YouTube

Taşeron İşçisinin Hakları: Ana Firma da Sorumlu mu?

Bir fabrikada, hastanede ya da AVM'de çalışıyorsun ama maaşını işyerinin sahibi değil, bir taşeron firma ödüyor. Taşeron firma battı, maaşların ödenmedi ya da işten çıkarıldın ve kıdem tazminatını kimden alacağını bilmiyorsun. "Taşeron işçisinin hakları nelerdir, ana firma da sorumlu mu, taşeron değişince kıdemim yanar mı?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde alt işveren yani taşeron işçilerinin haklarını anlatıyoruz.

Taşeron ne demek?

Kanundaki adıyla alt işveren, bir işverenden işyerindeki bir işi alan ve bu iş için kendi işçilerini sadece o işyerinde çalıştıran işverendir. İşi veren işverene de asıl işveren denir.

Örneğin bir hastanenin temizlik, güvenlik ya da yemek hizmetlerini başka bir firmaya vermesi, bir fabrikanın yükleme ve paketleme işini bir firmaya ihale etmesi asıl işveren ile alt işveren ilişkisidir.

Hangi işler taşerona verilebilir?

Kanuna göre alt işverene ancak şu işler verilebilir:

Uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.

Ana firma da sorumludur

Taşeron işçileri için en önemli kural şudur: Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak kanundan, iş sözleşmesinden ve toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

Bu, şu anlama gelir:

hem taşeron firmadan hem de ana firmadan isteyebilirsin. Taşeron firma ödemiyorsa ya da ortadan kaybolduysa, alacaklarını ana firmadan talep edebilirsin. Davayı her ikisine birlikte açabilirsin.

Muvazaalı taşeron ilişkisi

Bazı işverenler, kendi işçilerini kağıt üzerinde bir taşeron firmaya geçirerek haklarını kısıtlamaya çalışır. Kanun buna izin vermez:

Bu kurallara aykırı davranılırsa ilişki muvazaalı yani danışıklı kabul edilir. Bu durumda taşeron işçileri işe başladıkları tarihten itibaren ana firmanın işçisi sayılır. Böylece ana firmanın işçilerine uygulanan toplu iş sözleşmesi ve diğer haklardan yararlanabilirsin.

Muvazaa şu durumlarda akla gelir:

Taşeron firma değişirse kıdemin ne olur?

Aynı işyerinde çalışırken taşeron firmalar değişebilir ama sen aynı işte çalışmaya devam edersin. Bu durumda kıdemin sıfırlanmaz. Yargı uygulamasında aynı işyerinde değişen taşeronlar yanında geçen süreler birlikte değerlendirilir ve işyeri devri kuralları uygulanır.

İşveren seni bir taşeron firmadan çıkarıp yenisinde işe başlatırken "eski firmadan haklarını aldın" diyerek ibraname imzalatmak isteyebilir. Bu belgeyi imzalamadan önce dikkatli ol. İbranamenin geçerlilik şartlarını Hakkını Sor'daki ibraname rehberinde, işyeri devrinde haklarını ise işyeri devri rehberinde bulabilirsin.

Kamu işyerlerinde ödenmeyen ücretler

Kamu kurumlarının müteahhide verdiği yapım ve onarım işlerinde, örneğin bina ya da yol inşaatında, taşeron işçilerinin ödenmeyen ücretleri için özel bir kural vardır. İdare, ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine bu ücretleri müteahhidin hakedişinden öder. İdarenin bu sorumluluğu her hakediş dönemi için üç aylık ücret tutarıyla sınırlıdır.

Bu yüzden kamu inşaatında maaşın ödenmiyorsa işi yaptıran kuruma yazılı başvuru yap.

Ne yapmalısın?

Arabuluculuk sürecini Hakkını Sor'daki zorunlu arabuluculuk rehberinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Taşeron firma maaşımı ödemiyor, ana firmadan isteyebilir miyim?

Evet. Ana firma, taşeron işçilerinin o işyeriyle ilgili haklarından taşeron firmayla birlikte sorumludur. Alacağını ana firmadan da isteyebilirsin.

Taşeron işçisi kıdem tazminatını kimden alır?

Hem taşeron firmadan hem de ana firmadan isteyebilirsin. İkisine birlikte dava açabilirsin.

Taşeron firma değişti, kıdemim sıfırlanır mı?

Aynı işyerinde aynı işte çalışmaya devam ediyorsan, değişen taşeronlar yanında geçen süreler birlikte değerlendirilir ve kıdemin korunur.

Muvazaalı taşeron ne demek?

Taşeron ilişkisi kanuna aykırı kurulduysa, örneğin uzmanlık gerektirmeyen asıl iş taşerona verildiyse, ilişki danışıklı sayılır. Bu durumda taşeron işçisi baştan itibaren ana firmanın işçisi kabul edilir.

Taşeron işçisi ana firmanın toplu sözleşmesinden yararlanabilir mi?

İlişkinin muvazaalı olduğu tespit edilirse ana firmanın işçisi sayılırsın ve şartları varsa onun toplu iş sözleşmesinden yararlanabilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al