Tutuklu Kaldığım Süre Cezamdan Düşülür mü? Gözaltı, Tutukluluk ve Ev Hapsinde Mahsup
Dört ay tutuklu kaldın, sonra tahliye edildin ve yargılaman tutuksuz devam etti. Sonunda bir yıl altı ay hapis cezası aldın. "Tutuklu kaldığım dört ay cezamdan düşülecek mi? Gözaltında geçen iki gün sayılır mı? Ev hapsinde geçirdiğim süre ne olacak?" diye soruyorsun. Bu rehberde Türk Ceza Kanunu'na göre gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin cezadan indirilmesini, yani mahsubu anlatıyoruz.
Mahsup nedir?
Mahsup, hüküm kesinleşmeden önce özgürlüğünün kısıtlandığı sürelerin, sonunda verilen hapis cezasından düşülmesidir. Kanuna göre hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve kişisel özgürlüğü sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilen süreler, verilen hapis cezasından indirilir.
Yani aynı süre için iki kez bedel ödemezsin. Tutuklu kaldığın her gün, cezandan bir gün olarak düşülür.
Hangi süreler mahsup edilir?
- Yakalama ve gözaltında geçen süreler
- Tutuklulukta geçen süreler
- Konutunu terk etmeme (ev hapsi) adli kontrolünde geçen süreler, özel bir hesapla
- Uyuşturucu veya alkol bağımlılığından arınmak için hastaneye yatma adli kontrolünde geçen süreler
Gözaltında geçen bir gün de mahsup edilir. Bu yüzden gözaltı ve tutuklama tarihlerinin dosyada doğru yazıldığını kontrol etmek önemlidir.
Adli kontrol süresi düşülür mü?
Kural olarak adli kontrol altında geçen süre cezadan mahsup edilmez. Örneğin imza yükümlülüğü, yurt dışı çıkış yasağı veya ehliyete el konulması gibi adli kontrollerde geçen süreler cezandan düşülmez.
Bu kuralın iki istisnası vardır:
- Konutunu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezadan bir gün olarak düşülür. Örneğin altı ay ev hapsinde kaldıysan, cezandan yaklaşık üç ay indirilir.
- Bağımlılıktan arınmak amacıyla hastaneye yatma yükümlülüğünde geçen süre de mahsup edilebilir.
Adli kontrol hakkında daha fazla bilgi için Hakkını Sor'daki adli kontrol ve imza yükümlülüğü rehberine bakabilirsin.
Adli para cezasında mahsup
Sonunda hapis değil adli para cezası aldıysan, gözaltı veya tutuklulukta geçen süre bu cezadan da düşülür. Kanuna göre özgürlüğü kısıtlanarak geçirilen bir gün, beş yüz Türk lirası sayılarak adli para cezasından indirilir.
Örneğin üç gün gözaltında kaldıysan ve on bin lira adli para cezası aldıysan, cezandan bin beş yüz lira düşülür. Tutuklulukta geçen süre çok uzunsa ve ceza tamamen karşılanıyorsa, ödeyeceğin bir şey kalmayabilir.
Mahsup nasıl yapılır?
Mahsubu infaz aşamasında Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosu yapar. Cezan kesinleşip infaza verildiğinde savcılık, dosyadaki gözaltı ve tutukluluk tarihlerini dikkate alarak müddetname adlı bir belge düzenler. Bu belgede cezanın ne kadarının çekildiği, kalan süre, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri yazar.
Müddetnameyi mutlaka iste ve kontrol et. Gözaltı veya tutukluluk günlerinden biri eksik hesaplanmışsa önce savcılığa yazılı başvur. Sonuç alamazsan infaz hâkimliğine başvurabilirsin.
Cezaevine giriş süreci için Hakkını Sor'daki cezaevine teslim çağrısı rehberine bakabilirsin.
Beraat edersen ne olur?
Tutuklu kaldıktan sonra beraat ettiysen mahsup edilecek bir ceza yoktur. Bu durumda haksız tutuklama nedeniyle devletten tazminat isteyebilirsin. Bunun için Hakkını Sor'daki haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Gözaltı, tutuklama ve tahliye tarihlerini belgeleriyle not et.
- Ev hapsinde geçen süreyi ayrıca takip et; her iki gün bir gün sayılır.
- Ceza infaza verildiğinde müddetnameyi iste ve tarihleri kontrol et.
- Eksik hesaplama varsa önce savcılığa yazılı başvur.
- Beraat ettiysen haksız tutuklama tazminatı için süreleri kaçırma.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 63: Hüküm kesinleşmeden önce kişisel özgürlüğü sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilen süreler hapis cezasından indirilir; adli para cezasında bir gün beş yüz Türk lirası sayılarak indirim yapılır.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 109: Adli kontrol altında geçen süre cezadan mahsup edilmez; ancak bu kural bağımlılıktan arınmak için hastaneye yatma ve konutu terk etmeme yükümlülüklerinde uygulanmaz; konutu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün cezanın mahsubunda bir gün sayılır.
En çok sorulan sorular
Tutuklu kaldığım süre cezamdan düşülür mü?
Evet. Tutuklulukta geçen her gün verilen hapis cezasından bir gün olarak düşülür.
Gözaltında geçen süre de mahsup edilir mi?
Evet. Gözaltı da kişisel özgürlüğü sınırlayan bir hal olduğu için cezadan düşülür.
İmza yükümlülüğünde geçen süre cezadan düşülür mü?
Hayır. Kural olarak adli kontrol süreleri mahsup edilmez; yalnızca ev hapsi ve bağımlılık tedavisi için hastaneye yatma istisnadır.
Ev hapsinde geçen süre nasıl hesaplanır?
Konutunu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezadan bir gün olarak düşülür.
Adli para cezası aldım, tutuklulukta geçen süre düşülür mü?
Evet. Özgürlüğü kısıtlanarak geçirilen her gün beş yüz Türk lirası sayılarak adli para cezasından indirilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.