Trafik Kazasında Yaralama: Taksirle Yaralama Suçu ve Cezası
Trafik kazasına karıştın ve karşı taraftaki biri yaralandı. Ya da sen bir trafik kazasında yaralandın ve karşı taraftaki sürücü hakkında ceza davası açılıp açılmayacağını merak ediyorsun. Trafik kazalarında yaralanma, çoğu zaman taksirle yaralama suçu olarak değerlendirilir. Bu rehberde trafik kazalarında ceza sürecini anlatıyoruz.
Taksirle yaralama nedir?
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle, istenmeden bir suçun gerçekleşmesidir (TCK md. 22). Trafik kazalarında sürücü, genellikle yaralanmayı istemez. Ancak hız sınırını aşmak, kırmızı ışıkta geçmek ya da dikkatsiz araç kullanmak gibi kurallara aykırı davranışlarla kazaya sebep olursa, taksirle yaralama suçundan sorumlu tutulur (TCK md. 89).
Ceza ne kadar?
- Taksirle yaralama suçunun temel cezası, üç aydan bir yıla kadar hapis ya da adli para cezasıdır.
- Yaralanmanın ağırlığına göre, örneğin yaralının bir organının işlevinin zayıflaması, yüzünde sabit iz kalması ya da hayati tehlike geçirmesi durumlarında ceza artırılır.
- Birden fazla kişinin yaralanması hâlinde de ceza artırılır.
Kaza sonucu bir kişi hayatını kaybettiyse, taksirle öldürme suçu söz konusu olur ve bunun cezası çok daha ağırdır (TCK md. 85).
Bilinçli taksir
Sürücü, kazanın olabileceğini öngördüğü hâlde, "bir şey olmaz" diyerek kurallara aykırı davrandıysa, bilinçli taksir söz konusu olur. Örneğin alkollü araç kullanmak ya da aşırı hızla yerleşim yerinde araç kullanmak gibi. Bilinçli taksirde ceza, üçte birden yarıya kadar artırılır (TCK md. 22).
Şikâyete bağlı mı?
Taksirle yaralama suçu kural olarak şikâyete bağlıdır (TCK md. 89). Yani yaralanan kişi şikâyetçi olmazsa ya da şikâyetini geri alırsa, sürücü hakkında ceza verilmez.
Ancak bilinçli taksir hâlinde, suç şikâyete bağlı değildir. Bu durumda yaralanan şikâyetçi olmasa bile soruşturma yapılır.
Şikâyet süresi
Şikâyet, fiili ve faili öğrendiğin tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
Uzlaştırma
Taksirle yaralama suçu, kural olarak uzlaştırma kapsamındadır. Bu yüzden savcılık, dava açmadan önce sürücü ile yaralanan kişi arasında uzlaştırma yoluna gider. Uzlaşma sağlanırsa, örneğin sürücü yaralanana bir miktar tazminat öderse, dava açılmaz ya da açılmış dava düşer.
Kusur raporu
Trafik kazalarında ceza sorumluluğu, büyük ölçüde kusur oranına bağlıdır. Savcılık ya da mahkeme, genellikle bilirkişiden kusur raporu alır. Bu raporda sürücülerin ve diğer kişilerin kazadaki kusur oranları belirlenir.
Kusur raporuna itiraz etme hakkın vardır. Rapor sana tebliğ edildiğinde ya da dosyaya girdiğinde, itirazlarını dilekçeyle bildirebilirsin.
Yaralananın tazminat hakları
Ceza davasından bağımsız olarak, yaralanan kişi:
- Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına başvurarak tedavi giderlerini ve sakatlık tazminatını isteyebilir.
- Sürücüden ve araç sahibinden maddi ve manevi tazminat isteyebilir.
- Karşı tarafın sigortası yoksa ya da sürücü kaçtıysa, Güvence Hesabı'na başvurabilir.
Uzlaşma sırasında tazminat ödemesi yapıldıysa, uzlaşma belgesinde bu ödemenin hangi zararları kapsadığını açıkça belirtmek önemlidir.
Kazaya karıştıysan
- Olay yerinden ayrılma; yaralılara yardım et ve 112'yi ara.
- Polisi çağır ve kaza tespit tutanağının düzenlenmesini sağla.
- Alkol testi istenirse reddetme. Reddetmek ayrıca ağır yaptırımlara yol açar.
- İfadende olayı doğru ve ayrıntılı anlat.
- Varsa araç kamerası ve çevredeki güvenlik kamerası kayıtlarını sakla.
Kısaca yapılacaklar
- Kaza tespit tutanağını, hastane raporlarını ve kamera kayıtlarını sakla.
- Yaralandıysan altı ay içinde şikâyette bulun.
- Kusur raporunu incele ve gerekirse itiraz et.
- Uzlaştırma teklifini değerlendir ve uzlaşma belgesini dikkatlice oku.
- Tazminat için sigorta şirketine ya da mahkemeye ayrıca başvur.
En çok sorulan sorular
Taksirle yaralamanın cezası nedir?
Üç aydan bir yıla kadar hapis ya da adli para cezası; yaralanmanın ağırlığına göre artar.
Taksirle yaralama şikâyete bağlı mı?
Kural olarak evet; bilinçli taksir hâlinde ise şikâyet aranmaz.
Bilinçli taksir nedir?
Sürücünün kazayı öngördüğü hâlde "bir şey olmaz" diyerek kurallara aykırı davranmasıdır; örneğin alkollü araç kullanmak.
Uzlaştırma uygulanır mı?
Evet. Taksirle yaralama kural olarak uzlaştırma kapsamındadır.
Kusur raporuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Rapor dosyaya girdiğinde itirazlarını dilekçeyle bildirebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.