Tefecilik Suçu Nedir, Cezası Ne? Tefeciye Borcumu Ödemek Zorunda mıyım?
Bankadan kredi çıkmadı, acil paraya ihtiyacın vardı ve tanıdık birinden yüksek faizle borç aldın. Şimdi borç her ay katlanarak büyüyor, sana senetler imzalatıldı, belki de tehdit ediliyorsun. "Bu kişinin yaptığı suç mu, bu borcu ödemek zorunda mıyım?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde tefecilik suçunu, cezasını ve tefeciye borçlananların neler yapabileceğini anlatıyoruz.
Tefecilik nedir?
Tefecilik, kazanç elde etmek amacıyla, yetkisi olmadan başkalarına ödünç para vermektir. Türkiye'de ödünç para verme işini meslek olarak yapmak; bankalar, finansman şirketleri gibi izinli kuruluşlara aittir. Bu izni olmayan biri, kazanç amacıyla başkalarına faizle para veriyorsa tefecilik suçu oluşur.
Tek seferlik borç da tefecilik mi?
Bir arkadaşına ya da akrabana karşılıksız ya da faizsiz borç vermek tefecilik değildir. Suçun oluşması için borcun kazanç elde etmek amacıyla verilmesi gerekir. Uygulamada, borcun hangi faizle, kaç kişiye ve ne sıklıkla verildiği, bunun bir kazanç işi olup olmadığını belirlemede önemli rol oynar.
Tefeciliğin cezası
Temel ceza
Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Örgüt halinde tefecilik
Tefecilik suçu bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse, verilecek ceza bir kat artırılır, yani iki katına çıkar.
Diğer suçlar
Tefeciler borcu tahsil etmek için çoğu zaman başka suçlar da işler. Örneğin:
- Tehdit,
- Şantaj,
- Yağma (gasp),
- Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma,
- Kasten yaralama
gibi suçlar, tefecilik suçundan ayrı olarak cezalandırılır.
Tefeciye borcumu ödemek zorunda mıyım?
Bu, en çok merak edilen sorudur. Tefecilik suçu oluşsa bile, aldığın ana parayı geri ödeme yükümlülüğün genellikle devam eder. Ancak tefecinin istediği fahiş faizler ve bu faizlere dayanan senetler, hukuka aykırılık nedeniyle tartışmalı hale gelir.
Senetler ve çekler
Tefeciler genellikle borcun çok üzerinde bir tutarla senet ya da çek imzalatır. Bu senetlerle icra takibi başlatılırsa:
- İcra takibine itiraz edebilir,
- Borcun tefecilik ilişkisinden doğduğunu ve senetteki tutarın gerçek borcu yansıtmadığını ileri sürebilir,
- Menfi tespit davası açarak borçlu olmadığını ya da daha az borçlu olduğunu ispat etmeye çalışabilirsin.
Senet ilişkisinin tefecilikten doğduğunu ispat etmek zordur. Bu yüzden ödeme dekontları, mesajlar, tanıklar ve ses kayıtları gibi delilleri saklamak önemlidir.
Tefeciye borçluysan yapman gerekenler
Delilleri topla
- Paranın sana nasıl verildiğini gösteren banka hareketlerini,
- Yaptığın ödemelerin dekontlarını,
- Tefeciyle yaptığın yazışmaları ve mesajları,
- İmzaladığın senetlerin ya da çeklerin fotokopilerini,
- Borcu bilen tanıkların isimlerini
bir araya getir.
Şikayette bulun
Cumhuriyet başsavcılığına, emniyete ya da jandarmaya giderek tefecilik suçundan şikayette bulunabilirsin. Tefecilik şikayete bağlı bir suç değildir, savcılık kendiliğinden soruşturma yürütür. Tehdit ediliyorsan bunu da şikayetine mutlaka ekle.
Tehdide boyun eğme
Tefeci seni ya da aileni tehdit ediyorsa, bunu hemen kolluğa bildir. Tehdit mesajlarını ve aramalarını kaydet. Korkudan yeni senetler imzalamak ya da yeni borçlar almak durumunu daha da kötüleştirir.
Avukattan destek al
Tefecilik ilişkisinden doğan senetlerle icra takibi başlatıldıysa, itiraz ve dava sürelerini kaçırmamak için hemen bir avukata danışmalısın. İcra takiplerinde süreler çok kısadır.
Kısaca yapılacaklar
- Tefeciden aldığın ve ona ödediğin tüm paraların belgelerini sakla.
- Yazışmaları, mesajları ve tehditleri kaydet.
- Savcılığa ya da kolluğa tefecilik ve varsa tehdit suçundan şikayette bulun.
- Yeni senet ya da çek imzalama, yeni borç alma.
- Senetle icra takibi başlatıldıysa itiraz sürelerini kaçırmadan avukata başvur.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 241: Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para veren kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; suç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza bir kat artırılır.
En çok sorulan sorular
Tefeciliğin cezası ne kadar?
Tefecilik suçunun cezası iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Suç bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza iki katına çıkar.
Tefeciye borcumu ödemezsem ne olur?
Tefeci sana imzalattığı senet ya da çeklerle icra takibi başlatabilir. Bu durumda itiraz ederek ve gerekirse menfi tespit davası açarak senetteki tutarın gerçek borcu yansıtmadığını ileri sürebilirsin. Tefecinin tehdit, şantaj gibi yollarla tahsil girişimleri ise ayrıca suçtur.
Tefeciyi şikayet edersem ben de suçlu olur muyum?
Hayır. Tefecilik suçunda borç alan kişi suçun faili değildir. Tefeciyi şikayet ettiğin için cezalandırılmazsın.
Faizle borç vermek her zaman tefecilik mi?
Hayır. Tefeciliğin oluşması için borcun kazanç elde etmek amacıyla verilmesi gerekir. Yakınına bir kez faizsiz borç vermek tefecilik sayılmaz. Ancak yüksek faizle, birden fazla kişiye ve sürekli olarak borç veriliyorsa tefecilik suçu gündeme gelebilir.
Tefecilik davası ne kadar sürer?
Soruşturma ve kovuşturma süreleri dosyanın kapsamına, delillere ve mağdur sayısına göre değişir. Önemli olan, delillerini eksiksiz sunman ve süreç boyunca savcılık ve mahkemeyle iş birliği içinde olmandır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.