SGK Emzirme Ödeneği: Doğumdan Sonra Kimler Alabilir, Nasıl Başvurulur?
Bebeğin dünyaya geldi ve tebrikler! Bu mutlu günlerde, devletin sana sağladığı bazı destekleri de bilmen faydalı olur. Bunlardan biri, SGK'nın her doğan çocuk için bir defaya mahsus ödediği "emzirme ödeneği"dir. Pek çok aile bu ödemeden haberdar olmadığı için başvurmaz. Bu rehberde emzirme ödeneğini kimlerin alabileceğini ve nasıl başvurulacağını anlatıyoruz.
Emzirme ödeneği nedir?
Emzirme ödeneği, doğum yapan sigortalı kadına ya da sigortalı olmayan eşi doğum yapan sigortalı erkeğe, her çocuk için bir defaya mahsus ödenen bir paradır. Ödenek tutarı, doğum tarihinde geçerli olan ve SGK tarafından belirlenen tarifeye göre ödenir.
Kimler emzirme ödeneği alabilir?
Sigortalı anne
SSK'lı (4/a) veya Bağ-Kur'lu (4/b) olarak çalışan ve doğum yapan kadın emzirme ödeneği alabilir.
Sigortalı baba
Sigortalı olarak çalışan erkek, eşi sigortalı değilse ve eşi doğum yaptıysa emzirme ödeneği alabilir. Eşlerin ikisi de sigortalıysa ödenek anneye ödenir.
Emekliler
Kendi çalışmasından dolayı gelir veya aylık alan kadın ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşi doğum yaparsa, emzirme ödeneği alınabilir.
Çocuğun yaşaması şartı
Emzirme ödeneği, çocuğun yaşaması şartıyla ödenir.
Prim günü şartı
SSK'lılar için
Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olması gerekir.
Bağ-Kur'lular için
Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi ödenmiş olması ve genel sağlık sigortası primi dahil hiçbir prim borcunun bulunmaması gerekir. Borcun varsa önce onu ödemen gerekir.
İşten ayrıldıktan sonra doğum yaparsan
Emzirme ödeneğine hak kazanacak durumdayken sigortalılığın sona erdiyse, sigortalılığının bittiği tarihten itibaren üç yüz gün içinde çocuğun doğarsa, doğumdan önceki on beş ay içinde en az 120 gün primin varsa yine emzirme ödeneği alabilirsin.
Başvuru nasıl yapılır?
Nereye başvurulur?
Emzirme ödeneği için SGK il müdürlüklerine ya da sosyal güvenlik merkezlerine başvurabilirsin. Ayrıca e-Devlet üzerinden "Emzirme Ödeneği Başvurusu" hizmetiyle de başvuru yapılabilir.
Gerekli belgeler
- Başvuru dilekçesi veya formu
- Kimlik belgesi
- Çocuğun doğum bilgileri (nüfus kayıtlarından kontrol edilir)
- Banka hesap bilgileri
Emzirme ödeneği ile diğer doğum destekleri karıştırılmamalı
Emzirme ödeneği, SGK'nın ödediği bir sigorta yardımıdır. Bunun dışında devletin doğum yardımı gibi farklı destekleri de olabilir. Bu destekler farklı kurumlar tarafından ve farklı şartlarla ödendiği için, her biri için ayrıca başvurman gerekebilir.
Ayrıca doğum izni süresince çalışamadığın günler için SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği (doğum raporu parası) alabilirsin. Bu da emzirme ödeneğinden ayrı bir ödemedir.
Kısaca yapılacaklar
- Doğumdan önceki bir yılda en az 120 gün primin olup olmadığını kontrol et.
- Bağ-Kur'luysan prim borcunu kapat.
- Doğumdan sonra e-Devlet'ten veya SGK'dan emzirme ödeneği başvurusu yap.
- Doğum raporu parası ve diğer doğum destekleri için ayrıca başvur.
- Eşin de sigortalıysa ödeneğin anneye ödeneceğini unutma.
Dayanak mevzuat
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 16: Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan eşi doğum yapan sigortalı erkeğe ve kendi çalışmasından aylık alan kadına ya da aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşinin doğumunda, her çocuk için yaşaması şartıyla tarife üzerinden emzirme ödeneği verilir; doğumdan önceki bir yılda en az 120 gün prim (Bağ-Kur'lularda ayrıca prim borcu olmaması) şarttır; sigortalılığı sona erenlerin üç yüz gün içinde doğan çocukları için on beş ayda 120 gün prim yeterlidir.
En çok sorulan sorular
Emzirme ödeneği ne kadar?
Emzirme ödeneğinin tutarı, doğum tarihinde geçerli olan ve SGK Yönetim Kurulu tarafından belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarifeye göre ödenir. Güncel tutarı SGK'dan veya e-Devlet'ten öğrenebilirsin.
İkiz doğum yaptım, iki kez emzirme ödeneği alır mıyım?
Kanuna göre emzirme ödeneği her çocuk için ayrı ayrı verilir. İkiz doğumda, her iki çocuk için de yaşamaları şartıyla emzirme ödeneği alabilirsin.
Ben çalışmıyorum, eşim sigortalı. Emzirme ödeneği alabilir miyiz?
Evet. Sen sigortalı değilsen ve eşin sigortalıysa, doğumdan önceki bir yılda eşinin en az 120 gün primi bulunması şartıyla emzirme ödeneği eşine ödenir.
Emzirme ödeneği için başvuru süresi var mı?
Başvuruyu doğumdan sonra mümkün olan en kısa sürede yapman önerilir. Sosyal güvenlik alacakları zamanaşımına tabi olabileceği için, başvurunu uzun süre geciktirme.
Bağ-Kur borcum var, emzirme ödeneği alabilir miyim?
Bağ-Kur'lular için, genel sağlık sigortası primi dahil hiçbir prim borcunun bulunmaması şarttır. Borcunu ödedikten sonra emzirme ödeneği için başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.