Teşhircilik Suç mu? Hayasızca Hareketler Suçu ve Cinsel Tacizden Farkı
Parkta yürürken bir adam sana doğru dönüp cinsel organını gösterdi. Ya da apartmanın karşısındaki evde biri, perdeleri açık şekilde herkesin görebileceği biçimde cinsel ilişkiye giriyor; çocukların da bunu gördüğünü fark ettin. "Bu davranışların cezası var mı, polise mi bildirmeliyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde teşhircilik ve alenen cinsel ilişki gibi hayasızca hareketler suçunu, cinsel tacizle farkını ve yapabileceklerini anlatıyoruz.
Hayasızca hareketler suçu nedir?
Türk Ceza Kanunu iki davranışı hayasızca hareket olarak cezalandırır:
- Alenen cinsel ilişkide bulunmak,
- Teşhircilik yapmak, yani cinsel organını veya vücudunun cinsel bölgelerini başkalarına göstermek.
Alenen, belirsiz sayıda kişinin görebileceği şekilde demektir. Sokakta, parkta, toplu taşımada, açık bir pencerede veya internet yayınında yapılan davranışlar bu kapsama girebilir.
Bu suçun cezası altı aydan bir yıla kadar hapistir. Suç şikayete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.
Cinsel tacizle farkı
Teşhircilik belirli bir kişiye yönelikse durum cinsel taciz suçuna dönüşebilir. Örneğin:
- Biri sadece sana bakarak, seni hedef alarak cinsel organını gösterdiyse,
- Mesaj veya görüntülü aramayla sana cinsel organının görüntüsünü gönderdiyse,
bu durum teşhir yoluyla cinsel taciz olarak değerlendirilebilir. Cinsel tacizde ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; çocuğa karşı işlenirse altı aydan üç yıla kadar hapistir. Teşhir yoluyla veya elektronik haberleşme araçlarıyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Cinsel taciz şikayete bağlıdır.
Hangi suçun oluştuğu olayın özelliğine göre belirlenir. Cinsel taciz hakkında ayrıntılar için Hakkını Sor'daki cinsel taciz rehberine bakabilirsin.
Çocuklar söz konusuysa
Teşhircilik bir çocuğa yönelikse veya çocuğa cinsel içerikli görüntü, yazı ya da söz gösterilirse daha ağır suçlar gündeme gelir:
- Çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya söz içeren ürünleri veren ya da gösteren kişiye müstehcenlik suçundan altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir.
- Olayın niteliğine göre çocuğun cinsel istismarı suçu da değerlendirilebilir.
Çocuğun maruz kaldığı durumu vakit kaybetmeden polise veya savcılığa bildir; çocuğun ifadesinin uzman eşliğinde alınmasını iste.
Ne yapmalısın?
- Önce güvenliğini sağla, o kişiden uzaklaş ve kalabalık bir yere geç.
- Hemen 112'yi ara veya en yakın polis ya da jandarma birimine bildir.
- Kişinin eşkalini, kıyafetini, olay yerini ve saatini not et.
- Bölgedeki kameraların yerini not et ve kayıtların korunmasını iste.
- Tanık olan kişilerin adlarını ve iletişim bilgilerini al.
- Görüntü veya mesaj gönderildiyse silme; ekran görüntüsünü al ve hesap bilgilerini kaydet.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikayet dilekçesi ver. Taciz şeklinde gerçekleştiyse altı aylık şikayet süresini kaçırma.
Kısaca yapılacaklar
- Güvenli bir yere geç ve 112'yi ara.
- Eşkal, yer, saat ve tanık bilgilerini not et.
- Kamera kayıtlarının korunmasını iste, gönderilen görüntüleri silme.
- Savcılığa şikayette bulun; taciz varsa altı ay içinde başvur.
- Çocuk mağdursa durumu hemen polise veya savcılığa bildir.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 225: Alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişiye altı aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 105: Bir kimseyi cinsel amaçla taciz eden kişiye, şikayet üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, çocuğa karşı işlenirse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir; teşhir suretiyle veya elektronik haberleşme araçlarıyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 226/1: Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya söz içeren ürünleri veren ya da içeriğini gösteren kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 73: Şikayete bağlı suçlarda şikayet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır.
En çok sorulan sorular
Teşhircilik suç mu?
Evet. Teşhircilik yapan kişiye altı aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.
Teşhircilik şikayete bağlı mı?
Hayır. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur. Ancak olay belirli bir kişiye yönelik cinsel taciz şeklindeyse taciz suçu şikayete bağlıdır.
Bana cinsel organının fotoğrafını gönderdi, hangi suç?
Bu durum teşhir yoluyla veya elektronik haberleşme araçlarıyla cinsel taciz olarak değerlendirilebilir ve ceza yarı oranında artırılır. Mesajı silmeden şikayette bulun.
Çocuğa yönelik teşhircilikte ceza ne olur?
Çocuğa müstehcen içerik göstermek müstehcenlik suçunu oluşturur; olayın niteliğine göre çocuğun cinsel istismarı da değerlendirilebilir.
Pencerede herkesin göreceği şekilde ilişkiye girmek suç mu?
Belirsiz sayıda kişinin görebileceği şekilde yapılan cinsel ilişki alenen cinsel ilişki sayılabilir ve altı aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.