Yazılı Kira Sözleşmesi Yoksa Haklarım Neler?
Ev sahibiyle kira sözleşmesi imzalamadan, sadece sözlü olarak anlaşıp eve taşındıysan, haklarının olup olmadığını merak ediyor olabilirsin. İyi haber şu ki, kira sözleşmesinin geçerli olması için yazılı yapılması şart değildir. Ancak yazılı sözleşme olmadığında bazı konularda ispat zorlaşır. Bu rehberde sözlü kira sözleşmesinde haklarını ve dikkat etmen gerekenleri anlatıyoruz.
Sözlü kira sözleşmesi geçerli mi?
Evet. Kanun, kira sözleşmesinin geçerliliğini herhangi bir şekil şartına bağlamamıştır. Taraflar sözlü olarak anlaştıysa, kira sözleşmesi geçerli şekilde kurulmuş olur.
Bu nedenle yazılı sözleşme olmasa da:
- Kira artışında yasal sınırlar sana da uygulanır.
- Ev sahibi seni kanunda sayılan tahliye sebepleri olmadan evden çıkaramaz.
- Depozito, en fazla üç aylık kira bedeli kadar olabilir.
- Ev sahibinin evi kullanıma elverişli durumda tutma yükümlülüğü devam eder.
Asıl sorun: İspat
Yazılı sözleşme olmadığında, uyuşmazlık çıkarsa şu konuları ispat etmek zorlaşabilir:
- Kira bedelinin ne kadar olduğu.
- Kira sözleşmesinin hangi tarihte başladığı.
- Depozito verilip verilmediği ve miktarı.
- Aidat, su ve elektrik gibi giderlerin kime ait olduğu.
- Evin teslim edildiği sıradaki durumu.
Hukuk davalarında belirli bir tutarın üzerindeki işlemlerin kural olarak senetle, yani yazılı bir belgeyle ispat edilmesi gerekir. Bu yüzden yazılı belge oluşturmak çok önemlidir.
Hangi belgeler ispat için kullanılabilir?
- Banka dekontları: Kirayı mutlaka banka yoluyla öde ve açıklama kısmına "...... ayı kira bedeli" yaz. Bu dekontlar, hem kira bedelini hem de kira ilişkisinin başlangıç tarihini göstermenin en güçlü yoludur.
- Mesajlar ve e-postalar: Ev sahibiyle kira bedeli, artış ya da tamirat hakkında yaptığın yazışmalar.
- Depozito dekontu: Depozitoyu da banka yoluyla öde ya da elden verdiysen imzalı bir makbuz al.
- İkametgâh kaydı: Nüfus müdürlüğündeki adres kaydın, o evde oturduğunu gösterir.
- Abonelik kayıtları: Elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinin adına olması.
- Tanıklar: Komşular ya da anlaşma sırasında orada bulunan kişiler.
Sözleşmenin süresi
Yazılı sözleşme olmadığında, kira sözleşmesi genellikle belirsiz süreli kabul edilir. Bu durumda:
- Kiracı olarak, yasal bildirim süresine uyarak, altı aylık kira dönemlerinin sonunda sözleşmeyi feshedebilirsin. Fesih bildirimini en az üç ay önceden yapman gerekir.
- Ev sahibi ise konut ve çatılı iş yeri kiralarında, kanunda sayılan tahliye sebepleri dışında, ancak uzun süreler geçtikten sonra sözleşmeyi bildirimle sona erdirebilir.
Kira artışı
Kira bedeli, her yıl yenilenen kira dönemi için, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek üzere artırılabilir. Yazılı sözleşme olmasa da bu sınır geçerlidir. Ev sahibi bu sınırın üzerinde bir artış isterse kabul etmek zorunda değilsin.
Yazılı hâle getirmeyi dene
Sözlü olarak anlaştıysan bile, ilerleyen bir zamanda ev sahibinden yazılı bir kira sözleşmesi imzalamasını isteyebilirsin. Sözleşmede şunların açıkça yazılmasına dikkat et:
- Kira bedeli ve ödeme günü.
- Sözleşmenin başlangıç tarihi.
- Depozito miktarı.
- Evdeki eşyalar ve evin teslim edildiği durum.
- Giderlerin kime ait olduğu.
Sözleşmeyi imzalayamıyorsan, ev sahibine kira koşullarını özetleyen bir mesaj gönderip onayını alman da ispat açısından faydalıdır.
Kısaca yapılacaklar
- Kirayı ve depozitoyu mutlaka banka yoluyla öde, açıklamaya not düş.
- Ev sahibiyle yazışmaları sakla.
- İkametgâhını ve aboneliklerini kendi adına yaptır.
- Evin teslim edildiği durumu fotoğraf ve videoyla kayıt altına al.
- Mümkünse ev sahibiyle yazılı sözleşme imzala.
- Uyuşmazlık çıkarsa önce arabulucuya başvur.
En çok sorulan sorular
Sözlü kira sözleşmesi geçerli mi?
Evet. Kira sözleşmesi herhangi bir şekil şartına bağlı değildir.
Yazılı sözleşme yoksa kira artış sınırı uygulanır mı?
Evet. Yasal artış sınırları ve tahliye kuralları sözlü sözleşmede de geçerlidir.
Kira bedelini nasıl ispat ederim?
Kirayı banka yoluyla öde ve açıklamaya hangi ayın kirası olduğunu yaz; mesajlar ve tanıklar da delil olur.
Depozito ne kadar olabilir?
En fazla üç aylık kira bedeli kadar.
Sözlü kira sözleşmesini nasıl sona erdiririm?
Belirsiz süreli sayıldığından, altı aylık kira dönemlerinin sonunda en az üç ay önceden bildirim yaparak.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.