Yağma (Gasp) Suçu ve Cezası: Hırsızlıktan Farkı Nedir?
Gece eve dönerken biri bıçak gösterip telefonunu ve cüzdanını aldı, ya da biri seni tehdit ederek senet imzalattı. Belki de alacağını tahsil etmek için borçlusunu sıkıştırdın ve şimdi hakkında yağma suçundan şikayet var. "Yağma ile hırsızlık arasındaki fark ne, cezası ne kadar?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde yağma (gasp) suçunu, nitelikli hallerini ve cezasını anlatıyoruz.
Yağma suçu nedir?
Kanuna göre bir başkasını, kendisinin ya da yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi yağma suçunu işlemiş olur.
Bu suçun cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir.
Hırsızlıktan farkı
Hırsızlıkta mal, sahibinin rızası olmadan ve genellikle haberi olmadan alınır. Yağmada ise mal, tehdit ya da cebir kullanılarak alınır. Bu yüzden yağma, hırsızlıktan çok daha ağır cezalandırılır.
Senet imzalatmak
Cebir ya da tehdit kullanılarak mağdura borç altına sokabilecek bir senet verdirilmesi, var olan bir senedin hükümsüz olduğunu gösteren bir belge verdirilmesi, ileride senede dönüştürülebilecek bir kağıdın imzalatılması ya da var olan bir senedin imha edilmesi de yağma sayılır ve aynı cezayı gerektirir.
Bayıltarak almak
Mağdurun herhangi bir yolla kendini bilmeyecek ve savunamayacak hale getirilmesi de yağma suçunda cebir sayılır. Örneğin içeceğine ilaç katılarak bayıltılan kişinin eşyalarının alınması yağmadır.
Nitelikli yağma
Yağma suçu şu hallerde işlenirse ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir:
- Silahla,
- Kişinin kendisini tanınmayacak hale koyması suretiyle (örneğin maske takarak),
- Birden fazla kişi tarafından birlikte,
- Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
- Beden ya da ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı,
- Var olan ya da var sayılan suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak,
- Suç örgütüne yarar sağlamak amacıyla,
- Gece vaktinde.
Yağma sırasında mağdur ağır şekilde yaralanırsa, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler de uygulanır.
Alacağını tahsil etmek için zor kullanmak
Kişinin hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek amacıyla tehdit ya da cebir kullanması halinde yağma suçu oluşmaz. Bu durumda yalnızca tehdit ya da kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Yani gerçekten var olan bir alacağını almak için borçluna zor kullandıysan, yağmadan değil, daha hafif olan tehdit ya da yaralamadan yargılanırsın. Ancak alacağın gerçekten var olması ve hukuki bir ilişkiye dayanması gerekir. Yine de alacağını almak için zor kullanmak yerine icra takibi başlatmalısın.
Malın değeri azsa
Yağma suçunun konusu olan malın değeri azsa, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.
Etkin pişmanlık
Yağma suçunu işleyen kişi, kovuşturma başlamadan önce pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme ya da tazmin yoluyla tamamen giderirse, cezası yarısına kadar indirilir. Bu pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilirse, ceza üçte birine kadar indirilir. Zararın kısmen giderilmesi halinde ayrıca mağdurun rızası aranır.
Yağmaya uğradıysan ne yapmalısın?
- Güvenliğini sağla ve hemen 112'yi ara.
- Failin görünüşünü, kıyafetini, kullandığı aracı ve kaçış yönünü not et.
- Olay yerindeki ya da çevredeki güvenlik kameralarının kayıtlarının saklanmasını iste.
- Yaralandıysan hastaneden adli rapor al.
- Telefonun alındıysa operatörünü arayıp hattını kapattır ve banka kartlarını iptal ettir.
- Polise ya da savcılığa şikayette bulun.
Yağma, şikayete bağlı bir suç değildir. Yani savcılık durumu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır ve şikayetini geri çeksen bile soruşturma devam eder.
Kısaca yapılacaklar
- Saldırıya uğradığında direnmek yerine güvenliğini ön planda tut.
- Hemen 112'yi ara ve polise başvur.
- Faile ait her ayrıntıyı not et ve tanıkların bilgilerini al.
- Kamera kayıtlarının silinmeden saklanmasını talep et.
- Yaralandıysan adli rapor al.
- Alacağını tahsil etmek için asla zor kullanma; icra yoluna başvur.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 148: Tehdit veya cebir kullanarak bir malı teslime veya alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; zorla senet imzalatma da yağmadır; mağdurun kendini bilmeyecek hale getirilmesi cebir sayılır.
- 5237 sayılı Kanun m. 149: Yağmanın silahla, tanınmayacak hale gelerek, birden fazla kişiyle, yol keserek, konut veya işyerinde, savunamayacak kişiye karşı, suç örgütünün gücüyle veya gece vaktinde işlenmesi halinde on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir.
- 5237 sayılı Kanun m. 150: Hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanılırsa yalnızca tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır; malın değeri azsa ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.
- 5237 sayılı Kanun m. 168/3-4: Yağmada kovuşturma başlamadan önce zararın tamamen giderilmesi halinde ceza yarısına, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilmesi halinde üçte birine kadar indirilir; kısmi tazminde mağdurun rızası aranır.
En çok sorulan sorular
Yağma suçunun cezası ne kadar?
Yağma suçunun cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir. Suç silahla, gece vaktinde, birden fazla kişiyle ya da konutta işlenirse ceza on yıldan on beş yıla kadar hapse çıkar.
Yağma ile hırsızlık arasındaki fark nedir?
Hırsızlıkta mal rıza dışında ve genellikle gizlice alınır. Yağmada ise mal tehdit ya da cebir kullanılarak alınır. Bu nedenle yağmanın cezası çok daha ağırdır.
Alacağımı almak için zor kullanırsam yağma olur mu?
Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek için tehdit ya da cebir kullanırsan yağma suçu oluşmaz. Bu durumda yalnızca tehdit ya da kasten yaralama hükümleri uygulanır.
Yağma şikayeti geri alınabilir mi?
Yağma şikayete bağlı bir suç değildir. Savcılık kendiliğinden soruşturma yürütür ve şikayetin geri alınması soruşturmayı sona erdirmez.
Çalınan malı geri verirsem ceza indirilir mi?
Evet. Kovuşturma başlamadan önce zararın tamamen giderilmesi halinde ceza yarısına, kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce giderilmesi halinde üçte birine kadar indirilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.