SGK Çıkış Kodu Yanlış Girildi: Kod 29 ve İstifa Kodu Nasıl Düzeltilir?
İşten çıkarıldın ve e-Devlet'te işten ayrılış kodunu gördüğünde şaşırdın. Kendi isteğinle ayrılmadığın hâlde "istifa" yazıyor ya da hiç ilgin olmayan bir sebeple "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" kodu verilmiş. Bu kod, kıdem tazminatından işsizlik maaşına kadar birçok hakkını etkileyebilir. Bu rehberde SGK çıkış kodlarını ve yanlış kodu nasıl düzelttirebileceğini anlatıyoruz.
Çıkış kodu nedir?
İşveren, işçinin işten ayrıldığını SGK'ya bildirirken, iş sözleşmesinin hangi sebeple sona erdiğini gösteren bir kod seçer. Bu koda işten ayrılış kodu ya da çıkış kodu denir.
Çıkış kodunu e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünde görebilirsin.
Sık karşılaşılan kodlar
- 03: İşçinin kendi isteğiyle ayrılması, yani istifa.
- 04: İşveren tarafından, haklı bir sebep gösterilmeden iş sözleşmesinin feshedilmesi.
- 05: Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin bitmesi.
- 08: Emeklilik ya da yaşlılık aylığı almak için ayrılma.
- 22: Diğer nedenler.
- 29: İşveren tarafından, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih. Son yıllarda bu kodun yerine, aykırı davranışın türünü daha ayrıntılı gösteren yeni kodlar da kullanılmaya başlanmıştır.
Çıkış kodu neden önemli?
İşsizlik maaşı
İşsizlik maaşı alabilmek için iş sözleşmenin senin kusurun ya da isteğin dışında sona ermesi gerekir. Örneğin:
- 04 kodu ile çıkarıldıysan, diğer şartları da sağlıyorsan işsizlik maaşı alabilirsin.
- 03 kodu, yani istifa ile ayrıldıysan işsizlik maaşı alamazsın.
- 29 ya da ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık kodlarıyla çıkarıldıysan işsizlik maaşı alamazsın.
Kıdem ve ihbar tazminatı
Çıkış kodu tek başına kıdem tazminatı hakkını belirlemez. Asıl önemli olan, iş sözleşmesinin gerçekte nasıl ve neden sona erdiğidir. Ancak işveren, yanlış bir kod girerek mahkemede seni haklı sebeple çıkardığını iddia etmeye çalışabilir.
Yeni iş bulma
Bazı işverenler, işe alımlarda adayların önceki çıkış kodlarına bakabilir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık kodu, yeni iş bulmanı zorlaştırabilir.
Yanlış kod verildiyse ne yapabilirsin?
1. İşverenden düzeltme iste
İşverene yazılı olarak başvur ya da noter aracılığıyla ihtarname göndererek çıkış kodunun gerçeğe uygun şekilde düzeltilmesini iste. İşveren, SGK'ya düzeltme bildirgesi vererek kodu değiştirebilir.
2. SGK'ya başvur
SGK'ya dilekçe vererek çıkış kodunun yanlış olduğunu bildirebilirsin. Ancak SGK, kural olarak işverenin bildirimini esas alır. İşveren düzeltmezse, kodu değiştirmek için genellikle mahkeme kararı gerekir.
3. Dava aç
Çıkış kodunun gerçeğe aykırı olduğunu iş mahkemesinde açacağın davayla ispat edebilirsin.
- Kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacakların için dava açmadan önce arabulucuya başvurman zorunludur.
- Mahkeme, iş sözleşmesinin gerçekte nasıl sona erdiğini tespit eder ve SGK kaydının düzeltilmesine karar verebilir.
Mahkeme kararıyla çıkış kodu düzeltilirse, işsizlik maaşı için tekrar başvurabilirsin. Bu konuda İŞKUR'a mahkeme kararını sunman gerekir.
İspat için neler önemli?
- İşten çıkarılma yazısı ya da fesih bildirimi.
- İşverenle yaptığın WhatsApp yazışmaları ve e-postalar.
- İşten çıkarıldığın gün orada bulunan tanıklar.
- İstifa dilekçesi imzalamaya zorlandıysan, bunu gösteren deliller.
"İstifa dilekçesi imzalattılar"
İşverenler bazen işçiye işe girişte boş bir kâğıt ya da tarihsiz istifa dilekçesi imzalatır ve işten çıkarırken bu dilekçeyi kullanır. Böyle bir durumda, gerçekte kendi isteğinle ayrılmadığını tanık ve diğer delillerle ispat edebilirsin. Mahkemeler, istifa dilekçesinin içeriğini ve imzalandığı koşulları dikkatle inceler.
Kısaca yapılacaklar
- e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünde çıkış kodunu kontrol et.
- Kod yanlışsa işverene yazılı olarak düzeltme talebi gönder.
- İşten çıkarılmana ilişkin bütün delilleri topla.
- İşveren düzeltmezse arabulucuya, ardından iş mahkemesine başvur.
- Mahkeme kararıyla kod düzelirse İŞKUR'a yeniden başvur.
En çok sorulan sorular
Çıkış kodumu nereden görebilirim?
e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünde.
Çıkış kodu işsizlik maaşını etkiler mi?
Evet. 04 koduyla çıkarıldıysan alabilirsin; istifa (03) ya da ahlak ve iyi niyet kodlarıyla çıkarıldıysan alamazsın.
Çıkış kodu kıdem tazminatı hakkımı belirler mi?
Tek başına belirlemez; asıl önemli olan sözleşmenin gerçekte nasıl ve neden sona erdiğidir.
Yanlış kodu nasıl düzelttirebilirim?
Önce işverenden yazılı ya da noter ihtarıyla düzeltme iste; işveren SGK'ya düzeltme bildirgesi verebilir.
İşveren düzeltmezse ne yapabilirim?
İş mahkemesinde dava açarak çıkışın gerçek sebebini ispat edebilir ve kodun düzeltilmesini isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.