Yeşil Pasaportu Kimler Alabilir? Eş ve Çocuklara Verilir mi?
Yurt dışına vizesiz gitmek için yeşil pasaport almak istiyorsun ama kimlerin alabildiğini bilmiyorsun. Belki memursun ve dereceni merak ediyorsun, belki de anne ya da baban yeşil pasaport sahibi ve senin de alıp alamayacağını düşünüyorsun. "Yeşil pasaportu kimler alabilir, çocuklara ve eşe verilir mi, emekli olunca da devam eder mi?" diye soruyorsun. Bu rehberde yeşil pasaportun kimlere verildiğini anlatıyoruz.
Yeşil pasaport nedir?
Halk arasında yeşil pasaport denilen belgenin kanundaki adı hususi damgalı pasaporttur. Türkiye'de pasaport türleri şunlardır:
- Diplomatik pasaport, siyah
- Hususi damgalı pasaport, yeşil
- Hizmet damgalı pasaport, gri
- Umuma mahsus pasaport, bordo
Yeşil pasaportun en çok bilinen avantajı, birçok ülkenin bu pasaport sahiplerine vize muafiyeti tanımasıdır. Ancak vize muafiyeti ülkeden ülkeye değişir ve ülkeler bu uygulamayı değiştirebilir. Seyahatten önce gideceğin ülkenin güncel vize kurallarını mutlaka kontrol et.
Yeşil pasaportu kimler alabilir?
Kanuna göre hususi damgalı pasaport şu kişilere verilir:
Kamu görevlileri
- Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri
- Bu derecelerden emekli keseneği kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılanlar
Memurlar için derece, kadro derecesine göre belirlenir. Kadro derecen birinci, ikinci ya da üçüncü dereceye ulaştığında yeşil pasaport için başvurabilirsin.
Emekliler
Bu görevlerden emeklilik veya çekilme sebebiyle ayrılmış olanlara da yeşil pasaport verilir. Yani bu derecelerde çalışırken emekli olduysan yeşil pasaport hakkın devam eder.
Diğer hak sahipleri
- Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan ve en az on beş yıl mesleki kıdemi olan öğretim üyeleri
- Birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış belediye başkanları
- Görevleri süresince il ve ilçe belediye başkanları
- Baro levhasına yazılı, en az on beş yıl kıdemi bulunan ve kanunda sayılan bazı suçlardan hakkında soruşturma veya kovuşturma olmayan avukatlar
- Son üç yılda yıllık ortalama ihracat tutarı Cumhurbaşkanınca belirlenen değerin üzerinde olan firmaların yetkilileri, kanunda sayılan suçlardan mahkum olmamaları şartıyla dört yıl süreyle
Eşe ve çocuklara verilir mi?
Evet. Yeşil pasaport alabilecek durumda olanların:
- Eşlerine de aynı tür pasaport verilir.
- Ergin olmayan çocuklarına verilir.
- Ergin olsalar bile yanlarında yaşayan, evli olmayan, iş sahibi olmayan ve öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşını doldurana kadar verilir.
- Ergin olsalar bile yanlarında yaşayan, evli olmayan, iş sahibi olmayan ve engeli nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olduğu sağlık kurulu raporuyla belgelenen çocuklarına verilir.
Yeşil pasaport almaya hakkı varken vefat eden kişinin dul eşine de, başkasıyla evlenmemişse aynı tür pasaport verilebilir.
Çocuğun 25 yaşını doldurması, evlenmesi, işe girmesi ya da öğreniminin bitmesi halinde çocuğa yeşil pasaport verilmez.
Nasıl başvurulur?
- Görevde olanlar için başvuru, çalıştığın kurumun yetkili amirinin yazılı başvurusu üzerine yapılır. Kurumundan pasaport talep formu ya da yazısı alman gerekir.
- Emekli olanlar, durumlarını gösteren belgelerle doğrudan İçişleri Bakanlığına başvurur.
- Eşler ve çocuklar için de aynı yazılı başvuru gerekir.
Uygulamada başvuru, kurumdan alınan belgeyle nüfus müdürlüğünden randevu alınarak yapılır.
Geçerlilik süresi
Hususi damgalı pasaportlar, altı aydan az olmamak üzere İçişleri Bakanlığınca belirlenen sürelerle verilir. İhracatçı firma yetkililerine ise dört yıl süreyle verilebilir.
Görevin ya da hak sahipliğin sona ererse, örneğin derecen düşerse ya da çocuğun şartları kaybederse, yeşil pasaport kullanılamaz hale gelir ve iade edilmesi gerekir.
Kısaca yapılacaklar
- Yeşil pasaportun resmi adı hususi damgalı pasaporttur.
- Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrodaki memurlar ve bu derecelerden emekli olanlar alabilir.
- On beş yıl kıdemli avukatlar, bazı öğretim üyeleri, belediye başkanları ve belirli ihracatçılar da hak sahibidir.
- Eşe, ergin olmayan çocuklara ve şartları taşıyan 25 yaş altı öğrenci çocuklara verilir.
- Görevdeysen kurumundan, emekliysen doğrudan İçişleri Bakanlığına başvur.
- Seyahatten önce gideceğin ülkenin güncel vize kurallarını kontrol et.
Dayanak mevzuat
- 5682 sayılı Pasaport Kanunu m. 12: Türkiye Cumhuriyeti namına verilen pasaportlar diplomatik, hususi damgalı, hizmet damgalı, umuma mahsus ve yabancılara mahsus pasaportlardır.
- 5682 sayılı Kanun m. 14/A: Hususi damgalı pasaport birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolardaki Devlet memurları ve kamu görevlileri ile bunlardan emekli olanlara, on beş yıl kıdemli vakıf üniversitesi öğretim üyelerine, belediye başkanlarına, on beş yıl kıdemli avukatlara ve belirli ihracatçı firma yetkililerine verilir; eşlere, ergin olmayan çocuklara ve öğrenimi devam eden çocuklara 25 yaşına kadar da verilir.
- 5682 sayılı Kanun m. 14/C: Hususi damgalı pasaportlar, talep edenin bağlı olduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir; emekliler doğrudan İçişleri Bakanlığına başvurur.
En çok sorulan sorular
Yeşil pasaportu kimler alabilir?
Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrodaki memurlar ve bunlardan emekli olanlar, on beş yıl kıdemli avukatlar, bazı öğretim üyeleri, belediye başkanları, belirli ihracatçılar ile bunların eşleri ve çocukları alabilir.
Yeşil pasaport çocuklara kaç yaşına kadar verilir?
Ergin olmayan çocuklara verilir. Ergin olsalar bile yanında yaşayan, evli olmayan, iş sahibi olmayan ve öğrenimi devam eden çocuklara 25 yaşını doldurana kadar verilir.
Emekli olunca yeşil pasaport hakkı devam eder mi?
Birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrodayken emeklilik veya çekilme sebebiyle görevden ayrılanlara da yeşil pasaport verilir.
Avukatlar yeşil pasaport alabilir mi?
Baro levhasına yazılı, en az on beş yıl kıdemi bulunan ve kanunda sayılan bazı suçlardan hakkında soruşturma veya kovuşturma olmayan avukatlara verilebilir.
Yeşil pasaportla her ülkeye vizesiz gidilir mi?
Hayır. Vize muafiyeti ülkeden ülkeye değişir ve değişebilir. Seyahatten önce gideceğin ülkenin güncel kurallarını kontrol etmelisin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.