YouTube

Yazılı İş Sözleşmesi Olmadan Çalışıyorum: Haklarım Neler?

Bir işe başladın, ama işveren sana hiçbir sözleşme imzalatmadı. Maaşın, çalışma saatlerin ve görevlerin sözlü olarak konuşuldu. Şimdi bir anlaşmazlık çıktı ve "Elimde sözleşme yok, haklarımı nasıl isteyeceğim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde yazılı iş sözleşmesi olmadan çalışanların haklarını anlatıyoruz.

Yazılı sözleşme olmadan çalışmak geçerli mi?

Evet. Kanunda aksi belirtilmedikçe, iş sözleşmesi özel bir şekle bağlı değildir. Sözlü olarak yapılan iş sözleşmesi de geçerlidir (4857 s.K. md. 8).

Ancak süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması gerekir. Bu kurala uyulmaması sözleşmeyi geçersiz kılmaz, ama işçinin haklarını ispat etmesini zorlaştırabilir.

İşverenin yazılı belge verme yükümlülüğü

Yazılı sözleşme yapılmayan durumlarda işveren, en geç iki ay içinde işçiye genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve ücret eklerini, ödeme dönemini, süreli ise sözleşmenin süresini ve fesih koşullarını gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür (4857 s.K. md. 8).

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işverene idari para cezası verilebilir.

Sözleşme yoksa hakların ne olur?

Yazılı sözleşmen olmasa bile, kanundan doğan bütün haklarına sahipsin:

Bu haklardan sözleşmeyle bile vazgeçilemez. Yazılı sözleşme olmaması, işverene bu hakları ödememe imkânı vermez.

Asıl sorun: İspat

Yazılı sözleşme olmadığında, en büyük sorun ücretini, çalışma saatlerini ve çalışma süreni ispat etmektir. Şu deliller bu konuda işine yarar:

SGK kayıtları

SGK hizmet dökümün, işe giriş tarihini ve hangi işverende çalıştığını gösterir. SGK'ya hiç bildirilmediysen, hizmet tespiti davası açarak çalıştığın süreyi tespit ettirebilirsin.

Banka kayıtları

Maaşın bankaya yatırılıyorsa, banka hesap dökümlerin ücretini gösterir. Bir kısmı elden ödeniyorsa, bu durumu tanıklar ve diğer delillerle ispat etmen gerekir.

Yazışmalar

İşverenle ya da yöneticinle yaptığın WhatsApp yazışmaları, e-postalar ve mesajlar; ücret, çalışma saatleri ve görevlerin hakkında önemli delillerdir.

Tanıklar

Birlikte çalıştığın iş arkadaşların, çalışma saatlerin ve ücretin hakkında tanıklık yapabilir.

Diğer belgeler

Emsal ücret

Ücretini ispat edemezsen, mahkeme, mesleğine, kıdemine ve iş yerinin niteliğine göre bilirkişiden emsal ücret araştırması yapabilir ve ilgili meslek kuruluşlarından bilgi isteyebilir.

Ne yapmalısın?

Uyuşmazlık çıkarsa

İşverenle ücret, tazminat ya da diğer alacaklar konusunda uyuşmazlık çıkarsa, dava açmadan önce arabulucuya başvurman zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

En çok sorulan sorular

Yazılı sözleşme olmadan çalışmak geçerli mi?

Evet. Sözlü iş sözleşmesi de geçerlidir.

İşveren bana yazılı belge vermek zorunda mı?

Evet. Yazılı sözleşme yoksa en geç iki ay içinde çalışma koşullarını, süreyi ve ücreti gösteren bir belge vermelidir.

Sözleşme yoksa haklarımı kaybeder miyim?

Hayır. Asgari ücret, SGK, fazla mesai, yıllık izin ve tazminat gibi kanundan doğan bütün haklarına sahipsin.

Ücretimi ve çalışma saatlerimi nasıl ispat ederim?

SGK kayıtları, banka dökümleri, yazışmalar, tanıklar ve giriş-çıkış kayıtlarıyla.

SGK'ya hiç bildirilmediysem ne yapabilirim?

Hizmet tespit davası açarak çalıştığın süreyi tespit ettirebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al