilgi veren kişiye idari para cezası verilir. Kimliği belirlenemeyen kişi, kimliği anlaşılıncaya kadar gözaltına alınabilir.
Başkasının adına sahte belge düzenlenmesi veya başkasının adıyla tutanak imzalanması gibi durumlarda ise duruma göre belgede sahtecilik gibi başka suçlar da gündeme gelebilir.
Kimliğin kullanıldıysa ne yapmalısın?
Adına açılmış ve seninle ilgisi olmayan bir dosya varsa vakit kaybetmeden harekete geç:
- e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalına girerek adına kayıtlı dosyaları kontrol et.
- Olay tarihinde başka bir yerde olduğunu gösteren delilleri topla: iş yeri giriş kaydı, banka harcaması, telefon konum bilgisi, tanıklar.
- Dosyanın bulunduğu savcılığa veya mahkemeye dilekçe vererek olayı senin yapmadığını, kimliğinin kullanıldığını bildir.
- İfade sırasında fotoğrafının, parmak izinin ve imzanın dosyadaki kayıtlarla karşılaştırılmasını iste.
- Kimliğini kullanan kişi hakkında suç duyurusunda bulun.
- Kimlik kartın kaybolduysa veya çalındıysa hemen nüfus müdürlüğüne bildir ve yenisini çıkart. Bunun için Hakkını Sor'daki kimlik ve cüzdan kayboldu rehberine bakabilirsin.
Kimliği kullanan kişi senin bir yakının olsa bile susmak seni daha büyük bir sorunla karşı karşıya bırakabilir; hakkında yakalama kararı çıkabilir veya mahkumiyet kararı verilebilir.
Sana iftira atıldıysa
Biri seni bilerek suçlu göstererek şikayet ettiyse bu durum doğrudan iftira suçunu oluşturabilir. Bunun için Hakkını Sor'daki iftira suçu rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- UYAP üzerinden adına kayıtlı dosyaları kontrol et.
- Olay sırasında başka bir yerde olduğunu gösteren delilleri topla.
- Savcılığa veya mahkemeye dilekçeyle kimliğinin kullanıldığını bildir.
- Fotoğraf, parmak izi ve imza karşılaştırması iste.
- Kimliğini kullanan kişi hakkında suç duyurusunda bulun; kayıp kimliğini hemen bildir.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 268: İşlediği suç nedeniyle hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kişi iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 267: İşlemediğini bildiği halde bir kimseye hukuka aykırı fiil isnat eden kişiye bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir; mağdura koruma tedbiri uygulanması veya mağdurun gözaltına alınması ya da tutuklanması halinde ceza artar.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 40: Görevle bağlantılı olarak sorulduğunda kamu görevlisine kimlik veya adres bilgisi vermekten kaçınan ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişiye idari para cezası verilir; kimliği belirlenemeyen kişi kimliği anlaşılıncaya kadar gözaltına alınabilir.
En çok sorulan sorular
Polise başkasının kimliğini vermenin cezası ne?
Suçtan kurtulmak için başkasının kimliğini kullanan kişi iftira hükümlerine göre cezalandırılır; temel ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir.
Suç işlemeden yanlış kimlik bilgisi vermek de suç mu?
Sıradan bir kimlik kontrolünde yanlış bilgi vermek kabahattir ve idari para cezası gerektirir. Kimliği belirlenemeyen kişi gözaltına alınabilir.
Adıma açılan dosyadan nasıl kurtulurum?
Savcılığa veya mahkemeye dilekçe vererek olayın seninle ilgisi olmadığını bildir, olay günü başka yerde olduğunu gösteren delilleri sun ve fotoğraf, parmak izi, imza karşılaştırması iste.
Kimliğimi kullanan kardeşimse ne yapmalıyım?
Yakının olsa bile durumu yetkililere bildirmelisin. Aksi halde hakkında yakalama veya mahkumiyet kararı verilebilir.
Bu suç şikayete bağlı mı?
Hayır. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.