Uçuş İptali, Rötar ve Kayıp Bagajda Yolcu Hakları
Uçuşun iptal edildiyse, saatlerce rötar yaşadıysan, aşırı rezervasyon nedeniyle uçağa alınmadıysan ya da bagajın kaybolduysa, havayolu şirketinden ikram, bilet iadesi ve bazı durumlarda tazminat isteyebilirsin. Bu rehberde Türkiye'de yolcu haklarını düzenleyen kuralları ve başvuru yollarını anlatıyoruz.
Hangi kurallar uygulanır?
Türkiye'den kalkan uçuşlarda ve Türk havayolu şirketlerinin Türkiye'ye yaptığı uçuşlarda, Hava Yolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) uygulanır. Avrupa Birliği ülkelerinden kalkan uçuşlarda ise AB'nin yolcu hakları kuralları geçerli olabilir.
Uçuşun iptal edildiyse
Uçuşun iptal edilirse havayolu şirketi sana şu seçenekleri sunmak zorundadır:
- Bilet ücretinin iadesi.
- İlk uygun uçuşla ya da daha sonra seçeceğin bir tarihte varış noktasına alternatif ulaşım.
Bekleme süresince ayrıca yiyecek, içecek ve gerekiyorsa otel konaklaması gibi ikram hakların vardır.
Ayrıca belirli durumlarda, uçuşun mesafesine göre yönetmelikte belirlenen tutarlarda tazminat isteyebilirsin. Tazminat tutarları Avro olarak belirlenir ve iç hat uçuşlarda daha düşük, uzun mesafeli uluslararası uçuşlarda daha yüksektir.
Tazminat alamayacağın durumlar
Havayolu şirketi şu durumlarda tazminat ödemek zorunda değildir:
- İptal, kalkış tarihinden en az iki hafta önce sana bildirildiyse.
- İptal, daha kısa bir süre önce bildirildi ama sana belirli saatler içinde kalkıp varan uygun bir alternatif uçuş sunulduysa.
- İptal, olağanüstü koşullardan kaynaklandıysa. Örneğin kötü hava koşulları, güvenlik riskleri, hava trafik kontrolü kararları ya da siyasi istikrarsızlık.
Teknik arızalar ise genellikle olağanüstü koşul sayılmaz. Havayolu şirketi olağanüstü bir durum olduğunu ileri sürüyorsa bunu ispat etmesi gerekir.
Uçuşun rötar yaptıysa
Uçuşun belirli bir sürenin üzerinde rötar yaparsa:
- Bekleme süresine göre yiyecek, içecek ve iletişim imkânı sağlanmalıdır.
- Rötar ertesi güne kalıyorsa otel konaklaması ve havalimanı ile otel arasında ulaşım sağlanmalıdır.
- Rötar beş saati aşarsa, yolculuktan vazgeçip bilet ücretinin iadesini isteyebilirsin.
Uçağa alınmadıysan
Biletin ve rezervasyonun olduğu hâlde, aşırı rezervasyon nedeniyle iradene karşı uçağa alınmadıysan, havayolu şirketi sana tazminat ödemek, bilet iadesi ya da alternatif uçuş seçeneği sunmak ve ikramda bulunmak zorundadır.
Bagajın kaybolduysa ya da hasar gördüyse
- Bagajın hasar gördüyse, teslim aldığın tarihten itibaren yedi gün içinde havayolu şirketine yazılı olarak bildir.
- Bagajın geç geldiyse, bagajın sana teslim edildiği tarihten itibaren 21 gün içinde yazılı olarak bildir.
- Bagajın kaybolduysa, havalimanındaki kayıp bagaj ofisine hemen başvur ve düzenlenen tutanağın (PIR raporu) bir örneğini al.
Bagajla ilgili tazminatlar uluslararası anlaşmalarla belirlenen üst sınırlarla sınırlıdır. Değerli eşyalarını bagaja koymamaya özen göster.
Nasıl başvurulur?
- Önce havayolu şirketine yazılı olarak başvur. Başvurunda uçuş numarasını, tarihini, biletini ve yaşadığın sorunu açıkça belirt.
- Havayolu şirketi cevap vermezse ya da talebini reddederse, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne (SHGM) şikâyette bulunabilirsin.
- Tazminat ve iade taleplerin için tüketici hakem heyetine ya da tutar yüksekse tüketici mahkemesine başvurabilirsin.
Belgelerini sakla
- Biletin ve biniş kartın.
- Rötar ya da iptal bildiriminin ekran görüntüsü.
- Havalimanında yaptığın yemek ve ulaşım harcamalarının fişleri.
- Bagaj tutanağı ve bagaj etiketin.
Kısaca yapılacaklar
- İptal ya da uzun rötarda ikram ve otel hakkını talep et.
- Bilet iadesi ya da alternatif uçuş seçeneklerinden birini seç.
- Olağanüstü bir durum yoksa tazminat iste.
- Bagaj sorunlarını süresi içinde yazılı olarak bildir.
- Sonuç alamazsan SHGM'ye ve tüketici hakem heyetine başvur.
En çok sorulan sorular
Uçuşum iptal edilirse ne isteyebilirim?
Bilet ücretinin iadesini ya da alternatif uçuşu; ayrıca bekleme süresince ikram ve gerekirse otel.
Hangi durumda tazminat alamam?
İptal en az iki hafta önce bildirildiyse, uygun alternatif uçuş sunulduysa ya da olağanüstü koşullardan kaynaklandıysa.
Teknik arıza olağanüstü koşul sayılır mı?
Genellikle hayır; havayolu olağanüstü durumu ispat etmek zorundadır.
Rötar beş saati aşarsa ne olur?
Yolculuktan vazgeçip bilet ücretinin iadesini isteyebilirsin.
Bagaj hasarını ne kadar sürede bildirmeliyim?
Hasarı teslimden itibaren yedi gün, gecikmeyi teslimden itibaren 21 gün içinde yazılı bildirmelisin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.