Tadilat Ustası İşi Yarım Bıraktı veya Kötü Yaptı: Ne Yapmalıyım?
Evine tadilat yaptırmak için bir ustayla anlaştın ve parasının bir kısmını peşin verdin. Ama usta işi yarım bıraktı, haftalardır gelmiyor ya da yaptığı iş özensiz ve kusurlu çıktı. Bu durumda ne yapabileceğini bilmen gerekir. Bu rehberde tadilat, tamirat ve benzeri işlerde ustaya karşı haklarını anlatıyoruz.
Usta ile yaptığın sözleşme nedir?
Bir ustaya ya da firmaya ücret karşılığında bir iş yaptırdığında, aranızda eser sözleşmesi kurulur (TBK md. 470). Bu sözleşmede ustaya yüklenici, sana ise iş sahibi denir.
Eser sözleşmesinin yazılı yapılması zorunlu değildir. Sözlü anlaşma da geçerlidir. Ancak anlaşmazlık çıktığında ispat kolaylığı için yazılı bir sözleşme yapmak, yapılacak işi, süreyi ve ücreti açıkça belirtmek çok önemlidir.
Usta işi zamanında yapmazsa
İşe hiç başlamazsa ya da çok gecikirse
Usta işe zamanında başlamazsa ya da sözleşmeye aykırı olarak işi geciktirirse ve işin kararlaştırılan sürede bitirilemeyeceği açıkça anlaşılırsa, sözleşmeden dönebilirsin (TBK md. 473). Sözleşmeden dönersen, ödediğin parayı geri isteyebilirsin.
İşin kusurlu yapılacağı anlaşılırsa
İş devam ederken, ustanın kusuru nedeniyle işin ayıplı ya da sözleşmeye aykırı yapılacağı açıkça anlaşılırsa:
- Ustaya, kusuru gidermesi için uygun bir süre verebilirsin.
- Bu süre içinde kusur giderilmezse, işin düzeltilmesini ya da devamını, masrafı ve riski ustaya ait olmak üzere başka birine yaptırabilirsin.
Usta işi kusurlu teslim ederse
Ayıbı hemen bildir
İş teslim edildiğinde, işi gözden geçirmen ve bir kusur varsa bunu uygun bir süre içinde ustaya bildirmen gerekir (TBK md. 474). Kusuru bildirmezsen, işi kabul etmiş sayılabilirsin.
Teslim sırasında fark edilemeyen gizli ayıplar ise, ortaya çıktığında hemen bildirilmelidir.
Bildirimini yazılı yapman, örneğin noter aracılığıyla ihtarname ya da en azından mesaj göndermen, ispat için önemlidir.
Seçimlik hakların
İş ayıplı ise şu haklardan birini kullanabilirsin (TBK md. 475):
- Ayıp çok önemliyse ve işi kabul etmen beklenemiyorsa, sözleşmeden dönebilirsin.
- İşi kabul edip, ayıp oranında ücretten indirim yapılmasını isteyebilirsin.
- Aşırı bir masraf gerektirmiyorsa, ayıbın ücretsiz olarak giderilmesini isteyebilirsin.
Bu haklarla birlikte, uğradığın zararın tazminini de isteyebilirsin. Örneğin ustanın yaptığı su tesisatı hatası nedeniyle komşunun evi su bastıysa ve bu zararı sen ödediysen.
Ustanın verdiği zararlar
Usta, çalışırken evine ya da eşyalarına zarar verdiyse, bu zararı tazmin etmek zorundadır. Usta, işini özenle yapmak ve sana ait malzemeleri ve eşyaları korumakla yükümlüdür (TBK md. 471).
Zamanaşımı
Ayıp nedeniyle ustaya karşı haklarını kullanabilmek için:
- Kural olarak işin tesliminden itibaren iki yıl içinde harekete geçmelisin.
- Taşınmaz yapılarla ilgili işlerde bu süre beş yıldır.
- Usta ayıbı ağır kusuruyla ortaya çıkardıysa ya da ayıbı gizlediyse, bu süreler uygulanmaz (TBK md. 478).
Tüketici misin?
Ustaya ya da firmaya kişisel ihtiyacın için iş yaptırdıysan, tüketici sayılırsın. Bu durumda Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki ayıplı hizmet hükümlerinden de yararlanabilirsin.
- Belirli bir tutara kadar olan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurabilirsin.
- Bu tutarı aşan uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurman gerekebilir. Ardından tüketici mahkemesinde dava açabilirsin.
Delil topla
- Ustayla yaptığın sözleşmeyi, mesajlaşmaları ve ödeme dekontlarını sakla.
- Kusurlu işin fotoğraflarını ve videolarını çek.
- Gerekirse sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti iste. Bilirkişi, işin durumunu ve kusurları tespit eder. Bu, özellikle işi başka bir ustaya yaptırmadan önce önemlidir.
Kısaca yapılacaklar
- Tadilattan önce yapılacak işi, süreyi ve ücreti yazılı olarak belirle.
- Ödemeleri banka üzerinden yap.
- Usta gecikirse ya da kusurlu iş yaparsa yazılı olarak bildir.
- Kusurlu işi fotoğrafla ve gerekirse delil tespiti yaptır.
- Tüketici hakem heyetine ya da mahkemeye başvur.
En çok sorulan sorular
Usta ile sözlü anlaşmamız geçerli mi?
Evet. Eser sözleşmesi sözlü de kurulabilir; ancak ispat için yazılı sözleşme yapmak faydalıdır.
Usta işe başlamıyor ya da çok geciktiriyorsa ne yapabilirim?
İşin sürede bitirilemeyeceği açıkça anlaşılırsa sözleşmeden dönebilirsin.
Usta işi kusurlu yapıyorsa ne yapabilirim?
Uygun süre ver; kusuru gidermezse işin düzeltilmesini masrafı ustaya ait olmak üzere başkasına yaptırabilirsin.
Teslimden sonra kusuru fark edersem ne yapmalıyım?
Kusuru uygun sürede ve yazılı olarak ustaya bildir; bildirmezsen işi kabul etmiş sayılabilirsin.
Kusurlu iş için hangi haklarım var?
Ayıp ağırsa sözleşmeden dönme, ücretten indirim ya da ücretsiz onarım; ayrıca uğradığın zararın tazmini.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.