Yoldaki Çukur Yüzünden Zarar Gördüm: Belediyeden Tazminat
Yolda işaretlenmemiş bir çukura girip aracın hasar gördüyse, kapağı açık bırakılmış bir rögara düşüp yaralandıysan ya da kaldırımdaki bir bozukluk yüzünden düşüp kolunu kırdıysan, bu zararlardan belediye ya da ilgili kamu kurumu sorumlu olabilir. Bu rehberde kamu hizmetindeki bir aksaklık yüzünden zarar gördüğünde idareden nasıl tazminat isteyeceğini anlatıyoruz.
İdarenin sorumluluğu
Belediyeler ve diğer kamu kurumları, sorumlu oldukları yolları, kaldırımları ve altyapıyı güvenli bir şekilde yapmak, bakımlarını sağlamak ve tehlikeleri uyarı işaretleriyle göstermekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen idare, hizmet kusuru nedeniyle doğan zararı karşılamak zorundadır.
Hizmet kusuruna örnekler:
- Yoldaki çukurun uzun süre onarılmaması ya da işaretlenmemesi.
- Rögar kapağının açık ya da kırık bırakılması.
- Kazı çalışmasının çevresine uyarı levhası ve bariyer konulmaması.
- Kaldırımdaki tehlikeli bozuklukların giderilmemesi.
- Sokak aydınlatmasının yapılmaması nedeniyle tehlikenin görülememesi.
- Devrilme tehlikesi olan bir ağacın zamanında budanmaması ya da kesilmemesi.
Hangi kuruma başvurmalısın?
Zararın meydana geldiği yolun ya da altyapının hangi kuruma ait olduğunu tespit etmen gerekir:
- Şehir içi yollar ve kaldırımlar için genellikle belediye.
- Büyükşehirlerde ana caddeler için büyükşehir belediyesi, ara sokaklar için ilçe belediyesi.
- Şehirlerarası karayolları için Karayolları Genel Müdürlüğü.
- Su, kanalizasyon ya da doğalgaz kazıları için ilgili altyapı kuruluşu.
Hangi kurumun sorumlu olduğunu bilmiyorsan, belediyeye yazılı olarak sorabilirsin.
1. Delilleri hemen topla
- Çukurun, rögarın ya da bozukluğun fotoğraflarını ve videolarını çek. Yakın ve uzak açıdan, çevrede uyarı işareti olmadığını gösterecek şekilde.
- Kazanın yerini ve saatini not et.
- Aracın hasarını fotoğrafla, mümkünse ekspertiz raporu al.
- Yaralandıysan hastaneden rapor al.
- Olayı gören tanıkların bilgilerini al.
- Polis ya da zabıta çağırarak tutanak tutulmasını iste.
İdare tehlikeyi kısa süre içinde gidererek delilleri ortadan kaldırabilir. Bu yüzden fotoğrafları olay anında çekmen çok önemlidir.
2. Önce idareye başvur
İdari eylemlerden doğan zararlar için doğrudan dava açamazsın. Önce ilgili idareye yazılı olarak başvurman gerekir (İYUK md. 13).
- Başvurunu, zararı öğrendiğin tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmeden yapmalısın.
- Başvurunda olayı anlat, zararını belirt ve tazminat talebini açıkça yaz.
- Topladığın delilleri başvuruna ekle.
İdare, başvurunu kanunda belirtilen süre içinde cevaplamalıdır. İdare bu süre içinde cevap vermezse, talebin reddedilmiş sayılır.
3. İdare mahkemesinde dava aç
İdare başvurunu reddederse ya da süresi içinde cevap vermezse, idare mahkemesinde tam yargı davası açabilirsin. Dava açma süresi, ret cevabının tebliğinden ya da cevap verilmemesi hâlinde sürenin dolmasından itibaren altmış gündür.
İdari yargıdaki süreler kesindir. Bir günlük gecikme bile davanın reddine sebep olabilir.
Hangi tazminatları isteyebilirsin?
- Aracının onarım masrafı ve değer kaybı.
- Tedavi giderleri ve ilaç masrafları.
- Çalışamadığın süredeki kazanç kaybı.
- Kalıcı bir sakatlık oluştuysa buna bağlı zararlar.
- Manevi tazminat.
Kendi kusurun da değerlendirilir
Mahkeme, idarenin kusurunun yanında senin de kusurun olup olmadığına bakar. Örneğin aşırı hızla gidiyorsan ya da açıkça görülebilen bir tehlikeye dikkat etmediysen, tazminat miktarı kusurun oranında azaltılabilir.
Kısaca yapılacaklar
- Tehlikeyi ve zararı olay anında fotoğrafla, tutanak tutulmasını sağla.
- Yolun ya da altyapının hangi kuruma ait olduğunu tespit et.
- Zararı öğrendiğin tarihten itibaren bir yıl içinde idareye yazılı başvur.
- İdare reddederse ya da cevap vermezse altmış gün içinde idare mahkemesinde dava aç.
- Tüm süreleri dikkatle takip et.
En çok sorulan sorular
Yoldaki çukur yüzünden zarar gördüm, kim sorumlu?
Yolun ya da altyapının sorumlusu olan idare; şehir içinde genellikle belediye, şehirlerarası yollarda Karayolları.
Hangi durumlar hizmet kusuru sayılır?
Çukurun onarılmaması ya da işaretlenmemesi, açık rögar kapağı, uyarısız kazı ve tehlikeli kaldırım bozuklukları.
Hangi delilleri toplamalıyım?
Çukurun ve çevrenin uyarı işareti olmadığını gösteren fotoğrafları, hasar ya da hastane raporlarını, tanıkları ve tutanağı.
Doğrudan dava açabilir miyim?
Hayır. Önce zararı öğrendiğin tarihten itibaren bir yıl içinde idareye yazılı başvurmalısın.
İdare başvurumu reddederse ne yapmalıyım?
Ret ya da cevapsızlık üzerine idare mahkemesinde tam yargı davası açabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.