Telefonumu Elimden Alıp Kimseyle Görüştürmüyor: Haberleşmenin Engellenmesi Suçu
Eşin telefonunu elinden alıyor, aileni aramana ve kimseyle mesajlaşmana izin vermiyor. Belki de bir yakının adına gelen mektupları ve kargoları alıp ona teslim etmiyor, ya da işyerinde biri telefon sinyalini kesen bir cihaz kullanıyor. "Birinin iletişim kurmamı engellemesi suç mu?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde haberleşmenin engellenmesi suçunu, cezasını ve neler yapabileceğini anlatıyoruz.
Haberleşme özgürlüğü nedir?
Herkes dilediği kişiyle telefon, mesaj, mektup, e-posta veya başka bir yolla iletişim kurma özgürlüğüne sahiptir. Bu özgürlük ancak kanunda gösterilen hallerde ve hakim kararıyla sınırlanabilir.
Kişiler arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engellemek Türk Ceza Kanunu'nda ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.
Hangi davranışlar bu suçu oluşturabilir?
- Bir kişinin telefonunu zorla alıp kimseyle görüşmesini engellemek
- Bir başkasına gelen mektup, kargo veya tebligatı alıkoyup ona teslim etmemek
- Sinyal kesici bir cihazla çevredeki kişilerin telefonla iletişimini engellemek
- Bir kişinin e-posta veya mesajlaşma hesabının şifresini değiştirerek iletişimini kesmek
- Birinin ailesiyle veya avukatıyla iletişim kurmasını zorla engellemek
Burada önemli olan engellemenin hukuka aykırı olmasıdır. Kanuna uygun bir hakim kararıyla iletişimin kısıtlanması veya küçük bir çocuğun velisinin çocuğun telefon kullanımını makul ölçüde sınırlaması bu suçu oluşturmaz.
Mesajları okumak da suç mu?
Haberleşmeyi engellemek ile haberleşmenin içeriğini okumak farklı suçlardır. Birinin mesajlarını, mektuplarını veya e-postalarını izinsiz okumak haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir. Ayrıntılar için Hakkını Sor'daki eşin telefonunu karıştırmak rehberine bakabilirsin.
Bir başkasına gelen mektubu açıp okuyup ardından alıkoymak ise iki suçu birden oluşturabilir.
Suçun cezası ne?
- Kişiler arasındaki haberleşmeyi engellemenin cezası altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
- Kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi engellemenin cezası bir yıldan beş yıla kadar hapistir.
- Bir gazete, televizyon veya internet yayın organının yayınını hukuka aykırı olarak engellemek de bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir.
Bu suç şikayete bağlı değildir. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır ve şikayetten vazgeçmek davayı düşürmez.
Aile içinde iletişimin engellenmesi
Eşini veya bir aile üyesini kimseyle görüştürmemek, telefonunu elinden almak ve evden çıkmasına izin vermemek çoğu zaman yalnızca bu suçla sınırlı kalmaz. Bu durumda kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit veya kötü muamele gibi suçlar da gündeme gelebilir.
Böyle bir durumdaysan 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyebilirsin. Bunun için Hakkını Sor'daki koruma kararı rehberine bakabilirsin. Acil bir tehlike varsa hemen 112'yi ara.
Mektup ve kargo alıkonulursa
Sana gelen mektup, kargo veya tebligat aynı evde yaşayan biri ya da apartman görevlisi tarafından alınıp sana verilmiyorsa:
- Kargo firmasından teslimatı kimin aldığını gösteren kaydı iste.
- PTT veya kargo firmasına teslimatın yalnızca sana yapılması talimatını ver.
- Tebligatın senin yerine başkasına verildiğini düşünüyorsan Hakkını Sor'daki tebligatı başkası aldı rehberine bakabilirsin.
Neler yapabilirsin?
- İletişiminin nasıl ve ne zaman engellendiğini not et.
- Varsa mesaj, ses kaydı, tanık ve kargo kayıtları gibi delilleri sakla.
- Kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına şikayette bulun.
- Aile içi şiddet varsa koruma kararı iste.
- Hesabının şifresi değiştirildiyse servis sağlayıcıya başvurarak hesabını geri al.
Kısaca yapılacaklar
- Haberleşmenin engellendiğini gösteren delilleri topla.
- Kolluğa veya savcılığa şikayette bulun.
- Aile içinde baskı veya şiddet varsa koruma kararı iste.
- Alıkonulan mektup ve kargolar için firmadan teslim kaydını iste.
- Acil tehlikede 112'yi ara.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 124: Kişiler arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engelleyen kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası; kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi veya basın ve yayın organının yayınını hukuka aykırı olarak engelleyen kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 132: Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal etmek ve haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa etmek ayrı bir suçtur.
En çok sorulan sorular
Birinin telefonumu elimden alıp kimseyle görüştürmemesi suç mu?
Hukuka aykırı olarak iletişim kurmanı engelliyorsa haberleşmenin engellenmesi suçu oluşabilir. Ceza altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Bu suç şikayete bağlı mı?
Hayır. Savcılık kendiliğinden soruşturur ve şikayetten vazgeçmek davayı düşürmez.
Bana gelen mektubu başkasının alıkoyması suç mu?
Mektubu bilerek sana teslim etmiyorsa haberleşmenin engellenmesi suçu oluşabilir; mektubu açıp okuduysa haberleşmenin gizliliğinin ihlali de gündeme gelir.
Sinyal kesici kullanmak suç mu?
Çevredeki kişilerin telefonla haberleşmesini hukuka aykırı olarak engelliyorsa bu suç oluşabilir.
Eşim beni ailemle görüştürmüyor, ne yapabilirim?
Savcılığa şikayette bulunabilir ve 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyebilirsin. Acil tehlikede 112'yi ara.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.