Riskli Yapı İçin Yıkım Süresi Verildi: Ne Kadar Sürem Var, Kira Yardımı Alabilir miyim?
Binan riskli yapı olarak tespit edildi ve itiraz süresi geçti. Şimdi kapına "Binanın yıktırılması için süre verilmiştir" yazan bir bildirim geldi. Kiracıların taşınması gerekiyor, sen de nereye gideceğini düşünüyorsun. Belki de elektrik ve suyun kesileceği söyleniyor. "Ne kadar sürem var? Yıkmazsak ne olur? Kira yardımı alabilir miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde 6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapıların tahliyesini ve yıkımını anlatıyoruz.
Önce anlaşma esastır
Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlardaki uygulamalarda öncelikle maliklerle anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Yani idare doğrudan zor kullanmadan önce maliklerle uzlaşmaya çalışır.
Yıkım için ne kadar süre verilir?
Riskli yapının maliklerine, yapıyı yıktırmaları için doksan günden fazla olmamak üzere bir süre verilir.
- Bu süre içinde malikler yapıyı yıktırmazsa, yapının idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir.
- Bu bildirimde verilen süre içinde de yıktırılmazsa, yapının insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıkımı mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.
- Süresinde yıktırılmayan yapılar, Kentsel Dönüşüm Başkanlığının bildirimi üzerine belediye tarafından da yıkılabilir.
Tahliyenin engellenmesi halinde, mülki amirin yazılı izniyle kolluk kuvveti eşliğinde kapalı kapılar açtırılarak tahliye yapılabilir.
Elektrik, su ve doğalgaz kesilebilir
Uygulama sırasında Başkanlık, TOKİ veya belediye talep ederse, hak sahiplerinin görüşü de alınarak riskli yapılara elektrik, su ve doğalgaz verilmez; verilen hizmetler durdurulur.
Bu yüzden yıkım süreci başladığında taşınma hazırlığını erkenden yapmalısın.
Kira yardımı ve geçici konut
Anlaşma ile tahliye edilen riskli yapıların şu kişilerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir:
- Maliklere
- Kiracılara
- Yapıda oturmak şartıyla intifa veya oturma hakkı gibi sınırlı ayni hak sahiplerine
Ayrıca yapım için yardım da yapılabilir. Uygulamanın gerektirmesi halinde, yapıyı kullanan başka kişilere de bu yardımlar yapılabilir.
Önemli: Kanun "yapılabilir" der; yani yardım her durumda otomatik değildir. Yardımın şartları, tutarı ve süresi Cumhurbaşkanı kararıyla ve yönetmelikle belirlenir. Başvuru şartlarını il müdürlüğünden veya belediyeden öğrenmelisin.
Müteahhitle yapılan sözleşmede ayrıca müteahhidin maliklere kira yardımı ödemesi kararlaştırılabilir. Bu yardım, devletin yapacağı yardımdan ayrıdır.
Kiracıysan
Kiracı olarak riskli yapıda oturuyorsan:
- Bina yıkılacağı için evden çıkman gerekir.
- Anlaşma ile tahliye edilen yapılarda kiracılara da kira yardımı yapılabilir; şartları için il müdürlüğüne başvur.
- Ödediğin depozitonun iadesini ev sahibinden iste.
Ev sahibinin yeniden inşa nedeniyle kiracıyı çıkarmasına ilişkin genel kuralları Hakkını Sor'daki ev sahibi tadilat veya yeniden inşa için kiracıyı çıkarabilir mi rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Sana verilen yıkım süresini ve bildirimi dikkatle oku; tarihlerini not et.
- Diğer maliklerle birlikte yıkım ve yeniden yapım için anlaşma sağlamaya çalış.
- Taşınma hazırlığını erkenden yap; elektrik, su ve doğalgazın kesilebileceğini hesaba kat.
- Kira yardımı veya geçici konut için il müdürlüğüne ya da belediyeye başvur.
- Müteahhitle sözleşme yapıyorsan kira yardımını sözleşmeye yazdır.
- İdari işlemlere karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde dava açılabileceğini bil.
Dayanak mevzuat
- 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun m. 4: Başkanlık, TOKİ veya İdare talep ederse, hak sahiplerinin görüşü alınarak riskli yapılara elektrik, su ve doğalgaz verilmez ve verilen hizmetler durdurulur.
- 6306 sayılı Kanun m. 5: Riskli yapıların yıktırılmasında öncelikle maliklerle anlaşma esastır; anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve orada oturan sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir; maliklere yıkım için doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir; yıktırılmazsa tahliye ve yıkım mülki amirlerce veya İdarece yapılır.
- 6306 sayılı Kanun m. 6: Bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde dava açılabilir.
En çok sorulan sorular
Riskli yapıyı yıktırmak için ne kadar süre verilir?
Maliklere doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir.
Süre içinde yıktırmazsak ne olur?
İdarece yıktırılacağı bildirilir. Bu süre de geçerse tahliye ve yıkım mülki amirlerce veya belediyece yapılır.
Riskli yapıda elektrik ve su kesilebilir mi?
Evet. Başkanlık, TOKİ veya belediye talep ederse elektrik, su ve doğalgaz hizmetleri durdurulur.
Kiracılar kira yardımı alabilir mi?
Anlaşma ile tahliye edilen yapılarda kiracılara da kira yardımı yapılabilir. Şartları için il müdürlüğüne başvurmalısın.
Kira yardımı herkese otomatik olarak verilir mi?
Hayır. Kanun yardımın yapılabileceğini düzenler; şartları ve tutarı ayrıca belirlenir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.