Şirket Müdürü veya Dernek Başkanı Vergi Borcundan Sorumlu mu? Kanuni Temsilcinin Sorumluluğu
Bir arkadaşının şirketinde, kâğıt üzerinde müdür olarak görünmeyi kabul ettin. Şirketin hiçbir işine karışmadın, imza yetkisini kullanmadın. Yıllar sonra şirket battı ve vergi dairesinden senin adına ödeme emri geldi, maaş hesabına haciz konuldu. Ya da bir derneğin başkanlığını yaptın ve derneğin ödenmemiş SGK borcu yüzünden şahsi mal varlığına başvuruluyor. "Şirketin veya derneğin vergi borcunu yöneticisi olarak ben mi ödeyeceğim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'daki kanuni temsilcinin sorumluluğunu anlatıyoruz.
Kanuni temsilcinin sorumluluğu nedir?
Tüzel kişilerin, yani şirketlerin, derneklerin, vakıfların ve kooperatiflerin; ayrıca küçüklerin, kısıtlıların ve tüzel kişiliği olmayan toplulukların mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacakları, kanuni temsilcilerin ve bu toplulukları yönetenlerin şahsi mal varlıklarından tahsil edilir.
Kanuni temsilci denince ilk akla gelenler şunlardır:
- Limited şirkette müdürler
- Anonim şirkette yönetim kurulu üyeleri veya temsil yetkisi verilmiş kişiler
- Dernek, vakıf ve kooperatiflerde yönetim kurulu başkanı ve temsil yetkisi olan üyeler
Sorumluluğun şartları
- Önce asıl borçluya, yani şirkete veya derneğe başvurulmalıdır.
- Kamu alacağı asıl borçludan tamamen veya kısmen tahsil edilememiş ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılmış olmalıdır.
- Kanuni temsilcinin sorumluluğu, borcun doğduğu ve ödenmesi gereken dönemde temsilci olmasına bağlıdır. Görev yapmadığın döneme ait borç için senden istenmemesi gerekir.
Limited şirket ortaklarının sermaye payına bağlı sorumluluğundan farklı olarak, kanuni temsilcinin sorumluluğu sermaye payıyla sınırlı değildir.
Şirketin tasfiye edilmesi seni kurtarmaz
Tüzel kişinin tasfiye haline girmesi veya tasfiye edilmiş olması, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki dönemlere ait sorumluluklarını kaldırmaz.
Ödediğin parayı geri isteyebilirsin
Kanuni temsilciler, bu sebeple ödedikleri tutarlar için asıl borçluya, yani şirkete veya derneğe rücu edebilir. Ancak şirket batmışsa bu rücu hakkının pratik bir faydası olmayabilir.
Kâğıt üzerinde müdürlük
Şirketin işlerine hiç karışmadığını, fiilen başkasının yönettiğini söylemek, tek başına seni sorumluluktan kurtarmaz. Ticaret sicilinde müdür veya yönetim kurulu üyesi olarak kayıtlıysan kanuni temsilci sayılırsın. Bu yüzden başkasının şirketinde isim babalığı yapmak ciddi bir risktir.
Ödeme emrine itiraz
Senin adına ödeme emri geldiyse, tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsin. Örneğin şunları ileri sürebilirsin:
- Şirket veya dernek hakkında yeterli takip yapılmadan doğrudan sana başvurulduğu
- Borcun doğduğu veya ödenmesi gereken dönemde kanuni temsilci olmadığın
- Borcun zamanaşımına uğradığı
- Borcun tutarının hatalı olduğu
Limited şirket ortaklarının kamu borçlarından sorumluluğu için Hakkını Sor'daki limited şirket ortağı şirketin borcunu öder mi rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Bir şirkette veya dernekte müdür ya da yönetim kurulu üyesi olmayı kabul etmeden önce bu sorumluluğu değerlendir.
- Görev yaptığın sürece vergi ve SGK borçlarının düzenli ödendiğini takip et.
- Görevden ayrıldıysan bunun ticaret siciline veya dernekler kayıtlarına işlendiğinden emin ol.
- Ödeme emri geldiyse borcun hangi döneme ait olduğunu kontrol et.
- On beş gün içinde vergi mahkemesinde dava aç.
- Ödeme yaptıysan şirkete veya derneğe rücu et.
Dayanak mevzuat
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun mükerrer m. 35: Tüzel kişilerin, küçük ve kısıtlıların, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin malvarlığından tahsil edilemeyen veya edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları kanuni temsilcilerin ve idare edenlerin şahsi malvarlıklarından tahsil edilir; tasfiye, tasfiyeden önceki döneme ait sorumluluğu kaldırmaz; temsilciler ödediklerini asıl borçluya rücu edebilir.
- 6183 sayılı Kanun m. 35: Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye hisseleri oranında sorumludur.
En çok sorulan sorular
Şirket müdürü şirketin vergi borcunu öder mi?
Şirketten tahsil edilemeyen veya edilemeyeceği anlaşılan kamu alacakları, kanuni temsilci olarak müdürün şahsi mal varlığından tahsil edilebilir.
Sadece kâğıt üzerinde müdürdüm, yine de sorumlu muyum?
Sicilde kanuni temsilci olarak kayıtlıysan sorumlu tutulabilirsin. Şirketin işlerine karışmamış olman tek başına seni kurtarmaz.
Şirket kapandı, sorumluluğum bitti mi?
Hayır. Tasfiye, tasfiyeye giriş tarihinden önceki döneme ait sorumluluğunu kaldırmaz.
Dernek başkanı derneğin borcundan sorumlu mu?
Evet. Dernekten tahsil edilemeyen kamu alacakları, kanuni temsilci olarak başkanın ve temsil yetkili yöneticilerin şahsi mal varlığından tahsil edilebilir.
Ödediğim parayı geri alabilir miyim?
Ödediğin tutar için şirkete veya derneğe rücu edebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.