Yan Parseldeki İnşaat Evime Zarar Verdi: Tazminat Nasıl Alınır?
Yan parselde bir inşaat başladı ve kısa süre sonra evinin duvarlarında çatlaklar oluştu. Temel kazısı sırasında binan sarsıldı, bahçe duvarın yıkıldı ya da inşaattan gelen toz ve gürültü günlük hayatını çekilmez hâle getirdi. Bu durumda zararını kimden ve nasıl isteyeceğini bilmen gerekir. Bu rehberde komşu inşaatının verdiği zararları anlatıyoruz.
Kim sorumludur?
Komşu inşaatının verdiği zararlardan şu kişiler sorumlu olabilir:
- İnşaatı yapan müteahhit.
- Arsanın sahibi.
- Yapı denetim firması, denetim görevini gereği gibi yapmadıysa.
- Bazı durumlarda, inşaata gerekli denetimi yapmayan belediye.
Arsa sahibinin sorumluluğu
Taşınmaz maliki, mülkiyet hakkını kullanırken komşularına zarar vermemekle yükümlüdür (TMK md. 737). Malikin, mülkiyet hakkını aşırı kullanarak komşusuna zarar vermesi hâlinde, zarar gören komşu bu zararın giderilmesini, zararın önlenmesini ve tazminat isteyebilir (TMK md. 730).
Bu sorumluluk, kusura bağlı değildir. Yani arsa sahibi, zararı kendisi vermemiş olsa bile, kendi taşınmazında yapılan inşaattan doğan zararlardan sorumlu tutulabilir.
Müteahhidin sorumluluğu
İnşaatı yapan müteahhit, inşaat sırasında gerekli önlemleri almamışsa, örneğin kazı sırasında komşu binanın temelini korumamışsa, haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumludur.
Zarar gören komşu, arsa sahibine ve müteahhide birlikte dava açabilir.
Hangi zararlar istenebilir?
- Binanda oluşan çatlaklar, temel hasarı ve diğer yapısal zararların onarım bedeli.
- Bahçe duvarı, çit ya da peyzaj gibi zararlar.
- Evdeki eşyaların zarar görmesi.
- Binanın oturulamaz hâle gelmesi nedeniyle başka bir yerde kalmak zorunda kaldıysan, buna ilişkin masraflar.
- Evinin değerinde meydana gelen kayıp.
- Toz, gürültü ve titreşim gibi aşırı rahatsızlıklar nedeniyle manevi tazminat.
İnşaat devam ederken neler yapabilirsin?
Önlem alınmasını iste
Zararın büyümesini önlemek için, inşaat devam ederken mahkemeden ihtiyati tedbir isteyebilirsin. Örneğin inşaatın durdurulmasını ya da gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasını.
Belediyeye ve yapı denetime başvur
- Belediyeye başvurarak inşaatın ruhsatına uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesini iste.
- Yapı denetim firmasına yazılı olarak bildirimde bulun.
- Binanda tehlikeli bir durum varsa, belediyeden binanın güvenliğinin incelenmesini iste.
Gürültü ve toz
İnşaatların hangi saatlerde çalışabileceği, ilgili yönetmelikler ve belediye kurallarıyla belirlenir. Bu saatlerin dışında çalışma yapılıyorsa ya da aşırı toz ve gürültü varsa, belediyeye ve kolluğa şikâyette bulunabilirsin.
Delil topla: Zarar tespit edilmeli
Bu tür davalarda en önemli şey, zararın inşaattan kaynaklandığını ispat etmektir. Bunun için:
- İnşaat başlamadan önce, mümkünse binanın durumunu gösteren fotoğraflar ve videolar çek.
- Çatlakların ve hasarların fotoğraflarını tarih belirtecek şekilde çek.
- Sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti iste. Bilirkişi, hasarın nedenini ve tutarını tespit eder.
Delil tespiti, özellikle hasarın onarılmasından önce mutlaka yaptırılmalıdır. Hasarı onardıktan sonra zararın inşaattan kaynaklandığını ispat etmek zorlaşır.
Dava
- Tazminat davası, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Dava, arsa sahibine ve müteahhide karşı açılabilir.
- Mahkeme, bilirkişi incelemesi yaparak zararın nedenini ve miktarını belirler.
Tazminat talepleri, zararı ve sorumluyu öğrendiğin tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıl içinde istenmelidir.
Kısaca yapılacaklar
- Yan parselde inşaat başlamadan evinin durumunu fotoğrafla.
- Hasar oluştuğunda hemen tarih belirterek fotoğraf ve video çek.
- Belediyeye ve yapı denetim firmasına yazılı başvur.
- Onarım yaptırmadan önce sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti iste.
- Arsa sahibine ve müteahhide karşı tazminat davası aç.
En çok sorulan sorular
Komşu inşaatın verdiği zarardan kim sorumlu?
Arsa sahibi, müteahhit ve görevini yapmadıysa yapı denetim firması; bazı durumlarda belediye.
Arsa sahibinin kusuru olmasa da sorumluluğu var mı?
Evet. Malikin komşuya zarar vermeme sorumluluğu kusura bağlı değildir.
Hangi zararları isteyebilirim?
Yapısal hasarların onarımı, eşya zararları, başka yerde kalma masrafları, değer kaybı ve gerekirse manevi tazminat.
İnşaat devam ederken ne yapabilirim?
Mahkemeden ihtiyati tedbir isteyebilir, belediyeye ve yapı denetim firmasına yazılı başvurabilirsin.
Zararı nasıl belgelemeliyim?
Onarımdan önce sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti yaptır ve hasarların tarihli fotoğraflarını çek.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.