Vefat Eden İşçinin Kıdem Tazminatı ve Alacakları Kime Ödenir?
Çalışan bir yakınını kaybettiysen, acının yanında onun işverenden alacakları olup olmadığını da öğrenmen gerekir. Kanun, vefat eden işçinin bazı alacaklarının mirasçılarına ödenmesini öngörür. Bu rehberde vefat eden işçinin hangi haklarının mirasçılara geçtiğini anlatıyoruz.
Kıdem tazminatı
İşçinin ölümü hâlinde, işçinin en az bir yıllık kıdemi varsa, kıdem tazminatı yasal mirasçılarına ödenir (1475 s. İş Kanunu md. 14).
- Ölümün sebebi önemli değildir. İşçi bir hastalık, kaza ya da başka bir sebeple vefat etmiş olabilir.
- Kıdem tazminatı, işçinin son brüt ücreti üzerinden, her tam çalışma yılı için otuz günlük ücret tutarında hesaplanır.
- Tazminat, mirasçılar arasında miras payları oranında paylaştırılır.
İşçinin ölümüyle iş sözleşmesi kendiliğinden sona ereceği için ihbar tazminatı ödenmez.
Diğer alacaklar
Vefat eden işçinin işverenden alacağı olan diğer haklar da mirasçılara geçer:
- Ödenmemiş son maaşı ya da ölüm tarihine kadar çalıştığı günlerin ücreti.
- Kullanılmamış yıllık izin ücretleri.
- Ödenmemiş fazla çalışma ücretleri.
- Hafta tatili ve genel tatil ücreti alacakları.
- İkramiye ve prim gibi sözleşmeden doğan diğer alacakları.
İş kazası sonucu ölüm
İşçi bir iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu vefat ettiyse, yukarıdaki alacakların yanında şu haklar da gündeme gelir:
- SGK'dan ölüm geliri: İşçinin hak sahiplerine, prim gün şartı aranmaksızın gelir bağlanır.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: İşçinin desteğinden yoksun kalan eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler, işverenin kusuru oranında tazminat isteyebilir.
- Manevi tazminat: İşçinin yakınları, yaşadıkları acı nedeniyle işverenden manevi tazminat isteyebilir.
İş kazasının işveren tarafından SGK'ya süresi içinde bildirildiğinden emin ol. Bildirilmediyse, hak sahipleri de SGK'ya bildirebilir.
SGK'dan alınabilecek haklar
İşçinin ölümünden sonra hak sahipleri, SGK'dan da bazı haklar talep edebilir:
- Vefat eden işçi gerekli prim gün şartını sağlıyorsa, hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilir.
- Cenaze masrafları için cenaze ödeneği istenebilir.
Mirasçılar nasıl başvurur?
1. Mirasçılık belgesi al
Önce noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi al. Bu belge, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösterir.
2. İşverene yazılı başvur
Mirasçılık belgesini ekleyerek işverene yazılı olarak başvur ve vefat eden işçinin bütün alacaklarının ödenmesini iste. Mirasçıların hepsi birlikte başvurabilir ya da birbirine vekâlet verebilir.
3. Ödeme yapılmazsa
- İşveren ödeme yapmazsa, önce arabulucuya başvurman zorunludur.
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesinde dava açabilirsin.
- İşçi alacakları, kural olarak iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Miras reddedilirse
Vefat edenin borçları malvarlığından fazla olduğu için mirası reddetmeyi düşünüyorsan, işverenden olan alacakların da mirasın bir parçası olduğunu unutma. Mirası reddedersen, bu alacakları da alamayabilirsin. Ancak iş kazası nedeniyle doğan destekten yoksun kalma tazminatı, mirastan bağımsız olarak doğrudan yakınlara ait bir haktır.
Bu yüzden mirası reddetmeden önce, vefat edenin işverenden olan alacaklarını da hesaba kat.
Kısaca yapılacaklar
- Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi al.
- İşverene yazılı başvurarak kıdem tazminatı ve diğer alacakları iste.
- Ölüm iş kazası sonucuysa SGK bildirimini kontrol et.
- SGK'ya ölüm aylığı ve cenaze ödeneği için başvur.
- Ödeme yapılmazsa arabulucuya, ardından iş mahkemesine başvur.
En çok sorulan sorular
Vefat eden işçinin kıdem tazminatı ödenir mi?
Evet. En az bir yıllık kıdemi varsa yasal mirasçılarına ödenir; ölümün sebebi önemli değildir.
İhbar tazminatı da ödenir mi?
Hayır. Sözleşme ölümle kendiliğinden sona erdiği için ihbar tazminatı ödenmez.
Mirasçılara başka hangi alacaklar geçer?
Son maaş, kullanılmamış yıllık izin ücreti, fazla mesai, tatil ücretleri ve ikramiye gibi alacaklar.
İş kazasında ölümde hangi haklar doğar?
SGK'dan prim şartı aranmadan ölüm geliri, işverenden destekten yoksun kalma ve manevi tazminat.
Alacaklar için nasıl başvurulur?
Mirasçılık belgesi al ve işverene yazılı olarak başvur; ödenmezse arabulucuya ve iş mahkemesine başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.