SGK Cenaze Ödeneği: Kimler Alabilir, Nasıl Başvurulur?
Bir yakınını kaybettin ve cenaze işlemleriyle uğraşırken bir yandan da masraflar birikiyor. Ölen yakının emekliyse ya da sigortalı olarak çalışıyorsa, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) cenaze masraflarına katkı olarak bir defaya mahsus "cenaze ödeneği" öder. Bu rehberde cenaze ödeneğini kimlerin alabileceğini, başvurunun nasıl yapıldığını ve dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
Cenaze ödeneği nedir?
Cenaze ödeneği, ölen sigortalının ya da emeklinin hak sahiplerine, cenaze masraflarını karşılamak için SGK tarafından bir defaya mahsus yapılan ödemedir. Ödenek tutarı, SGK tarafından belirlenen bir tarifeye göre ödenir ve dönem dönem güncellenir.
Kimin ölümünde cenaze ödeneği verilir?
Ölen kişinin şu durumlardan birinde olması gerekir:
- İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı
- Sürekli iş göremezlik geliri alırken ölen kişi
- Malullük aylığı alırken ölen kişi
- Yaşlılık (emekli) aylığı alırken ölen kişi
- Adına en az 360 gün prim bildirilmiş olup da ölen sigortalı
Yani ölen yakının emekliyse ya da en az 360 gün prim ödenmiş bir sigortalıysa, cenaze ödeneği alınabilir.
Cenaze ödeneği kime ödenir?
Kanun, cenaze ödeneğinin kime ödeneceğini bir sıraya bağlamıştır:
- Önce ölen kişinin eşine,
- Eşi yoksa çocuklarına,
- Çocukları da yoksa annesine ve babasına,
- Onlar da yoksa kardeşlerine
ödenir.
Yakını yoksa ne olur?
Bu sayılan yakınlardan hiçbiri yoksa ve cenaze başka bir kişi ya da kurum tarafından kaldırıldıysa, belgelere dayanan cenaze masrafları, tarife tutarını geçmemek üzere masrafı yapan kişiye veya kuruma ödenir. Örneğin cenazeyi bir arkadaşı ya da bir dernek kaldırdıysa, masraf belgeleriyle başvurarak ödemeyi alabilir.
Memurlar için durum
Memur (4/c) olarak çalışırken ölenlerin hak sahiplerine, kendi kurumları tarafından mevzuata göre cenaze gideri ya da benzeri bir ödeme yapılabilir. Bu durumda kurallar farklı olabileceği için, memur yakınlarının ilgili kurumdan bilgi alması gerekir.
Başvuru nasıl yapılır?
Nereye başvurulur?
Cenaze ödeneği için SGK il müdürlüklerine ya da sosyal güvenlik merkezlerine başvurabilirsin. e-Devlet üzerinden de başvuru imkânı bulunabilir.
Gerekli belgeler
- Başvuru dilekçesi veya formu
- Başvuranın kimlik belgesi
- Ölüm belgesi
- Gerekirse hak sahipliğini gösteren belge (veraset ilamı gibi)
- Yakın bulunmadığı durumlarda cenaze masraflarını gösteren faturalar
Ölüm aylığıyla birlikte başvur
Ölen yakının emekliyse ya da sigortalıysa, cenaze ödeneği başvurusunu ölüm aylığı başvurusuyla birlikte yapabilirsin. Böylece işlemlerin tek seferde tamamlanır.
Belediyeden cenaze hizmeti
SGK'nın cenaze ödeneğinden ayrı olarak, birçok belediye cenaze nakli, defin ve mezar yeri gibi hizmetleri ücretsiz ya da uygun ücretle sağlar. Bu hizmetler için ölen kişinin ikamet ettiği belediyenin cenaze hizmetleri birimine başvurabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Ölen yakının emekli mi, sigortalı mı olduğunu ve prim gün sayısını öğren.
- Eş, çocuk, anne-baba, kardeş sırasına göre hak sahibini belirle.
- Ölüm belgesi ve kimlik belgesiyle SGK'ya başvur.
- Ölüm aylığı başvurusunu da aynı anda yap.
- Belediyenin cenaze hizmetlerinden yararlan.
Dayanak mevzuat
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 37: İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen ya da sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı alırken ölen veya en az 360 gün primi bildirilmiş olup ölen sigortalının hak sahiplerine tarife üzerinden cenaze ödeneği ödenir; ödenek sırasıyla eşe, çocuklara, ana babaya ve kardeşlere verilir; bunlar yoksa belgeli masraflar masrafı yapana ödenir.
- 5510 sayılı Kanun m. 16: İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilir.
En çok sorulan sorular
Cenaze ödeneği ne kadar?
Cenaze ödeneğinin tutarı, SGK Yönetim Kurulu tarafından belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarifeye göre ödenir. Tutar dönem dönem güncellendiği için güncel miktarı SGK'dan öğrenebilirsin.
Babam emekliydi, cenaze ödeneği alabilir miyim?
Evet. Yaşlılık aylığı alırken ölen kişinin hak sahiplerine cenaze ödeneği ödenir. Annen hayattaysa ödenek öncelikle ona, değilse çocuklarına ödenir.
Ölen yakınımın 360 günden az primi var, cenaze ödeneği alabilir miyim?
Ölüm iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olmadıysa ve ölen kişi aylık veya gelir almıyorsa, en az 360 gün prim bildirilmiş olması gerekir. Bu şart yoksa cenaze ödeneği alınamaz.
Cenaze ödeneği için başvuru süresi var mı?
Cenaze ödeneği için başvuruyu geciktirmemen önerilir. Sosyal güvenlik alacakları zamanaşımına tabi olabileceği için, ölümden sonra mümkün olan en kısa sürede SGK'ya başvurmalısın.
Cenaze ödeneğini kardeşler aralarında paylaşır mı?
Kanun, ödenekten yararlanacak kişileri bir sıraya bağlamıştır. Eş yoksa çocuklara ödenir; birden fazla çocuk varsa ödemenin nasıl yapılacağı konusunda SGK'dan bilgi alabilirsin. Kardeşler ancak eş, çocuk ve anne-baba yoksa hak sahibi olur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.