Topraktan Aldığım Daireyi Müteahhit Teslim Etmiyor: Ne Yapmalıyım?
Bir müteahhitten "topraktan", yani henüz inşaat bitmeden bir daire satın aldın. Peşinatı ödedin, taksitleri de düzenli olarak yatırıyorsun. Ama söz verilen teslim tarihi çoktan geçti, inşaat ya yavaş ilerliyor ya da tamamen durdu. Müteahhit her seferinde yeni bir tarih veriyor. Bu rehberde müteahhit daireyi teslim etmediğinde haklarını anlatıyoruz.
Ön ödemeli konut satışı
Henüz tamamlanmamış bir konutu, bedelini peşin ya da taksitle ödeyerek satın almaya "ön ödemeli konut satışı" denir. Bu satışlar, tüketiciyi korumak için kanunla özel olarak düzenlenmiştir.
Sözleşmenin şekli
Ön ödemeli konut satış sözleşmesi, noterde düzenleme şeklinde yapılmalı ya da tapuda satış vaadi olarak kayıt altına alınmalıdır. Satıcının ofisinde imzalanan basit bir yazılı sözleşme, seni gerektiği gibi korumayabilir.
Sözleşmede bulunması gerekenler
- Konutun tapu bilgileri ve bulunduğu yer.
- Konutun brüt ve net metrekaresi, kat ve konumu.
- Satış bedeli ve ödeme planı.
- Konutun teslim tarihi.
- Teslimin gecikmesi hâlinde ödenecek tazminat ya da cezai şart.
- Konutun teknik özellikleri ve kullanılacak malzemeler.
Teslim süresi
Kanun, ön ödemeli konut satışlarında konutun teslim süresine bir üst sınır koymuştur. Sözleşmede bu sürenin üzerinde bir teslim tarihi belirlenemez.
Cayma ve fesih hakkı
- Sözleşmeyi imzaladıktan sonra kanunda belirlenen kısa süre içinde, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilirsin.
- Bu süre geçtikten sonra da kanunda öngörülen şartlarla ve sınırlı bir tazminat ödeyerek sözleşmeyi feshetme hakkın vardır.
Bu hakları kullanmak istiyorsan, süreleri kaçırmamak için sözleşmeni dikkatle oku.
Tapuda kayıt altına al
Satın aldığın dairenin tapuda kat irtifakı kurulmuşsa, satış vaadi sözleşmesinin tapu kaydına şerh edilmesini sağla. Bu şerh, müteahhidin aynı daireyi başkasına satmasına ya da daire üzerinde senin aleyhine bir işlem yapılmasına karşı seni korur.
Daire geç teslim edilirse ne yapmalısın?
İhtarname gönder
Teslim tarihi geçtiyse, müteahhide noter aracılığıyla bir ihtarname gönder. İhtarnamede dairenin teslim edilmesini iste ve bunun için makul bir süre ver.
Gecikme tazminatı
Teslimin gecikmesi nedeniyle uğradığın zararları isteyebilirsin. Örneğin:
- Daireyi zamanında teslim alsaydın ödemeyeceğin kira bedelleri.
- Daireyi kiraya vermek için almışsan, elde edemediğin kira gelirleri.
- Sözleşmede gecikme için cezai şart kararlaştırılmışsa, bu cezai şart.
Sözleşmeden dönme
Müteahhit verdiğin ek süre içinde de daireyi teslim etmezse ya da inşaatı tamamlayamayacağı anlaşılıyorsa, sözleşmeden dönebilir ve ödediğin paranın faiziyle birlikte iadesini isteyebilirsin. Bu durumda uğradığın diğer zararları da talep edebilirsin.
Tapunun adına tescili
Ödemelerinin tamamını ya da büyük bir kısmını yaptıysan ve inşaat tamamlandıysa, satış vaadi sözleşmesine dayanarak dairenin tapusunun adına tescil edilmesi için dava açabilirsin.
Müteahhit iflas ederse veya inşaat durursa
Müteahhit mali sıkıntıya girer ya da iflas ederse:
- Tapuda satış vaadi şerhin varsa, bu şerh hakkını korumanda önemli rol oynar.
- Dava açarken, mahkemeden dairenin üçüncü kişilere devredilmesini önlemek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini isteyebilirsin.
- Aynı durumdaki diğer alıcılarla birlikte hareket etmek, süreci kolaylaştırabilir.
- Müteahhit konkordato ilan ettiyse ya da iflas ettiyse, alacağını süresi içinde bildirmen gerekir.
Daire ayıplı teslim edildiyse
Daire teslim edildi ama sözleşmeye uygun değilse, örneğin metrekaresi eksikse, kullanılan malzemeler farklıysa ya da yapıda kusurlar varsa, ayıplı mal hükümlerine göre haklarını kullanabilirsin. Teslim alırken daireyi dikkatle incele ve kusurları tutanağa geçir.
Nereye başvurabilirsin?
Konutu kişisel kullanımın için satın aldıysan, tüketici olarak korunursun. Uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesine başvurabilirsin. Dava açmadan önce arabulucuya gitmen gerekebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Satış sözleşmesini noterde yap ve satış vaadini tapuya şerh ettir.
- Sözleşmede teslim tarihi ve gecikme tazminatı bulunduğundan emin ol.
- Teslim gecikirse noter aracılığıyla ihtarname gönder.
- Gecikme tazminatı iste ya da sözleşmeden dönerek paranı geri al.
- Müteahhit zor durumdaysa ihtiyati tedbir iste.
En çok sorulan sorular
Ön ödemeli konut satış sözleşmesi nasıl yapılmalı?
Noterde düzenleme şeklinde ya da tapuda satış vaadi olarak; basit yazılı sözleşme yeterli değildir.
Sözleşmeden cayma hakkım var mı?
Evet. Kanundaki kısa süre içinde gerekçesiz ve cezasız cayabilir, sonrasında sınırlı bir tazminatla feshedebilirsin.
Müteahhidin daireyi başkasına satmasını nasıl önlerim?
Satış vaadi sözleşmesini tapu kaydına şerh ettirerek.
Daire geç teslim edilirse ne isteyebilirim?
Ödediğin kira bedellerini, elde edemediğin kira gelirlerini ya da sözleşmedeki cezai şartı.
Müteahhit hiç teslim etmezse ne yapabilirim?
Noter ihtarıyla süre ver; bu sürede de teslim etmezse sözleşmeden dönüp ödediğin paranın iadesini isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.