YouTube

Vücut Muayenesi ve Kan Alma: Polis Zorla Dna Örneği Alabilir mi?

Bir kavga sonrası karakola götürüldün ve polis "DNA karşılaştırması için tükürük örneği alacağız" dedi. "Kabul etmek zorunda mıyım? Savcı karar vermeden benden kan veya saç alınabilir mi?" diye soruyorsun. Ya da kızın bir suçun mağduru oldu ve ondan muayene yapılması istendi; "Rızası olmadan muayene edilebilir mi?" diye endişeleniyorsun. Bu rehberde Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki beden muayenesi ve vücuttan örnek alma kurallarını anlatıyoruz.

Hangi işlemler bu kurallara tabi?

Bu rehber şu işlemleri kapsar:

Şüpheli veya sanıktan örnek alma

Bir suça ilişkin delil elde etmek için şüpheli veya sanık üzerinde iç beden muayenesi yapılmasına veya vücudundan örnek alınmasına şu merciler karar verebilir:

Polis kendi başına bu kararı veremez.

Savcının verdiği karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kararını yirmi dört saat içinde verir. Onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz.

Önemli sınırlar

Yani basit bir suçta senden zorla DNA örneği alınması kanuna aykırıdır.

Alkol muayenesi

Trafikte alkol muayenesi ve kan örneği alınması gibi özel kanunlardaki hükümler bu kuralların dışındadır. Trafik denetiminde alkol ölçümü kendi kurallarına tabidir. Bunun için Hakkını Sor'daki alkollü araç kullanmanın cezası ve ehliyetin geri alınması rehberine bakabilirsin.

Mağdurdan örnek alma

Delil elde etmek amacıyla mağdurun vücudunda dış veya iç beden muayenesi yapılmasına veya vücudundan örnek alınmasına:

karar verebilir. Savcının kararı yine yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur.

Mağdurun rızası varsa bu işlemler için ayrıca karar alınmasına gerek yoktur.

Mağdurun çekinme hakkı

Tanıklıktan çekinme sebepleri bulunan kişiler, yani şüpheli veya sanığın eşi, nişanlısı, üstsoy ve altsoyu ile yakın akrabaları, muayeneden veya vücuttan örnek alınmasından kaçınabilir.

Çocuk veya akıl hastası için bu konuda kanuni temsilcisi karar verir; çocuk bunun anlamını kavrayabilecek durumdaysa onun görüşü de alınır. Kanuni temsilci aynı zamanda şüpheli veya sanıksa, örneğin çocuğa karşı suçu babası işlediyse, karar hâkim tarafından verilir.

Soy bağı araştırması

Çocuğun soy bağının araştırılması gerekiyorsa, örneğin bir suçta çocuğun babasının kim olduğunun belirlenmesi için, mutlaka hâkim veya mahkeme kararı alınması gerekir.

İtiraz

Hâkim veya mahkemenin bu konudaki kararlarına itiraz edilebilir.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Polis benden zorla DNA örneği alabilir mi?

Polis kendi başına alamaz. Hâkim kararı, gecikmesinde sakınca varsa savcı kararı gerekir.

Hangi suçlarda örnek alınamaz?

Üst sınırı iki yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda.

Savcı kararıyla alınan örnek her zaman delil olur mu?

Hayır. Savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim tarafından onaylanmazsa elde edilen deliller kullanılamaz.

Mağdurun rızası olmadan muayene yapılabilir mi?

Hâkim, gecikmesinde sakınca varsa savcı kararıyla yapılabilir; ancak sağlığı tehlikeye düşürülemez ve cerrahi müdahale yapılamaz.

Bu kararlara itiraz edilebilir mi?

Evet. Hâkim veya mahkeme kararlarına itiraz edilebilir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al