YouTube

Tarla Kirası (Ürün Kirası): Kira Ne Zaman Ödenir, Dolu Vurursa İndirim İstenir mi?

Köydeki tarlanı komşuna kiraya verdin. Kirayı ürün kaldırıldıktan sonra ödeyeceğini söyledi ama iki yıldır ödemiyor. Ya da sen birinin tarlasını kiraladın, buğdayı ektin, gübresini attın ama tarla sahibi hasattan önce "Kira bitti, tarlamı boşalt" dedi. Belki de dolu yağdı, ürünün yarısı gitti ve kiranın tamamını ödemek sana ağır geliyor. "Tarla kirasında kuralları ne belirliyor?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Türk Borçlar Kanunu'ndaki ürün kirası kurallarını anlatıyoruz.

Ürün kirası nedir?

Ürün kirası, kiraya verenin, ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasını ve ürünlerinin toplanmasını bedel karşılığında kiracıya bıraktığı sözleşmedir. Tarla, bağ, bahçe, zeytinlik ve meyve bahçesi kiraları tipik örnektir. Halk arasında icar da denir.

Kira bedeli, toplanacak ürünün belli bir oranı olarak da kararlaştırılabilir. Buna ürüne katılmalı kira denir, halk arasında yarıcılık veya ortakçılık olarak bilinir. Oran sözleşmede belirlenmemişse yerel adete göre belirlenir.

Ürün kirasında özel bir hüküm bulunmayan konularda kira sözleşmesinin genel hükümleri uygulanır.

Araç, gereç ve hayvanlar için tutanak

Kira sözleşmesi tarlayla birlikte araç gereçleri, hayvanları, eşyayı veya depolanmış malları da kapsıyorsa, taraflar bunların değerini birlikte belirleyip iki nüsha tutanak düzenlemek, imzalamak ve birbirine vermek zorundadır. Kira bittiğinde kiracı bunları aynı tür ve değerde geri vermek veya değer kaybını karşılamak zorundadır.

Kiraya verenin borçları

Kiracının borçları

Kira ne zaman ödenir?

Sözleşmede aksine hüküm veya yerel adet yoksa, kira bedeli her kira yılının sonunda ve en geç kira süresinin sonunda ödenir.

Kiracı vadesi gelen kirayı ödemezse, kiraya veren ona yazılı olarak en az altmış günlük süre verip, bu sürede ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.

Doğal afette kira indirimi

Tarımsal bir taşınmazın her zamanki verimi olağanüstü felaket veya doğal olaylar yüzünden önemli ölçüde azalırsa, örneğin dolu, sel, kuraklık veya don yüzünden, kiracı kira bedelinden orantılı bir indirim isteyebilir.

Bu haktan sözleşmenin başında vazgeçilmesi ancak şu durumlarda geçerlidir:

Ürünlerini TARSİM ile sigortalatmışsan, bu durum kira indirimi hakkını etkileyebilir.

Kira nasıl sona erer?

Hasattan önce kira biterse

Kira sona erdiğinde kiracı, henüz toplanmamış ürünler üzerinde hak iddia edemez. Ancak ürünün yetişmesi için yaptığı tarım giderlerinin hâkimin belirleyeceği kısmını kiraya verenden tazminat olarak isteyebilir. Bu tazminat ödenmemiş kiralardan düşülür.

Kiracı tarlayı geri verirken, düzenli bir işletmenin gerektirdiği ölçüde son yılın saman, kuru ot ve gübresini bırakmak zorundadır. Aldığından fazlasını bırakıyorsa fazlası için tazminat isteyebilir; azını bırakıyorsa eksiği tamamlamak zorundadır.

Tarlanın izinsiz işgal edilmesi halinde yapılacaklar için Hakkını Sor'daki arsamı veya tarlamı işgal ettiler rehberine bakabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Tarla kirası ne zaman ödenir?

Sözleşmede veya yerel adette başka bir kural yoksa her kira yılının sonunda.

Dolu yüzünden ürün gitti, kira indirimi isteyebilir miyim?

Evet. Doğal olaylar yüzünden verim önemli ölçüde azalırsa kira bedelinden orantılı indirim isteyebilirsin.

Kiracı kirayı ödemiyor, tarlamı nasıl geri alırım?

Yazılı olarak en az altmış günlük süre verip ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilirsin.

Hasattan önce tarlayı boşaltmam istenirse ekinim ne olur?

Toplanmamış ürün üzerinde hak iddia edemezsin, ama yaptığın tarım giderlerinin tazminini isteyebilirsin.

Süresi belli olmayan tarla kirası nasıl biter?

En az altı aylık bildirim süresine uyularak, aksine anlaşma yoksa yerel adetteki bahar veya güz mevsimi için feshedilir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al