SGK Evlenme Ödeneği (Çeyiz Parası): Yetim Aylığı Alan Kız Evlenince Ne Kadar Alır?
Babandan veya annenden ölüm aylığı (yetim aylığı) alıyorsun ve evlenmeye hazırlanıyorsun. "Evlenince aylığım kesilir mi? Evlenme ödeneği nedir, ne kadar verilir? Boşanırsam aylığım geri gelir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde SGK'nın kız çocuklarına ödediği evlenme ödeneğini anlatıyoruz. Halk arasında buna "çeyiz parası" da denir.
Evlenme ödeneği nedir?
Ölen anne veya babasından dolayı ölüm aylığı veya iş kazası nedeniyle gelir alan kız çocukları, evlendiklerinde aylıkları kesilir. Kanun, bu durumda kız çocuğuna bir defaya mahsus olmak üzere toplu bir ödeme yapılmasını öngörür. Buna evlenme ödeneği denir.
Kimler alabilir?
- Ölüm aylığı veya iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle gelir alan kız çocukları
- Evlenmesi nedeniyle aylığı veya geliri kesilmesi gereken kişiler
Evlenme ödeneği yalnızca kız çocuklarına verilir. Ölüm aylığı alan dul eş yeniden evlendiğinde aylığı kesilir ama ona evlenme ödeneği ödenmez. Erkek çocuklara da evlenme ödeneği verilmez; onların aylığı genellikle yaş sınırına göre kesilir.
Ölüm aylığının kimlere bağlandığını Hakkını Sor'daki ölüm aylığı rehberinde bulabilirsin.
Ne kadar ödenir?
Evlenme ödeneği, kız çocuğunun almakta olduğu aylığın veya gelirin iki yıllık tutarıdır. Bir defada ve peşin olarak ödenir.
Örneğin her ay 5.000 lira ölüm aylığı alıyorsan, evlenme ödeneği 5.000 x 24 = 120.000 lira olur.
Hesap, evlendiğin tarihte almakta olduğun aylık üzerinden yapılır.
Nasıl başvurulur?
Evlenme ödeneği kendiliğinden ödenmez; talepte bulunman gerekir.
- SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine başvur.
- Başvuru dilekçesiyle birlikte evlilik belgesini götür. Nüfus kayıtları SGK tarafından da kontrol edilir.
Evlendiğinde SGK'ya bildirimde bulunmazsan ve aylık almaya devam edersen, evlilik tarihinden sonra ödenen aylıklar yersiz ödeme sayılır ve geri istenir. Bu yüzden evlendiğinde hemen SGK'ya başvur.
Boşanırsan aylığın geri gelir mi?
Evet, boşanan veya dul kalan kız çocukları yeniden ölüm aylığı için başvurabilir. Ancak evlenme ödeneği aldıysan şu kural uygulanır:
- Aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden hak sahibi olursan, örneğin iki yıl dolmadan boşanırsan, iki yıllık sürenin sonuna kadar aylık bağlanmaz.
- Çünkü o iki yılın aylığını evlenme ödeneği olarak peşin almışsındır.
- Bu süre içinde genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetinden yararlanırsın.
İki yıl dolduktan sonra boşandıysan, şartları taşıyorsan başvurduğun tarihten itibaren yeniden aylık bağlanabilir.
Dikkat: Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen kişilerin aylıkları kesilir ve ödenen tutarlar geri alınır. "Kağıt üzerinde boşanma" bu yüzden ciddi bir risk taşır.
Diğer hak sahiplerine etkisi
Kardeşlerin de aynı dosyadan ölüm aylığı alıyorsa, evlenme ödeneği verildikten sonra onların aylıkları evlenme ödeneği verilen sürenin bitiminden itibaren yeniden hesaplanır. Yani senin payın iki yıl boyunca diğer hak sahiplerine dağıtılmaz; iki yıl sonra yeniden paylaştırma yapılır.
Kısaca yapılacaklar
- Ölüm aylığı veya gelir alan bir kız çocuğuysan, evlenince aylığının kesileceğini bil.
- Evlendikten sonra SGK'ya başvurarak evlenme ödeneği talep et.
- Ödeneğin, aldığın aylığın iki yıllık tutarı kadar olduğunu hesapla.
- Evliliğini SGK'ya geç bildirirsen yersiz ödeme borcu çıkabileceğini unutma.
- Boşanırsan yeniden aylık bağlanması için başvur; iki yıllık süre kuralına dikkat et.
- Boşandığın eşle fiilen birlikte yaşamanın aylığın kesilmesine yol açacağını bil.
Dayanak mevzuat
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 37: Evlenmeleri nedeniyle gelir veya aylıklarının kesilmesi gereken kız çocuklarına, evlenmeleri ve talepte bulunmaları halinde almakta oldukları aylık veya gelirlerinin iki yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin ödenir.
- 5510 sayılı Kanun m. 37: Evlenme ödeneği alan hak sahibinin aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden hak sahibi olması halinde iki yıllık sürenin sonuna kadar gelir veya aylık bağlanmaz; bu kişiler genel sağlık sigortalısı sayılır; diğer hak sahiplerinin aylıkları evlenme ödeneği verilen sürenin bitiminden itibaren yeniden belirlenir.
- 5510 sayılı Kanun m. 32: Ölüm sigortasından sağlanan haklar arasında aylık almakta olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi de yer alır.
- 5510 sayılı Kanun m. 34: Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan kız çocuklarına, şartları taşımaları halinde ölüm aylığı bağlanır.
- 5510 sayılı Kanun m. 56: Eşinden boşandığı halde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir ve ödenen tutarlar geri alınır.
En çok sorulan sorular
Yetim aylığı alan kız evlenince ne kadar para alır?
Almakta olduğu aylığın iki yıllık tutarını, yani 24 aylık aylık tutarını bir defada evlenme ödeneği olarak alır.
Evlenme ödeneği otomatik yatar mı?
Hayır. Evlendikten sonra SGK'ya başvurarak talep etmen gerekir.
Dul eşe evlenme ödeneği verilir mi?
Hayır. 5510 sayılı Kanuna göre evlenme ödeneği yalnızca kız çocuklarına verilir. Dul eş evlenirse aylığı kesilir.
Boşanırsam yetim aylığım tekrar bağlanır mı?
Evet, başvurarak yeniden aylık bağlanmasını isteyebilirsin. Evlenme ödeneği aldıysan ve iki yıl dolmadan boşandıysan, aylık iki yılın sonunda bağlanır.
Resmi nikah olmadan birlikte yaşarsam aylığım kesilir mi?
Aylığın kesilmesi resmi evliliğe bağlıdır. Ancak boşandığın eşle fiilen birlikte yaşaman tespit edilirse aylığın kesilir ve ödenen tutarlar geri alınır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.