Tapusuz Yeri 20 Yıl Kullanan Tapu Alabilir mi? Zilyetlikle Tescil Davası
Dedenden kalan bir tarlayı ailen yıllardır ekip biçiyor ama tarlanın tapusu yok. Ya da tapu, onlarca yıl önce ölmüş ve mirasçıları bilinmeyen birinin adına görünüyor. "Bu yeri yıllardır kullanıyoruz, adımıza tapu alabilir miyiz?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde zilyetlik yoluyla (kullanarak) tapu almanın şartlarını ve tescil davasını anlatıyoruz.
Zilyetlik ne demek?
Zilyetlik, bir şeyi fiilen elinde bulundurmak ve kullanmaktır. Bir taşınmazı malik sıfatıyla zilyetlikte bulundurmak ise, o yeri sahibi gibi kullanmak demektir. Örneğin tarlayı ekip biçmek, etrafını çevirmek, vergisini ödemek ve herkese karşı sahibi gibi davranmak.
Olağanüstü zamanaşımı nedir?
Kanuna göre tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl boyunca malik sıfatıyla kullanan kişi, o taşınmazın kendi adına tapuya tescil edilmesini isteyebilir. Buna olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı denir.
Hangi taşınmazlar bu yolla kazanılabilir?
Tapusuz taşınmazlar
Tapu kütüğünde hiç kaydı olmayan taşınmazlar bu yolla kazanılabilir.
Sahibi belli olmayan tapulu taşınmazlar
Tapuda kayıtlı olsa bile, şu taşınmazlar da aynı şartlarla kazanılabilir:
- Malikinin kim olduğu tapu kütüğünden anlaşılamayan taşınmazlar,
- Yirmi yıl önce hakkında gaiplik kararı verilmiş birinin adına kayıtlı taşınmazlar.
Kazanılamayan yerler
Ormanlar, meralar, yaylalar, kamu hizmetine ayrılmış yerler, kayalık ve dağlık alanlar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki diğer kamu malları zilyetlikle kazanılamaz.
Şartlar nelerdir?
Tescil davasında şu şartları ispat etmen gerekir:
- Taşınmazı malik sıfatıyla, yani sahibi gibi kullanmak,
- Kullanımın davasız olması, yani bu sürede kimsenin sana karşı dava açmamış olması,
- Kullanımın aralıksız olması, yani yirmi yıl boyunca kesintisiz sürmesi,
- Yirmi yıllık sürenin dolmuş olması.
Önceki zilyetlerin süresi
Taşınmazı senden önce kullanan babanın ya da dedenin kullanım süresi, onların mirasçısı ya da halefi olarak senin süresine eklenebilir. Örneğin baban tarlayı on beş yıl, sen de altı yıl kullandıysan, toplam süre yirmi bir yıl olur.
Tescil davası nasıl açılır?
Kime karşı açılır?
Tescil davası Hazine'ye ve ilgili kamu tüzel kişilerine (örneğin belediye ya da köy tüzel kişiliği) karşı açılır. Taşınmaz tapuda birinin adına kayıtlıysa, o kişinin mirasçılarına karşı da açılır.
İlan süreci
Mahkeme, davanın konusunu bir gazetede, bir internet haber sitesinde ve taşınmazın bulunduğu yerde en az üç kez ilan ettirir. Son ilandan itibaren üç ay içinde itiraz eden olmazsa ya da itirazlar yerinde görülmezse ve şartları ispat edersen, mahkeme taşınmazın senin adına tescil edilmesine karar verir.
Keşif ve bilirkişi
Mahkeme genellikle taşınmazın başında keşif yapar. Yerel bilirkişileri ve tanıkları dinler. Taşınmazın niteliği için ziraat mühendisi, orman sayılıp sayılmadığı için orman mühendisi, sınırları için harita mühendisi bilirkişi olarak görevlendirilebilir.
Mülkiyet ne zaman kazanılır?
Kanuna göre mülkiyet, yirmi yıllık süre ve diğer şartlar gerçekleştiği anda kazanılmış olur. Mahkeme kararı bu durumu tespit eder ve tapuya tescili sağlar.
Kadastro gören yerlerde
Taşınmazın bulunduğu yerde kadastro çalışması yapılıyorsa, zilyetlik şartlarını kadastro ekiplerine ispat ederek taşınmazın adına tespit edilmesini sağlayabilirsin. Kadastro tespitinde zilyet adına tescil için belirli miktar sınırları vardır. Bu konuda sitemizdeki kadastro tespitine itiraz rehberine de bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Taşınmazın tapuda kaydı olup olmadığını tapu müdürlüğünden öğren.
- Taşınmazın orman, mera ya da kamu malı olup olmadığını araştır.
- Yirmi yıllık kullanımı gösteren tanıkları, vergi kayıtlarını, fotoğrafları ve belgeleri topla.
- Önceki zilyetlerden devraldıysan miras ya da devir belgelerini hazırla.
- Hazine'ye ve ilgili kamu tüzel kişilerine karşı tescil davası aç.
- İlan sürecini ve keşif tarihini takip et.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 713: Tapuda kayıtlı olmayan ya da maliki anlaşılamayan veya yirmi yıl önce gaipliğine karar verilmiş kişi adına kayıtlı taşınmazı davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla yirmi yıl zilyetliğinde bulunduran kişi tescil isteyebilir; dava Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine karşı açılır; dava en az üç kez ilan edilir ve son ilandan itibaren üç ay içinde itiraz olmazsa tescile karar verilir; mülkiyet şartların gerçekleştiği anda kazanılır.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 715: Sahipsiz yerler ve kamuya ait mallar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; tarıma elverişli olmayan kayalar, tepeler ve dağlar özel mülkiyete konu olamaz.
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 14: Kadastro sırasında tapusuz taşınmazlar, belirli miktar sınırları içinde, yirmi yıldır çekişmesiz ve aralıksız malik sıfatıyla zilyet olan kişi adına tespit edilir.
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 18: Ormanlar ve kamu hizmetine tahsis edilen yerler kazandırıcı zamanaşımıyla kazanılamaz.
En çok sorulan sorular
Tapusuz tarla kaç yıl kullanılırsa tapu alınır?
Tapusuz bir taşınmazı davasız, aralıksız ve sahibi gibi yirmi yıl kullanan kişi, mahkemeden kendi adına tescil isteyebilir.
Babamın kullandığı süre benim süreme eklenir mi?
Evet. Mirasçı ya da halef olarak, senden önceki zilyetlerin kullanım süresi senin süresine eklenebilir. Bunu tanıklar ve belgelerle ispat etmen gerekir.
Tapusu olan bir arazi zilyetlikle kazanılabilir mi?
Kural olarak hayır. Tapuda kayıtlı taşınmazlar zilyetlikle kazanılamaz. Ancak malikinin kim olduğu tapudan anlaşılamıyorsa ya da malik hakkında yirmi yıl önce gaiplik kararı verilmişse, zilyetlik yoluyla tescil istenebilir.
Orman arazisini yıllardır kullanıyorum, tapu alabilir miyim?
Hayır. Ormanlar ve kamu hizmetine ayrılmış yerler zilyetlik yoluyla kazanılamaz. Ne kadar uzun süre kullanmış olursan ol, bu yerler adına tescil edilemez.
Hisseli bir tarlada zilyetlikle pay kazanılabilir mi?
Kanun, şartları varsa taşınmazın tamamı, bir parçası ya da bir payı üzerindeki mülkiyetin tesciline karar verilebileceğini öngörür. Somut durumunu bir avukatla değerlendirmen faydalı olur.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.