Vasiyetname Nasıl Yapılır? Geçerlilik Şartları
Ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını kendin belirlemek istiyorsan, bunu vasiyetname ile yapabilirsin. Ancak vasiyetnamenin geçerli olması için kanunda belirtilen şekil şartlarına uyulması gerekir. Şekil şartlarına uyulmayan bir vasiyetname, ölümünden sonra iptal edilebilir. Bu rehberde vasiyetnamenin nasıl yapılacağını ve nelere dikkat etmen gerektiğini anlatıyoruz.
Kimler vasiyetname yapabilir?
Ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş herkes vasiyetname yapabilir (TMK md. 502). Vasiyetnameyi yapan kişinin, ne yaptığını anlayabilecek durumda olması gerekir. Ağır bir hastalık ya da ileri yaş nedeniyle ayırt etme gücünün olmadığı bir dönemde yapılan vasiyetname, sonradan iptal edilebilir.
Vasiyetname türleri
Kanun üç tür vasiyetname tanır (TMK md. 531 ve devamı):
1. Resmi vasiyetname
Resmi vasiyetname, noter, sulh hâkimi ya da kanunla yetkilendirilmiş başka bir memur önünde, iki tanık katılımıyla yapılır.
- Vasiyet eden kişi, son arzularını memura bildirir.
- Memur vasiyetnameyi yazar ve vasiyet eden kişi okuyup imzalar.
- İki tanık, vasiyet eden kişinin vasiyetnameyi kendi önlerinde okuyup imzaladığını ve ayırt etme gücüne sahip olduğunu belgeleyerek imzalar.
Tanıkların ergin ve okur-yazar olması gerekir. Vasiyet edenin mirasçıları, eşi, yakın akrabaları ve vasiyetnameden pay alacak kişiler tanık olamaz.
Resmi vasiyetname, şekil eksikliği nedeniyle iptal edilme riski en düşük olan türdür. Bu yüzden en güvenli yol olarak önerilir.
2. El yazılı vasiyetname
El yazılı vasiyetname, baştan sona vasiyet eden kişinin kendi el yazısıyla yazılmalıdır.
- Vasiyetnamenin tamamı el yazısıyla yazılmalı; bilgisayarla yazılıp imzalanan metin geçerli değildir.
- Yazıldığı yıl, ay ve gün açıkça belirtilmelidir.
- Vasiyet eden kişi tarafından imzalanmalıdır.
El yazılı vasiyetname için tanık gerekmez. Ancak vasiyetnamenin kaybolmaması için notere ya da sulh hukuk mahkemesine bırakılması faydalıdır.
3. Sözlü vasiyetname
Sözlü vasiyetname, yalnızca olağanüstü durumlarda yapılabilir. Örneğin ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, salgın hastalık ya da savaş gibi nedenlerle resmi ya da el yazılı vasiyetname yapılamıyorsa.
- Vasiyet eden kişi son arzularını iki tanığa anlatır.
- Tanıklar, bu arzuları hemen yazıya döker, imzalar ve vakit geçirmeden sulh ya da asliye hukuk hâkimine teslim eder.
- Vasiyet eden kişi, olağanüstü durum sona erdikten sonra bir ay içinde başka bir şekilde vasiyetname yapma imkânı bulduysa, sözlü vasiyetname geçersiz hâle gelir.
Vasiyetnamede neler yapabilirsin?
- Malvarlığının bir kısmını ya da tamamını belirli kişilere bırakabilirsin.
- Belirli bir malı, örneğin bir evi ya da arabayı belirli bir kişiye bırakabilirsin.
- Bir vakıf kurabilir ya da bir derneğe bağışta bulunabilirsin.
- Vasiyetnameyi yerine getirecek bir vasiyet yürütücüsü atayabilirsin.
Saklı paya dikkat et
Vasiyetnameyle istediğin gibi tasarruf edebilirsin, ancak bir sınır vardır: Çocukların, eşin ve bazı durumlarda anne babanın kanundan doğan saklı payları vardır. Vasiyetnameyle bu saklı paylar ihlal edilirse, saklı paylı mirasçılar tenkis davası açarak paylarını isteyebilir.
Bu yüzden vasiyetnameni yaparken saklı payları dikkate alman, ileride mirasçılar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkları önler.
Vasiyetname geri alınabilir mi?
Evet. Vasiyetnameni her zaman değiştirebilir ya da geri alabilirsin:
- Kanunda belirtilen şekillerden biriyle yeni bir vasiyetname yaparak.
- Vasiyetnameyi yok ederek.
- Vasiyetnamede bıraktığın malı, örneğin satarak elden çıkararak.
Yeni bir vasiyetname yaptığında, önceki vasiyetnamenin yeni vasiyetnameyle çelişen hükümleri geçerliliğini kaybeder.
Ölümden sonra ne olur?
- Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, ölümü öğrenir öğrenmez vasiyetnameyi sulh hukuk mahkemesine teslim etmek zorundadır.
- Mahkeme vasiyetnameyi açar ve mirasçılara ve vasiyetnameden pay alanlara bildirir.
- Mirasçılar, vasiyetnamenin şekil eksikliği, ayırt etme gücünün olmaması ya da baskı altında yapılması gibi nedenlerle iptal davası açabilir.
İptal davası, vasiyetnamenin varlığını ve iptal sebebini öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Kısaca yapılacaklar
- En güvenli yol olarak noterde resmi vasiyetname yap.
- El yazılı vasiyetname yapıyorsan tamamını el yazınla yaz, tarih ve imza at.
- Çocuklarının, eşinin ve anne babanın saklı paylarını dikkate al.
- Vasiyetnameni notere ya da sulh hukuk mahkemesine bırak.
- Fikrin değişirse yeni bir vasiyetname yap.
En çok sorulan sorular
Kimler vasiyetname yapabilir?
Ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş herkes.
En güvenli vasiyetname türü hangisi?
Noter ya da sulh hâkimi önünde iki tanıkla yapılan resmi vasiyetname.
El yazılı vasiyetname nasıl geçerli olur?
Baştan sona kendi el yazınla yazılmalı, yıl, ay ve gün belirtilmeli ve imzalanmalıdır.
Bilgisayarda yazıp imzaladığım vasiyetname geçerli mi?
Hayır. El yazılı vasiyetnamenin tamamı el yazısıyla yazılmalıdır.
Vasiyetnameyle mirasçılarımın payını tamamen kaldırabilir miyim?
Hayır. Saklı paylı mirasçılarının saklı paylarına dokunamazsın; aşan kısım tenkis edilebilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.