YouTube

Tacir Cezai Şartın İndirilmesini İsteyebilir mi? Ticari Sözleşmede Yüksek Ceza

Şirketin bir müşteriyle tedarik sözleşmesi imzaladı. Sözleşmede "Teslimde geciken her gün için sözleşme bedelinin yüzde biri ceza ödenir" yazıyordu. Hammadde krizi yüzünden teslim iki ay gecikti ve şimdi senden sözleşme bedelinin yarısından fazlası ceza olarak isteniyor. Bir avukata danıştığında "Tacir olduğun için mahkemeden cezanın indirilmesini isteyemezsin" dedi. "Bu kadar yüksek bir ceza adil mi? Hiçbir şey yapamaz mıyım?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'ndaki cezai şart indirimi kurallarını anlatıyoruz.

Cezai şart nedir?

Cezai şart, bir sözleşmede borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi halinde ödenecek miktarın önceden kararlaştırılmasıdır. Taraflar cezanın miktarını serbestçe belirleyebilir.

Normalde hâkim aşırı cezayı indirir

Türk Borçlar Kanunu'na göre hâkim, aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden indirir. Yani tacir olmayan biri için yüksek bir ceza, mahkemece hakkaniyete uygun bir miktara düşürülebilir.

Tacir için istisna

Tacir sıfatına sahip borçlu, aşırı ceza kararlaştırıldığı iddiasıyla sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez.

Kanun tacirin basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesini bekler. Bu nedenle tacirin imzaladığı ceza miktarının sonuçlarını önceden hesaplaması gerektiği kabul edilir.

Aynı kural, tacirin borçlu olduğu aşırı ücret iddiaları için de geçerlidir.

Kim tacir sayılır?

Esnaf ise tacir sayılmaz. Esnafla tacir arasındaki sınır Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. Esnaf isen, cezai şartın indirilmesini isteyebilirsin.

Tacir olsan bile yapabileceklerin

Tacir olman her durumda cezayı ödemek zorunda olduğun anlamına gelmez:

Cezai şartın kira sözleşmesindeki uygulaması için Hakkını Sor'daki cezai şart ve kira gecikme tazminatı rehberine bakabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Tacir cezai şartın indirilmesini isteyebilir mi?

Kural olarak hayır. Tacir sıfatını taşıyan borçlu aşırı ceza iddiasıyla indirim isteyemez.

Esnaf da bu kurala tabi mi?

Hayır. Esnaf tacir sayılmaz; hâkim aşırı cezayı indirebilir.

Ceza beni iflasa sürükleyecek kadar yüksek, yine de öder miyim?

Yargıtay içtihatlarında, tacirin ekonomik mahvına yol açacak cezalarda istisnai olarak indirim yapılabildiği kabul edilmektedir. Somut duruma göre değerlendirilir.

Asıl sözleşme geçersizse ceza istenebilir mi?

Hayır. Asıl borç geçersizse cezai şart da istenemez.

Şirketim limited şirket, tacir sayılır mı?

Evet. Ticaret şirketleri tacirdir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al