Zorla Getirme Kararı Nedir? Kaç Saat Tutulursun?
Savcılıktan ya da mahkemeden ifade vermen veya tanıklık yapman için çağrı kağıdı geldi ama gidemedin. Şimdi hakkında zorla getirme kararı çıktığını öğrendin ve polisin kapına geleceğinden endişe ediyorsun. "Zorla getirme kararı nedir, gözaltı ile aynı şey mi, ne kadar tutulurum?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde zorla getirme kararını anlatıyoruz.
Zorla getirme kararı nedir?
Zorla getirme kararı, çağrıya uymayan bir kişinin kolluk tarafından alınarak savcının, hakimin ya da mahkemenin önüne götürülmesini sağlayan bir karardır.
Zorla getirme kararı verilebilecek kişiler şunlardır:
- Çağrıldığı halde gelmeyen şüpheli veya sanık
- Hakkında tutuklama kararı verilmesi veya yakalama emri düzenlenmesi için yeterli nedenler bulunan şüpheli veya sanık
- Çağrıya rağmen gelmeyen tanık, bilirkişi, mağdur ve şikayetçi
Yani zorla getirme kararı yalnızca suç şüphesi altındaki kişiler için değil, tanık ya da mağdur için de verilebilir.
Kararda neler yazar?
Zorla getirme kararında şunlar bulunur:
- Kişinin kim olduğu
- İlgili suç
- Gerektiğinde eşkali
- Zorla getirilme nedenleri
Kararın bir örneği zorla getirilen kişiye verilir.
Ne kadar tutulursun?
Zorla getirme kararıyla alınan kişi derhal, bu mümkün değilse yol süresi hariç en geç yirmi dört saat içinde, kararı veren savcının, hakimin ya da mahkemenin önüne götürülür ve ifadesi alınır ya da sorguya çekilir.
Zorla getirme, ifade alma veya sorgu tamamlanınca sona erer. İfaden alındıktan sonra hakkında ayrıca gözaltı veya tutuklama kararı verilmedikçe serbest bırakılırsın.
Gözaltından farkı
Zorla getirme ile gözaltı farklıdır:
- Zorla getirmenin amacı, çağrıya uymayan kişinin ifadesinin alınması veya dinlenmesidir.
- Gözaltı ise suç şüphesi nedeniyle kişinin özgürlüğünün belirli bir süre kısıtlanmasıdır ve daha ağır sonuçları olan bir tedbirdir.
Gözaltındaki haklarını Hakkını Sor'daki gözaltında hakların rehberinde bulabilirsin.
Zorla getirme kararını öğrendiysen
Hakkında zorla getirme kararı olduğunu öğrendiysen polisin seni almasını beklemek zorunda değilsin:
- Kararı veren savcılığa ya da mahkemeye kendin giderek ifade verebilirsin.
- Çağrıya gidemediysen bunun nedenini, örneğin hastalık veya tebligatın sana ulaşmamış olmasını belgeleriyle anlat.
- Bir avukatla birlikte gitmen faydalı olur.
Kendiliğinden giderek ifade vermen, zorla getirme kararının uygulanmasına gerek bırakmaz.
Tebligat sana ulaşmadıysa
Çağrı kağıdı usulüne uygun tebliğ edilmediyse, örneğin eski adresine gönderildiyse, çağrıya uymamış sayılmaman gerekir. E-Devlet üzerinden adres kayıtlarını ve UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyalarını kontrol edebilirsin.
İfadeye çağrılınca neler yapman gerektiğini Hakkını Sor'daki ifadeye çağrıldım rehberinde, tanık olarak çağrıldıysan tanık olarak çağrıldım rehberinde bulabilirsin.
Yakalama kararından farkı
Yakalama kararı, kaçak olan ya da çağrıya uymayan şüpheli veya sanık hakkında, tutuklama ihtimali gibi daha ağır durumlarda verilir. Yakalama kararını Hakkını Sor'daki yakalama kararı rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Çağrıya uymayan şüpheli, sanık, tanık, mağdur ve şikayetçi hakkında zorla getirme kararı verilebilir.
- Zorla getirilen kişi derhal, en geç yol süresi hariç yirmi dört saat içinde kararı verenin önüne çıkarılır.
- Zorla getirme ifade veya sorgu tamamlanınca sona erer.
- Kararı öğrendiysen kendin giderek ifade verebilirsin.
- Çağrıya gidemediysen mazeretini belgeleriyle anlat.
- Adres kayıtlarını ve UYAP dosyalarını düzenli kontrol et.
Dayanak mevzuat
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 146/1-3: Tutuklama veya yakalama için yeterli nedenler bulunan ya da çağrıldığı halde gelmeyen şüpheli veya sanığın zorla getirilmesine karar verilebilir; kararda kişinin kimliği, suç, eşkal ve nedenler yazılır ve bir örneği kişiye verilir.
- 5271 sayılı Kanun m. 146/4-5: Zorla getirilen kişi derhal, olanak yoksa yol süresi hariç en geç yirmi dört saat içinde çağıranın önüne götürülür; zorla getirme ifade alma veya sorgunun sonuna kadar devam eder.
- 5271 sayılı Kanun m. 146/7: Çağrıya rağmen gelmeyen tanık, bilirkişi, mağdur ve şikayetçi hakkında da zorla getirme kararı verilebilir.
En çok sorulan sorular
Zorla getirme kararı ne demek?
Çağrıya uymayan kişinin kolluk tarafından alınarak savcının, hakimin ya da mahkemenin önüne götürülmesini sağlayan karardır.
Zorla getirme kararıyla kaç saat tutulurum?
Derhal, mümkün değilse yol süresi hariç en geç yirmi dört saat içinde kararı verenin önüne çıkarılırsın. İfaden alınınca zorla getirme sona erer.
Tanık için zorla getirme kararı verilir mi?
Evet. Çağrıya rağmen gelmeyen tanık, bilirkişi, mağdur ve şikayetçi hakkında da zorla getirme kararı verilebilir.
Zorla getirme kararını öğrendim, ne yapmalıyım?
Kararı veren savcılığa veya mahkemeye kendin giderek ifade verebilirsin. Bu durumda kararın uygulanmasına gerek kalmaz.
Zorla getirme kararı gözaltı demek mi?
Hayır. Zorla getirme yalnızca ifade alınması veya dinlenme içindir. Gözaltı ise ayrı ve daha ağır bir tedbirdir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.