Sokağa Çöp, Moloz veya Eski Eşya Atmanın Cezası Ne? Çevreyi Kirletme Kabahati
Taşınırken eski kanepeni ve dolabını apartmanın önüne bıraktın, ertesi gün zabıta gelip ceza yazdı. Ya da tadilattan çıkan molozu birkaç çuval halinde sokağın köşesine koydun ve komşun şikayet etti. "Sokağa eşya veya moloz bırakmanın cezası ne?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde Kabahatler Kanunu'na göre çöp, moloz, eski eşya ve hurda araç bırakmanın cezalarını ve bunlardan nasıl kaçınabileceğini anlatıyoruz.
Hangi davranışlar ceza gerektirir?
Kabahatler Kanunu'na göre şu davranışlar idari para cezası gerektirir:
- Evsel veya bireysel çöpü, çöp konteyneri ve toplama yerleri dışına atmak. Yere atılan izmarit, ambalaj ve şişe de bu kapsamdadır.
- Lokanta, kafe gibi yemek pişirme ve servis yerlerinin atıklarını toplama yerleri dışına bırakması.
- Kesim yeri dışında hayvan kesmek veya kesilen hayvanın atıklarını sokağa ya da kamuya ait bir alana bırakmak.
- İnşaat atığı ve molozu, bunlar için belirlenen yerler dışına atmak.
- Eski veya fazla ev eşyasını, belediyenin belirlediği toplama günleri dışında sokağa bırakmak.
- Kullanılamaz hale gelen otomobil, motosiklet veya tekneyi ya da bunların parçalarını sokağa veya kamuya ait bir alana bırakmak.
Cezası nedir?
Ceza miktarı davranışa göre değişir. Çöp atma, eski eşya bırakma ve hayvan atığı gibi bireysel davranışlarda ceza düşüktür. Lokanta gibi işletmelerin atıklarında, inşaat molozunda ve hurda araç bırakmada ise ceza daha yüksektir ve alt ve üst sınır arasında belirlenir.
İnşaat faaliyeti bir şirket adına yürütülüyorsa şirkete verilecek cezanın üst sınırı daha yüksektir. İdari para cezalarının tutarı her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için güncel tutarı cezayı veren kurumdan öğrenebilirsin.
Para cezasına ek olarak:
- İnşaat atıklarının kaldırılma masrafı ayrıca senden alınır.
- Hurda aracın veya parçalarının kaldırılma masrafı da ayrıca senden alınır.
Cezayı kim verir?
Belediye sınırları içinde bu cezaları belediye zabıta görevlileri, belediye sınırları dışında ise kolluk görevlileri verir. Çevre ile ilgili özel kanunlarda daha ağır cezalar öngörülmüşse o kanunlar uygulanır.
Kirliliği hemen temizlersen ne olur?
Kirliliği derhal kendin giderirsen idari para cezası verilmeyebilir. Örneğin zabıta seni uyardığında bıraktığın molozu hemen kaldırır veya yere attığın çöpü toplarsan ceza verilmemesi mümkündür. Bu bir zorunluluk değil, görevlinin takdirindedir.
Eski eşyanı nasıl atmalısın?
Belediyeler kullanılmayan ev eşyasının toplanması için yılda en az üç gün belirlemek ve bu günleri önceden ilan etmek zorundadır. Ayrıca birçok belediye telefonla veya internetten başvuru üzerine eşyayı adresten alır.
- Eski eşyanı atmadan önce belediyenin toplama günlerini veya eşya alma hizmetini öğren.
- Eşyayı yalnızca belirlenen gün ve yere bırak.
- Tadilat molozunu çuvallayıp belediyenin veya özel firmaların moloz toplama hizmetiyle kaldırt.
- Hurda aracını yetkili bir hurda firmasına teslim et.
Ağır kirlilik suç olabilir
Atıkları dere, toprak veya havaya zarar verecek şekilde çevreye bırakmak, bu kabahatin ötesine geçip çevreyi kirletme suçunu oluşturabilir ve hapis cezası gerektirebilir. Bunun için Hakkını Sor'daki çevreyi kirletme suçu rehberine bakabilirsin.
Cezaya itiraz etmek istersen tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilirsin. Ayrıntılar için Hakkını Sor'daki idari para cezasına itiraz rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Çöpünü yalnızca konteynere ve toplama yerlerine at.
- Eski eşya için belediyenin toplama günlerini veya eşya alma hizmetini kullan.
- Molozu belirlenen yerlere veya toplama hizmetine teslim et.
- Hurda aracı sokakta bırakma, yetkili firmaya teslim et.
- Uyarı aldıysan kirliliği hemen gider.
- Ceza geldiyse on beş gün içinde itiraz edebilirsin.
Dayanak mevzuat
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 41/1-3: Evsel ve bireysel atıkları toplama ve depolama yerleri dışına atan kişiye, fiil yemek pişirme ve servis yerlerinde işlenirse işletme sahibine, kesim yeri dışında hayvan kesen veya atıkları sokağa bırakan kişiye idari para cezası verilir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 41/4: İnşaat atık ve artıklarını belirlenen yerler dışına atan kişiye alt ve üst sınırı gösterilen idari para cezası verilir; tüzel kişi için üst sınır daha yüksektir; kaldırma masrafı ayrıca kişiden tahsil edilir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 41/5-6: Kullanılamaz veya fazla ev eşyasını belirlenen günler dışında sokağa bırakan kişiye ve kullanılamaz motorlu kara veya deniz aracını ya da parçalarını sokağa bırakan kişiye idari para cezası verilir; belediye eşya toplama günlerini yılda üç günden az olmamak üzere önceden ilan eder; hurda aracın kaldırma masrafı ayrıca tahsil edilir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 41/7-8 ve 10: Cezaya belediye sınırları içinde zabıta, dışında kolluk görevlileri karar verir; kirlilik kişi tarafından derhal giderilirse ceza verilmeyebilir; özel kanun hükümleri saklıdır.
En çok sorulan sorular
Sokağa eski eşya bırakmanın cezası var mı?
Evet. Eski veya fazla ev eşyasını belediyenin belirlediği toplama günleri dışında sokağa bırakmak idari para cezası gerektirir.
Yere çöp veya izmarit atmak ceza gerektirir mi?
Evet. Bireysel atıkları toplama yerleri dışına atan kişiye idari para cezası verilir.
İnşaat molozu için ne kadar ceza verilir?
İnşaat molozunu belirlenen yerler dışına atmanın cezası alt ve üst sınır arasında belirlenir ve diğer atıklara göre daha yüksektir. Molozun kaldırılma masrafı da ayrıca senden alınır.
Çöpü hemen toplarsam ceza yine verilir mi?
Kirliliği derhal giderirsen idari para cezası verilmeyebilir. Bu, görevlinin takdirine bağlıdır.
Bu cezayı kim verir?
Belediye sınırları içinde zabıta, belediye sınırları dışında ise kolluk görevlileri verir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.