Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Cezası Ne? Rıza Olsa Bile Suç mu?
On yedi yaşındaki kızının ya da oğlunun kendinden yaşça büyük biriyle ilişki yaşadığını öğrendin. Ya da sen genç birisin ve on sekiz yaşından küçük sevgilinle ilişkinin hukuki sonuçlarını merak ediyorsun. "Reşit olmayanla cinsel ilişkinin cezası ne, rıza olsa bile suç mu, yaş farkı önemli mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde kanunun çocukları korumak için koyduğu kuralları anlatıyoruz.
Kanun kimi çocuk sayar?
Ceza Kanunu'na göre on sekiz yaşını doldurmamış her kişi çocuktur. Kanun, çocukların cinsel dokunulmazlığını özel olarak korur ve bu konuda çocuğun rızasına sonuç bağlamaz.
On beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişki
Cebir, tehdit ya da hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş bir çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Yani on beş, on altı ya da on yedi yaşındaki biriyle rızaya dayalı cinsel ilişki de suçtur. Kanun bu durumda çocuğun rızasını geçerli saymaz.
Şikayet şartı
Bu suç şikayete bağlıdır. Çocuk ya da veli, failin kim olduğunu ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayette bulunmalıdır.
Şikayet aranmayan haller
Suç şu kişiler tarafından işlenirse, şikayet aranmaksızın on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir:
- Mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi (örneğin yakın akraba),
- Evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen kişi,
- Koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişi.
On beş yaşından küçük çocuklar: cinsel istismar
On beş yaşını tamamlamamış çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturur. On beş yaşını tamamlamış olsa bile fiilin hukuki anlamını ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı gerçekleştirilen cinsel davranışlar da bu kapsamdadır.
- Çocuğun cinsel istismarının cezası sekiz yıldan on beş yıla kadar hapistir.
- Sarkıntılık düzeyinde kalırsa üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.
- Mağdur on iki yaşını tamamlamamışsa ceza, istismar durumunda on yıldan, sarkıntılık durumunda beş yıldan az olamaz.
Bu suç şikayete bağlı değildir. Savcılık durumu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır.
Diğer çocuklara karşı cebir ya da hile
On beş yaşını tamamlamış çocuklara karşı cebir, tehdit, hile ya da iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar da cinsel istismar sayılır.
Yaş farkı önemli mi?
Kanunda, fail ile çocuk arasındaki yaş farkına göre bir istisna bulunmaz. Fail de on sekiz yaşından küçük olsa bile suç oluşabilir. Ancak failin çocuk olması halinde suça sürüklenen çocuklarla ilgili özel kurallar uygulanır ve cezada indirim yapılır.
Sarkıntılık düzeyinde kalmış cinsel istismar suçunun faili çocuksa, soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin ya da vasisinin şikayetine bağlıdır.
Ne yapmalısın?
Çocuğun böyle bir ilişki yaşıyorsa
- Çocuğunla sakin ve yargılamadan konuş; korkup içine kapanmasına neden olma.
- İlişkinin zorla, tehditle ya da kandırmayla kurulup kurulmadığını öğrenmeye çalış.
- Mesaj, fotoğraf ve yazışmaları silme; delil olarak sakla.
- Cumhuriyet başsavcılığına ya da polise başvur.
- Çocuğun psikolojik destek alması için bir uzmana ya da Çocuk İzlem Merkezlerine başvur.
Çocuk İzlem Merkezleri
Cinsel istismara uğrayan çocukların ifadesi, tekrar tekrar travma yaşamamaları için Çocuk İzlem Merkezlerinde uzmanlar eşliğinde alınır. Hastanelerdeki bu merkezlere doğrudan başvurabilirsin.
Destek hatları
- ALO 183 Sosyal Destek Hattı,
- 112 Acil Çağrı Merkezi.
Kısaca yapılacaklar
- On sekiz yaşından küçük biriyle cinsel ilişkinin rıza olsa bile suç olduğunu bil.
- Çocuğunun böyle bir durum yaşadığını öğrenirsen savcılığa ya da polise başvur.
- On beş yaşından büyük çocuklarla ilgili suçta altı aylık şikayet süresini kaçırma.
- Delilleri silme, sakla.
- Çocuğun için psikolojik destek al.
- Çocuk İzlem Merkezleri ve ALO 183'ten destek iste.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 6/1-b: On sekiz yaşını doldurmamış kişi çocuktur.
- 5237 sayılı Kanun m. 104: Cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi şikayet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; aralarında evlenme yasağı bulunan kişi, evlat edinme öncesi bakımı üstlenen veya koruyucu aile tarafından işlenirse şikayet aranmaksızın on yıldan on beş yıla kadar hapis verilir.
- 5237 sayılı Kanun m. 103/1: Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi sekiz yıldan on beş yıla, sarkıntılıkta üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası alır; mağdur on iki yaşından küçükse ceza istismarda on yıldan, sarkıntılıkta beş yıldan az olamaz; on beş yaşından küçüklere karşı her türlü cinsel davranış istismardır.
- 5237 sayılı Kanun m. 73/1-2: Şikayete bağlı suçlarda fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikayet edilmelidir.
En çok sorulan sorular
On yedi yaşındaki biriyle rızaya dayalı ilişki suç mu?
Evet. Cebir, tehdit ya da hile olmasa bile on beş yaşını bitirmiş bir çocukla cinsel ilişkide bulunmak suçtur ve şikayet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir.
On beş yaşından küçük biriyle ilişki ne suçu oluşturur?
On beş yaşını tamamlamamış çocuklara karşı her türlü cinsel davranış çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturur. Cezası sekiz yıldan on beş yıla kadar hapistir ve şikayete bağlı değildir.
Reşit olmayanla ilişki şikayete bağlı mı?
On beş yaşını bitirmiş çocukla cebir, tehdit ve hile olmadan cinsel ilişki şikayete bağlıdır. On beş yaşından küçüklere karşı cinsel istismar ise şikayete bağlı değildir ve savcılık kendiliğinden soruşturur.
Fail de 18 yaşından küçükse suç olur mu?
Evet, kanunda yaş farkına göre bir istisna yoktur. Ancak fail çocuksa, suça sürüklenen çocuklara ilişkin özel kurallar uygulanır ve cezada indirim yapılır.
Şikayet için ne kadar süre var?
Şikayete bağlı olan bu suçta, failin kim olduğunun ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayette bulunulmalıdır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.