YouTube

Yarı Zamanlı (Part-tıme) Çalışanın Hakları Nelerdir?

Öğrenciyken ya da çocuğun küçükken haftanın yalnızca birkaç günü ya da günün birkaç saati çalışıyorsun. İşveren "Sen yarı zamanlısın, yıllık izin ve kıdem tazminatı hakkın yok" diyor. Bu doğru değil. Kısmi süreli çalışanlar da birçok haktan yararlanır. Bu rehberde yarı zamanlı (part-time) çalışanların haklarını anlatıyoruz.

Kısmi süreli çalışma nedir?

İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli çalışan benzer bir işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlendiği iş sözleşmesine kısmi süreli iş sözleşmesi denir (4857 s.K. md. 13).

Tam süreli çalışmanın üçte ikisi kadar ya da daha az süreyle çalışma, kısmi süreli çalışma sayılır.

Eşit davranma ilkesi

Kısmi süreli çalışan işçiye, esaslı bir sebep olmadıkça, sırf kısmi süreli çalıştığı için tam süreli çalışan benzer bir işçiye göre farklı işlem yapılamaz (4857 s.K. md. 13).

Ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler, tam süreli çalışan emsal işçiye göre çalışma süresine orantılı olarak ödenir. Yani yarım gün çalışıyorsan, yarım ücret alırsın. Ama saat ücretin, tam zamanlı çalışan bir işçiyle aynı olmalıdır.

Kısmi süreli çalışanın hakları

Asgari ücret

Kısmi süreli çalışanlar da asgari ücret güvencesinden yararlanır. Ücretin, çalıştığın süreye orantılı olarak asgari ücretten az olamaz.

Yıllık izin

Kısmi süreli çalışanlar da yıllık ücretli izin hakkına sahiptir. Yıllık izin süresi, kıdemine göre tam süreli çalışanlarla aynı esaslara göre belirlenir. İzin süresince, kısmi süreli çalışmana göre hesaplanan ücretin ödenir.

Kıdem ve ihbar tazminatı

Kısmi süreli çalışanlar da şartlar oluştuğunda kıdem ve ihbar tazminatı alma hakkına sahiptir. Tazminat, kısmi süreli çalışmana göre aldığın ücret üzerinden hesaplanır.

İş güvencesi

İş güvencesi şartlarını sağlıyorsan, örneğin otuz ya da daha fazla işçi çalıştıran bir iş yerinde en az altı aydır çalışıyorsan, işe iade davası açma hakkın da vardır.

Fazla çalışma

Kısmi süreli çalışanın, sözleşmesinde belirlenen sürenin üzerinde çalışması hâlinde, bu çalışma için ek ücret ödenmesi gerekir. Haftalık kırk beş saati aşmayan çalışmalar "fazla sürelerle çalışma", aşan çalışmalar ise "fazla çalışma" olarak değerlendirilir ve farklı oranlarda ücretlendirilir.

SGK primleri

Kısmi süreli çalışanların SGK primleri, çalıştıkları gün sayısına göre bildirilir. Örneğin ayda on beş gün çalışıyorsan, SGK'ya on beş gün prim bildirilir.

Bu durum, emeklilik için gereken prim gün sayını tamamlamanı geciktirebilir. Ay içindeki eksik günler için isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek prim gün sayını tamamlayabilirsin.

Kısmi süreli çalışmanın gerçekte olduğu gibi SGK'ya bildirildiğini e-Devlet'ten kontrol etmelisin. Bazı işverenler tam gün çalıştırdıkları işçileri kısmi süreli gibi göstererek prim kaçırabilir. Bu durumda hizmet tespiti davası açabilirsin.

Çağrı üzerine çalışma

Bazı iş sözleşmelerinde, işçinin işverenin çağrısı üzerine çalışacağı kararlaştırılır. Buna çağrı üzerine çalışma denir (4857 s.K. md. 14).

Tam süreliye geçiş

İşyerinde tam süreli bir iş açıldığında, kısmi süreli çalışan işçiye bu konuda zamanında bilgi verilmelidir. Aynı şekilde kısmi süreli bir iş açıldığında da tam süreli çalışan işçiye bilgi verilmelidir.

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Hangi çalışma kısmi süreli sayılır?

Tam süreli çalışmanın üçte ikisi kadar ya da daha az süreyle yapılan çalışma.

Yarı zamanlı çalışana farklı davranılabilir mi?

Hayır. Esaslı bir sebep olmadıkça farklı işlem yapılamaz; ücret ve paraya ilişkin haklar çalışma süresine orantılı ödenir.

Yarı zamanlı çalışan yıllık izin kullanabilir mi?

Evet. İzin süresi kıdemine göre tam süreli çalışanlarla aynı esaslara göre belirlenir.

Kıdem tazminatı alabilir miyim?

Evet. Şartlar oluştuğunda kıdem ve ihbar tazminatı, kısmi süreli ücretin üzerinden hesaplanır.

Eksik prim günlerimi nasıl tamamlarım?

Ay içindeki eksik günler için isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al