Sarhoş Olarak Çevreyi Rahatsız Etmenin Cezası Ne? Sarhoşluk Kabahati ve Kontrol Altında Tutulma
Gece yarısı sokakta bağıran, kapılara vuran ya da kafede masaları rahatsız eden sarhoş biri polis tarafından götürüldü ve ertesi gün eline bir idari para cezası tutanağı verildi. Belki de bu kişi sensin ve "sadece içtim, kimseye zarar vermedim, neden ceza aldım?" diye soruyorsun. Bu rehberde sarhoşluk kabahatini, polisin seni ne zamana kadar kontrol altında tutabileceğini ve cezaya nasıl itiraz edebileceğini anlatıyoruz.
Alkol almak tek başına ceza gerektirir mi?
Hayır. Yetişkin birinin alkol alması ya da sarhoş olması tek başına kabahat değildir. Kabahatler Kanunu sarhoşluğu ancak kişi sarhoşken başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde davrandığında cezalandırır.
Yani cezanın şartı iki tanedir:
- Kişinin sarhoş olması,
- Bu haldeyken çevresindekilerin huzurunu bozan davranışlarda bulunması.
Örneğin:
- Gece sokakta yüksek sesle bağırıp şarkı söylemek,
- Yoldan geçenlere laf atmak, peşlerinden gitmek,
- Apartman kapılarını yumruklamak, zillere basmak,
- Toplu taşıma aracında yolcuları rahatsız etmek.
Evine sessizce dönen ya da bir bankta oturup kimseye karışmayan sarhoş biri bu kabahati işlemiş sayılmaz.
Cezayı kim verir?
Sarhoşluk kabahatinde idari para cezasını kolluk görevlileri, yani polis veya jandarma verir. Kanunda maktu bir tutar yazılıdır; bu tutar her yıl başında yeniden değerleme oranında artırıldığı için sana kesilen ceza kanundaki rakamdan daha yüksek olur.
Tutanakta seni hangi davranış nedeniyle cezalandırdıkları, olayın yeri ve zamanı açıkça yazılmalıdır. Sadece "alkollü olduğu tespit edilmiştir" gibi bir ifade varsa ve huzur bozan bir davranış anlatılmıyorsa, bu itirazında önemli bir nokta olur.
Polis seni karakolda tutabilir mi?
Kanun sarhoş olarak huzuru bozan kişinin, para cezasının yanında sarhoşluğun etkisi geçinceye kadar kontrol altında tutulmasını da öngörür. Bu bir ceza değil, kişinin kendisine ve başkalarına zarar vermesini önlemeye yönelik bir tedbirdir.
Bilmen gerekenler:
- Kontrol altında tutma, sarhoşluğun etkisi geçinceye kadar sürer; ayıldıktan sonra devam ettirilemez.
- Bu süre bir gözaltı değildir; sadece kabahat nedeniyle seni günlerce tutamazlar.
- Durumun kötüyse hastaneye götürülmeyi isteyebilirsin.
Sarhoşken başka bir şey yaptıysan
Sarhoşken birine hakaret ettiysen, birini yaraladıysan ya da bir arabanın camını kırdıysan bu davranışlar ayrıca suç oluşturur. Kabahatler Kanunu, bir fiil hem kabahat hem suç ise yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanacağını söyler. Bu durumda dosya savcılığa gider ve ceza yargılaması yapılır.
İsteyerek alkol almak suçun cezasını kural olarak azaltmaz. Bunun ayrıntıları için Hakkını Sor'daki alkollüyken suç işlemek rehberine bakabilirsin. Sarhoşken araç kullandıysan ayrıca trafik cezaları ve ehliyetin geri alınması gündeme gelir; bunun için alkollü araç kullanma rehberine bakabilirsin.
On beş yaşından küçükler
Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuğa idari para cezası verilemez. Ancak çocuğa alkol veren, satan ya da sağlayan kişiler ayrıca sorumlu olabilir.
Cezaya nasıl itiraz edilir?
- Ceza kararının tebliğinden veya sana yüzüne karşı bildirilmesinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine dilekçeyle başvurabilirsin.
- Dilekçende sarhoş olmadığını ya da kimsenin huzurunu bozmadığını, olayın nasıl geliştiğini anlat.
- Tanıkların, kamera görüntülerinin ve varsa sağlık raporunun olduğunu belirt.
- Cezayı bir ay içinde ödersen dörtte bir indirim yapılır; ödemen itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
İtiraz sürecinin ayrıntıları için Hakkını Sor'daki idari para cezasına itiraz rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Tutanağı dikkatle oku; hangi davranışın huzur bozduğu yazılmış mı kontrol et.
- Tebliğ tarihini not et.
- Olayı gören tanıkların adlarını ve iletişim bilgilerini topla.
- Kamera kaydı olabilecek yerleri belirle ve hızlıca iste.
- Haklı olduğunu düşünüyorsan on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvur.
- İtiraz etmeyeceksen bir ay içinde ödeyip indirimden yararlan.
Dayanak mevzuat
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 35: Sarhoş olarak başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde davranışlarda bulunan kişiye kolluk görevlilerince idari para cezası verilir ve kişi sarhoşluğun etkisi geçinceye kadar kontrol altında tutulur.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 15/3: Bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmışsa yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 11: On beş yaşını doldurmamış çocuğa ve akıl hastalığı nedeniyle fiilinin anlamını algılayamayan kişiye idari para cezası uygulanmaz.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6-7: Ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir ve bu sürede ödenirse yüzde yirmi beş indirim yapılır; cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1: İdari para cezasına karşı tebliğ veya tefhimden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
En çok sorulan sorular
Sarhoş olmak suç mu?
Hayır. Sarhoş olmak tek başına ne suç ne de kabahattir. Ceza, sarhoşken başkalarının huzurunu bozacak şekilde davranıldığında verilir.
Sarhoşluk cezasını kim keser?
Polis veya jandarma gibi kolluk görevlileri keser.
Polis beni sabaha kadar tutabilir mi?
Kanun, huzuru bozan sarhoş kişinin sarhoşluğun etkisi geçinceye kadar kontrol altında tutulmasına izin verir. Ayıldıktan sonra yalnızca bu kabahat nedeniyle tutulamazsın.
Sarhoşken kavga ettim, sadece para cezası mı alırım?
Hayır. Kavga, hakaret veya mala zarar verme gibi davranışlar suç oluşturur ve bu durumda ceza yargılaması yapılır. İsteyerek alkol almak cezayı kural olarak azaltmaz.
Cezaya kaç gün içinde itiraz edebilirim?
Kararın tebliğinden veya sana bildirilmesinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.