YouTube

Tanık Olarak Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?

Mahkemeden ya da savcılıktan tanık olarak çağrıldığına dair bir davetiye aldıysan, ne yapman gerektiğini, gitmezsen ne olacağını ve hangi sorulara cevap vermek zorunda olmadığını merak ediyor olabilirsin. Bu rehberde tanıkların hak ve yükümlülüklerini anlatıyoruz.

Tanıklık zorunlu mu?

Evet. Usulüne uygun olarak çağrılan tanık, gelip tanıklık etmek zorundadır (CMK md. 43). Hukuk davalarında da durum aynıdır (HMK md. 245).

Davetiyeye rağmen geçerli bir mazeretin olmadan gitmezsen:

Hastalık, yurt dışında bulunma ya da ağır bir aile durumu gibi bir mazeretin varsa, duruşmadan önce bunu belgeleriyle mahkemeye bildir. Başka bir şehirde yaşıyorsan, bulunduğun yerdeki adliyeden SEGBİS yoluyla görüntülü olarak dinlenmek için de talepte bulunabilirsin.

Tanıklıktan çekinme hakkı

Bazı kişiler, yakınlıkları nedeniyle tanıklık yapmaktan çekinebilir (CMK md. 45). Bunlar şunlardır:

Bu kişilere tanıklıktan çekinme hakları dinlenmeden önce hatırlatılır. Çekinmek istersen tanıklık yapmazsın. Tanıklık yapmaya karar verirsen, ifaden sırasında da her zaman bu haktan vazgeçebilirsin.

Meslek sırrı

Avukatlar, doktorlar, eczacılar, ebeler ve bunların yardımcıları gibi meslek gereği öğrendikleri sırları saklamakla yükümlü olanlar, bu bilgiler hakkında tanıklıktan çekinebilir (CMK md. 46). Ancak ilgili kişi rıza gösterirse bu kişiler tanıklıktan çekinemez.

Kendini suçlamama hakkı

Tanık olarak sana yöneltilen bir soruya verilecek cevap, seni ya da yukarıda sayılan yakınlarından birini ceza kovuşturmasına uğratabilecekse, o soruya cevap vermeyebilirsin (CMK md. 48). Bu hakkı yalnızca o soru için kullanırsın; diğer sorulara cevap vermen gerekir.

Yemin

Tanıklar kural olarak ifade vermeden önce ya da sonra doğruyu söyleyeceklerine dair yemin ederler. 15 yaşını doldurmamış olanlar ve ayırt etme gücü yeterli olmayanlar yemin ettirilmeden dinlenir.

Doğruyu söyle

Yetkili bir makam önünde tanık olarak gerçeğe aykırı beyanda bulunmak yalan tanıklık suçudur (TCK md. 272). Bilmediğin ya da hatırlamadığın bir konuda tahmin yürütme; "bilmiyorum" ya da "hatırlamıyorum" demek yalan tanıklık değildir.

İfade verirken dikkat etmen gerekenler:

Tanık ücreti

Tanıklık için gittiğin yolun masrafını ve tanıklık nedeniyle kaybettiğin günlüğü tanık ücreti olarak isteyebilirsin. İfaden bittikten sonra bunu mahkemeye söylemen yeterlidir.

Korunma ihtiyacın varsa

Tanıklık yaptığın için hayatının ya da yakınlarının güvenliğinin tehlikede olduğunu düşünüyorsan, bunu savcılığa ya da mahkemeye bildir. Ağır suçlarda tanıklara kimliklerinin gizlenmesi, ifadelerinin görüntülü olarak alınması ya da fiziki koruma gibi tedbirler uygulanabilir.

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Tanıklık etmek zorunlu mu?

Evet. Usulüne uygun çağrılan tanık gelip tanıklık etmek zorundadır.

Mazeretsiz gitmezsem ne olur?

Zorla getirilebilir, giderleri ödemene karar verilebilir; hukuk davalarında disiplin para cezası da verilebilir.

Kimler tanıklıktan çekinebilir?

Sanığın eşi, nişanlısı, üstsoyu ve altsoyu, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları.

Beni suçlayabilecek bir soruya cevap vermek zorunda mıyım?

Hayır. Seni ya da yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermeyebilirsin.

Yalan söylersem ne olur?

Gerçeğe aykırı beyan yalan tanıklık suçudur; bilmediğin konuda "bilmiyorum" demelisin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al