Verdiğim Vekâletname Kötüye Kullanıldı: Ne Yapmalıyım?
Bir yakınına ya da tanıdığına işlerini takip etmesi için vekâlet verdin, ama o kişi senin bilgin olmadan evini sattı, aracını devretti ya da adına borç aldı. Bu durumda hem vekâletnameyi hemen iptal etmen hem de yapılan işlemlere karşı harekete geçmen gerekir. Bu rehberde vekâletnamenin kötüye kullanılması durumunda neler yapabileceğini anlatıyoruz.
Vekâletname nedir?
Vekâletname, bir kişinin, yani vekilin, senin adına ve hesabına belirli işlemleri yapmasına izin veren belgedir. Noterde düzenlenen vekâletnamelerle vekil, senin adına taşınmaz satabilir, araç devredebilir, banka işlemleri yapabilir ya da dava açabilir.
Vekil, işini sadakatle ve özenle yapmak, senin menfaatlerini korumak ve yaptığı işlemlerin hesabını vermekle yükümlüdür.
1. Vekâletnameyi hemen iptal et
Vekâlet veren kişi, vekâletnameyi her zaman geri alabilir (TBK md. 512). Buna azil denir.
- Herhangi bir notere giderek azilname düzenlet.
- Noter, azilnameyi vekile tebliğ eder.
- Azilname düzenlendiğinde vekâletnamenin iptal edildiği noterlik sistemine işlenir.
Azilden sonra vekil, vekâletnameye dayanarak yeni bir işlem yapamaz.
Üçüncü kişileri de bilgilendir
Azil, vekile tebliğ edilmeden ya da üçüncü kişiler tarafından öğrenilmeden önce iyi niyetli kişilerle yapılan işlemler geçerli sayılabilir. Bu yüzden:
- Taşınmazların varsa tapu müdürlüğüne yazılı olarak bildir.
- Bankalarına vekâletnamenin iptal edildiğini yazılı olarak bildir.
- Vekilin işlem yapabileceği diğer kurumları da bilgilendir.
2. Yapılan işlemleri tespit et
- e-Devlet üzerinden tapu bilgilerini ve araç kayıtlarını kontrol et.
- Banka hesaplarındaki hareketleri incele.
- Kredi raporunu kontrol ederek adına borç alınıp alınmadığına bak.
- Vekilden, yaptığı işlemlerin hesabını yazılı olarak iste.
3. Hukuki yollar
Tapu iptali ve tescil davası
Vekil, taşınmazını senin menfaatine aykırı olarak, örneğin gerçek değerinin çok altında sattıysa ve alıcı da bu durumu biliyor ya da vekille anlaşarak hareket ettiyse, tapu kaydının iptalini ve taşınmazın yeniden senin adına tescilini isteyebilirsin. Buna vekâlet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle tapu iptali davası denir.
Ancak alıcı, vekilin kötü niyetinden habersiz ve iyi niyetle taşınmazı satın aldıysa, tapu iptali mümkün olmayabilir. Bu durumda zararını vekilden isteyebilirsin.
Dava sürerken taşınmazın başkasına satılmasını önlemek için mahkemeden tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını iste.
Tazminat ve hesap verme
Vekil, yaptığı işlemlerden elde ettiği parayı sana vermek zorundadır. Vermezse, vekilden aldığı paranın iadesini ve uğradığın zararın tazminini isteyebilirsin.
4. Suç duyurusu
Vekilin senin malını ya da parasını kendi menfaati için kullanması, güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir. Vekâlet ilişkisi nedeniyle yapılan bu davranış, suçun daha ağır cezası olan nitelikli hâli sayılabilir. Vekil sahte belgeler de kullandıysa, dolandırıcılık ya da sahtecilik suçları da gündeme gelebilir.
Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunabilirsin.
Bundan sonra vekâlet verirken
- Genel vekâletname yerine, yalnızca belirli bir işi kapsayan özel vekâletname ver.
- Taşınmaz satışı için vekâlet veriyorsan, satış bedelinin alt sınırını ve hangi taşınmazın satılacağını açıkça yazdır.
- Vekâletnameye bir süre sınırı koy.
- İşin bitmesinden sonra vekâletnameyi hemen azlet.
- Vekâleti yalnızca güvendiğin kişilere ver.
Kısaca yapılacaklar
- Noterden hemen azilname düzenlet.
- Tapu müdürlüğünü, bankaları ve diğer kurumları yazılı olarak bilgilendir.
- Tapu, araç ve banka kayıtlarını kontrol et.
- Vekilden yaptığı işlemlerin hesabını iste.
- Haksız işlem varsa tapu iptali, tazminat davası ve suç duyurusu yollarını değerlendir.
En çok sorulan sorular
Vekâletnameyi nasıl iptal ederim?
Herhangi bir notere giderek azilname düzenletirsin; noter azilnameyi vekile tebliğ eder.
Azilden sonra kimleri bilgilendirmeliyim?
Tapu müdürlüğünü, bankalarını ve vekilin işlem yapabileceği diğer kurumları yazılı olarak.
Vekilin yaptığı işlemleri nasıl öğrenirim?
e-Devlet'ten tapu ve araç kayıtlarını, banka hareketlerini ve kredi raporunu kontrol ederek.
Vekil evimi ucuza sattıysa ne yapabilirim?
Alıcı da kötü niyetliyse tapu iptali ve tescil davası açabilirsin; alıcı iyi niyetliyse zararını vekilden istersin.
Vekil hakkında suç duyurusunda bulunabilir miyim?
Evet. Malını ya da paranı kendi menfaati için kullanması güveni kötüye kullanma suçu oluşturabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.